روزنامه وطنداران

نورستان اوریا جے ایکیاسته اره واربګانه

نورستان ولایت اوجوپچوعه لسته که ایپاسته تں اویج وای اسه اینه بګانه ګول سته مرکزی حکومت تعں ایموسته نورستانی ګول وعں شتان واای کی! ایموسته نورستان ولایت سته ښنګریک اوش کتی سوره ایموسته منچاں سته اویج بوله لسته که پورجی تی کی ایموسته ګول تں منچاں کں کودیوم کوسته حق اسه باسته تں لسته که برں کارکتی نورستان ولایت کیوع کیوع بټه تں اوریا سته پوت لسته که ښټاں الے بګانه کودیوم کتی امشیں سته کودیوم پمیوک ګاله.

شترک اینه وام تں افغانستان اسلامی امارت اموسته دعوی تں اینه وری مښ پمیوک ایسه کی ګول تں اسلامی عدالت چمتں کتی ګول تں اوښآم وارسته اجےاوتا وارسته اوبجیک کوسته بګانه کودیوم کتی امشیں سته کی دعوی اسه باسته لسته که پمیوک ګاتی ایموسته ګول وعیں کں اوکام وارجے اوښام وارسته پوت لسته که ښټاله، نورستان ولایت امکی ولایات تعں اسه کی!بلیوک کویں ستعں اتکی جیښټ بولاں لست که کودیوم نه کعسته ای نه دی اتکی کی تعلیمی بټه تں کی کودیوم کیک اسیه باامکی پمیوک بعسته ای. شترک ایموسته ګول وعیں امکی شترک ویک نه بی کودیوم پمیوک ګاسته وګتت سوره ایکے مښ په تتی کی!اسلامی نظام سته پوت وعاں ای باامکیاں مښ ایارایموسته منچاں کں کودیوم کوله کی که شتان ایموسته څنګں نورستانی ګول وعیں سته اسه. لے ښګین بوله مښ ایموسته ګول تں اوریاسته کودیوم کوسته بګانه بلیوک سکال وام پمیوکیواسه کی ولتں لسته که امکی وام تعں کودیوم اونګته با ایموسته منچی بلیوک سکال اره وارکیوع کیوع بټه تں بدوی اشیں بل ای.امکی اوریاسته کودیوم پنعں دنیوی بټه تں می نه بوتت بلکه امکی لے وارسته کودیوم ایموسته منچاں دینی بټه تں دی لسته که ویشتربوسته تں دویی سناں تت.

نورستان ولایت تں بلیوک کویں ستع می کی دولت امشیں سته ولتں لسته اتکی اوبجیک کوله کنه کښآلاں کں امکیاں سته اتج بں جی امکیاں سته اوتیں نشیں لسته بوله بګانه کی برں کارلسته که نه کعسته تں تتی ایموسته نورستانی ګول وعیں شترک بلیوک سکال اونګته وتعه وارمښ میوکه میوک ای. شترک اینه وام تں کی ووشتیک مښ حکومت پارستع ایکی دنش ایموسته ګول سته ملی پارک بی کی که شپه یسه باسته تں ایموسته نورستانی ګول وعیں بلیوک اوکام وار مښ بلیوک سکال ښاتی سته مښ ایکی مښ امشیں سته وریک بوں پوعوانه کعا.چی پټوریک حکومت اموسته ابل اچاک بادی ایموسته نورستانی ګول وعیں تں پارکں برں کارکعسه کی که. اینه موضوع بګانه آړه کویں سته دی انی وری ای: کویں داود خان سته حاکمیت سته دیوسه بولی مښ کی ګول تں بره پیوه منچاں انی اڅسته کں زره لسته کعه تں سکال کتی بره پیوه ګول وعیں ایموسته ګول تں مشوم اڅسته تں دام توعه بامریک اوکښاسته با. سته ولتں بامیان ولایت ګجیک دیوموټه جے او ال اډمل (حوض) وابوسته تں تتی سوره نورستان اموسته بلیوک ښنګیراطبیعیت وا بوسته تں تتی سوره ګول نینلی بوسته تں تتی کیوع کیوع ښنګیرای نع څا(دره) وای بوسته تں تتی بره پیوه ګول ستع سکال کتی منچاں مشوم اڅسته کں لسته که پوټ ښټه یا .ییں لسته که ببدی اڅته کی سته ولتں داود خان سته حکومت تں نورستان ملی پارک نام تسته بګانه کی! کی ووشتیک اسیا سته بګانه وری وله تسی کی وونه پسی نسی کی ایکی دنشں ملی پارک سته نام مښ نام تله کی که، کدی کعبا نورستان کں اینه بګانه سکال برں کارکوسته بوتاسی کی اتکی ال ال بن (جنګل) ای سوره نینیلی نع څاای کی که سوره ایکی مښ په تتی داود خان سته حکومت تں نورستان ولایت ملی پارک ایپاسته آجندا تں اسی کی وونه پسی نسی چی ایکی نام مښ زعں سته بولا. ډګرښګین بوله مښ ګول تں آړه کیوع کیوع حالت پمیوک استه تں تتی ایکی کودیوم اموسته ولتں لسته که پمیوک ګاسته نه با. داود خان ایکی دنش ملی پارک کوسته دیوګنوا دلیل وا اسی .

نشتروی: سکال کتی ببوټه بن (جنګلات) وا بوسته مښ چی الی الی عوکعوجی پوڅی جی سوره ښیں وای بوسته تں تتی اینه وګتاسی کی داود خان ایکی دنش ملی پارک مښ نام ته تی ایموسته ګول تں اره وارسته پوت ښټالا کی که. دیوبولی: ایکی دنشں ایموسته ګول تں پویں (سرحدی) بوسته تں تتی سوره الی الی داوای بوسته تں تتی اینه وګتاسی کی نورستان ګول لست که ایپاسته پوت دوی ښټالا، ایکی اینه وګتاسی کی ترکیں (ترکیه ) سته دوی سناں مښ نورستان ګول تں الی الی پوت ایپه تی سوره ایکی مښ په تتی ایموسته نورستانی ګول وعیں اوتیں نشیں تں لسته که دی سناں سته بګانه دی بلیوک کودیوم کولا. الی پوت یپاسته مښ په تتی پلان تں اسی کی بلیوک نوښټاں نورستان ولایت کی اسه باسته ولتں کونړجی لغمان مښ دیوبټه بیسی ملی پارک نام مښ نام تلا. کی ولتں ګول تں خلقیں پارستع داود خان پکعه کوده تاه کتی انقلاب اوسته مښ کونړ ولایت منچاں تع څویی بی اتکی ستع ګاټی ۱۳۶۸بولی تں ویک اتکی کله جی وعجوته تتی کی دی نه با سته مښ کی ولتں اتکی ستع حکومت کیورلوکه تی نوکسی تں بلیوک نوښټاں مجاهدنام تع اتکی ایکی دنش تں وچپه به. مجاهدین دی بره پیوه ګوسته آړه موسسه سته ابل مښ پآکستان سته په ویں (سرحدی) نش تع ستع پوت اوه تی کونړولایت تں اتوکڅه یه. اتکی ستع کونړ ولایت سته کیوع کیوع دنش تں چی سوره تں نورستان سته سواوعنڅلی (شرقی ) پمیج سته (مرکزی) بټه تں کونړمښ ګټں ګوسی اتکی پاکستان سته آړه ګول تں ډګروارکں اتوکڅه یسته نیوه کوعاں کلیاں سته ابل مښ اینه تں پعیه کی نورستان سته الی الی نع څاتں سته کی الی الی کناں سته بن اسیه با امکی پاکستان سته آی اس آی سته سمی امشیں سته شوں تاجرسته سنامناں امچی سته مښ ایموسته بدنشیں امشیں سته ډګروارشتان جی وګیک کی اسیا باسته تں امشیں سته کودیوم اوکښه یا، امکیاں اینه ابل کعا کی امشیں شوں تاجرمعرفی کوسته مښ ایمسته نورستان ګول جی کونړ ګول تں ښی درنه بیسته تع کودیوم اونګں تی اینه ایموسته ګول سته کی اره واراسه باسته بلیوک اچاک ټنګاں کں آړه کومندنان سوره آړه ښی واستوک شوره تی امکیاں کاربا ال ال تجارت سته اشپورو وعں تی ایموسته ګول تں امکی سکال اره وارپمیج ستع پټه واسته کودیوم اوکښه تی ایموسته ګول تع امکی الی الی کناں چی ایموسته ګول تں سکال اره وارجی ایموسته ګول سته ښنګریک اسی کښع کتی وڅادوڅه سه بوع ویک ایموسته ګول تں امکی پمیج ستع ګاسته سته کودیوم اوکښه یا کی !امکی الی الی بن(جنګل) بلیوک ویں معیں (اچاک قیمت) کں آړه شتعاں پارستع نه شیشیاں (بی رحمی) پمیج ستع ګاسته کودیوم اوکښه یا. ایکی مښ ایموسته ګول تں کی لی وارسته پوت ښټاں نه ګیی نه دی امکی کناں وعچ کوله ارا به نه دی امکیاں تجارت سته ګون وعاں نه دی ایموسته ګول تں لی وارسته سبب به.

امکی شتعاں پارستع شوراسته مښ ایموسته امکی الی الی نع څاتں سته ال ال بن سکال کتی پټه تی اوه تی کونړ چی نی انګیوع ووته تتی امکی کټاں (چارتراش) جی سوره الی الی ګناں سته شتراں وعں سته بوتاسی چی امکیاں پکڅه تی می ګجیک وعں لاں سته ښی ژو اوڃں ال اسی. بره پیوه ګولسته امکی استخباراتی جی مافیایی سه سیں کلی اینه تں دوی پڅوع به کی کاربا افغانستان سته منچاں مښ دوی سنالاں وشاں ګتی سوره مجاهدین کں پوت ایپالاں ویشاں ګتی امکی داں تں چی کویں کی دی پوت وعسته نه بوته سی سوره کیوع کیوع بټه تں کی وچپه استه پوت وعسته نه بوته سی امکی کټاں ګاسته کں مجاهدین کں پوت ایپاسته مښ امکی کټه بلیوک ویں معیں مښ ایموسته ګول تع نوکسه یه سوره  امکی کټاں سته وعچ کوسته جی امکیاں ورں تں تیر کوسته تں ایموسته ګول تں اتیوعں منچاں یاپمیج کله جی جع جوع استه جی سوره ایکی مښ په تتی ګول تں اوښآم وارسته پوت تع ایموسته نورستانی ګول وعیں نوکساسته تں بلیوک سکال کودیوم کعا.

امکی امتره اینه دی دوی پڅوع به کی نورستان ولایت سته بلیوک ښینګره ولسوالی غازی آباد(څیڼوک) دی امکی شتعاں مښ دوی وا بوتی کونړ ولایت مښ اپارکتی امکیاں مښ ګټیا. موټه ستوک اینه کی! ایموسته نورستان ولایت تں ایموسته ګول وعیں لسته که اوریاتں تں پارالاں کچی وګں می نه وګتت نه دی ایموسته ګول تں لسته که لی وارسته پوت ښټاں الی کچی وګتت. تازه سمیع الله ګجیکو: کی ولتں نورستان سته امکی الی الی نع څاتع کټه اوں کودیوم ببوټه اسیا باسته ولتں کونړولایت تں موسسه تں کودیوم کوتاسیوم کی که.

آړه ښی واستوک مښ ګتی کام بګعام( کامدیش ) ګواسوم اوش کوتوم با کونړ څوکی ولسوالی تع ګاتی کام بګعام ویک کوووبادی انګیوع ووته تتی امکی شتعاں پارستع بن ویتی به اوه تی پوتو کښته (کوټ) کتی ووتعه سیه .ایموسته امکی ګنوا اره وار امکی اړه نه معیں واشتعاں پارستع بره پیوه ګول تں بلیوک ویں معیں مښ ګاسته  بوته سی . سمیع الله تازه اموسته وری تں اوتا کوته. امکی شتیچ کودیوم تں دوی وا اماچ پاکستان سته تاجروشاں ګوسته اموچیت تں اینه بګانه وری وله تی اینه بګانه امنی معلومات پمیوک تعه کی ایکی ګجیکو:

افغانستان سته اچاک دی پولسه تی نورستان امنی کټاں سته کودیم تں پاکستان سته جنرالان تع دی پولسه تی ایکی ګوسته صدراعظم سته امه وعیں دی بتات تں پلټه کودیوم کوتت کی که. امکی کټه پاکستان ستع بره پیوه ګول تں اچاک دی پولسه تی عرب ګول تں پارګاتی وعچ کوسته بوتت سوره امکی اره وارایموسته ګول تع نوکسه سته مښ ایموسته ګول تں کی دی اره واراتونه اڅته نه دی امکی وعچ کوله کی امشیں سته لی وارسته اوتیں نشیں پمیوک ګاتت.

امکی کناں پټی سته تں تتی ایموسته ګول تں کیوع کیوع ډګروار یاپمیج کله تع دی پولسه تی طبیعی ډوبوں کی کوری جی پښکوری (سیل) اڅسته سبب بیسه چی ایموسته ګول وعیں تں بلیوک لتری سته تاوانی پمیوک اوعسه.

امکی ده وعچ کتی اوبجیک کوله شترک دی کتی ایموسته ګول تں اوښآم وارسته اوبجیک کوں نه بتت. اینه دی لسته که زعں سته بولا کی ایموسته ګول تں کیوع کیوع ډګروارتں اچاک دی پولسه تی امکی اره وارایموسته ګول تع نوسکاسته بټه تں پاکستان سته استخبارات سته ښی واستوک سکال دوی وا ای امکی اینه مښ به یسه ای ایموسته ګول تں کیوع کیوع ډګروارسته سبب  دی بیسته ای.

امکیاں سته ا یکی کودیوم تں تتی ایموسته نورستان ګول سته سواوعنڅلی بټه تں کامدیش جی برګمټال ولسوالی تں سکال بن پمیج استه سبب دی بیسته ای چی اینه بګانه ایموسته ګول وعیں سته بتات اسه کی ایموسته ګول تں لی وارسته پوت ښټاسته بګانه امکی امتراں سته کودیوم تں لسته که پورجی تی یاسته بتات کوموں.

لی ښګین بوله مښ  ایموسته نورستان ګول سکال بن جےسوره سکال بګعیں بروڃه (حیوانات)وای بوسته تں تتی ملی پارک کںبلیوک پسنی دنش اسه اینه بګانه لسته که کودیوم کوسته مښ ایموسته ګو لتں کیوع کیوع بټه تںاوریاسته پوت بلسته که ښټاں الی اسه. شترک اینه دری ولتں ایموسته ګول تں نورستان  پلټه ګعم تں (ملی پارک) نام تسته تں تتی ایموسته ګول وعیں اینه بګانه امشیں سته اوکام وارپوعوانه کعسه کی ایموسته نورستان پلټه ګعم تں نام تسته مښ ایموسته ګول سته ښنګریک لسته که اته دمسته بګانه دی لسته که کودیوم کعسته بولا ایکی مښ په تتی ایموسته ګول تں اوتا وارسته پوت دی لسته که ښټاں الی. ایموسته ګول وعیں اینه شتان وا ای کی ایموسته ګول تں اوجوپچوعه لسته که لی وارسته پوت ښټا سته جی ایکی مښ په تتی ایموسته ګول وعیں سته اره وارجی ایموسته ګول تں اینه وام تں اچاک ښم لات چمتں بیسته تع کودیوم اونګں تی ایموسته ګول تں لی وارسته پوت ښټاسته بولی ایکی لی وارسته شتان مښ سوره ایموسته ګول لسته که پټلی بولی سته شتان مښ.

دموک وعیں: ګوښع عبدالرزاق

 

ممکن است شما دوست داشته باشید