روزنامه وطنداران

بدشره نوں واس بګانه

جوزاماس سته وڅاشتوابولی واس (۲۴) بدشره سته نوں سته واس مښ زعں سته بوته ، ایکی واس پمیوک تسته اصلی هدف اینه اسه کی !ایکی کودیوم مښ اینه بګانه ابل کعسته بولا کی!بدشره نوں سته واس پمیوک تسته مښ نوں سته کی ګنوا واراسه باسته بګانه لسته که منچی ښوکراسته بوله کی که . لے ښګین بوله مښ ایموسته اسلام سته مقدس دین تںاینه بګانه بلیوک ښنګیراکه پوت وعاں قران کریم جے نبوی احادیث تعں ایموتں پعیسته ای چےامکیاں تں لسته که عمل کتی په استه مښ ایموسته امه وعں اوبجیک تں څنګں سته عزت جے ګنوا وارلسته که پمیوک تسته بول اسه . اینه بګانه کی نوں سته احترام جے امکیاں سته وری اونګں سته سوره ایکے مښ په تتی پموں اتو لسته که کودیوم اوتا وارمښ پمیوک اله کں پوت ښټاسته بولے بګانه نوں سته وری اونګں سته بګانه بلیوک سکال ایات جے احادیث سته پوت وعاں تں اینه لسته که پوعوانه کعسه کی نوں تات مښ لے وارکښعں کی که ، سوره امکیاں سته پوت وعاں تعں اتیوعں وریعں کی که . اینه بګانه ال ننوعیں اموسته ګنوا کتاب قران کریم تں ګجیکو: (ال ننوعیں اینه شپه یسه کی الله تعں ورں تں ښے وئیعں نه کښعں !سوره نوں تاتعں کلیاں مښ لے وارکښعں کی که ) آجست کی تی سورآیت تں ګجیکو: (ایموں منچاں تں اینه پلوشیسته ای کی !نوں تات مښ لے وارکښعں کی که ) امکی لے وارتعں اینه اسه کی امکیاں مښ لے وارسته اوتیں مښ په تتی وری وله تںتں بلیوک لسته که ښنګیرا کتی وری ولسته بولا . اچاک دی پولسه تی نوں تات پمیج نوں سکال کتی وری اونګں سته حق وای اسه اینه بګانه ایموسته لے ښواوله محمدصلی الله علیه وسلم سته او حدیث تں اینه بګانه ا ماچ صحابی کودیا کی !کومښ لے وارکولوم کی که ؟ لے ښواوله محمدصلی الله علیه وسلم ګجیکو: ناعں مښ لے وارکشی ! اتکے ستعں دی کودیا کومښ لے وارلوکو کی که ؟ پلکه ویں ګجیکو ناعں مښ لے وارکشی کی که . اتکے ستعں دی کودیا کومښ لے وارمښ لےوارکولوم کی که ؟تره بولے تں دی ګجی کعا ناعں مښ لے وارکشی کی که .شتوابولے تں دی کودے تں کومښ لے وارکولوم کی که ؟ اتکیوستعں لے ښواوله محمدصلی الله علیه وسلم ګجیکو: تات مښ لے وارکشی کی که .نوں مښ لے وارکوسته کی بوته با دی کوعاں تں پلوګوکودیوم تعں اسه ناعس وښ وای اسه نیں نیں ! سوره لیلیوئیک اسه نیں پوردی بیسه با نوں مښ لے وارکوسته بولا . اکټی بوته نیں لسته که کاټ وای اسه با کی بوته با دی نوں مښ لے وارکوسته ستاسته کوعاں تں پلوګوبتات تعں اسه اینه بګانه لسته که برں کارکتی نوں سته کی حق ای با امکی سته که پعسته بوله .منچی نوں تعں بدیوع بوته نیں ستاتعں بدیوع بوته با ستاتں لے وارپعواسته بولا .کی بوته با دی نوں مښ لے وارکوسته امکیاں سته کوعاں تں پلوګوبتات اسه کچی دی ایکے تعں یاسته شوں بدیوع کوں نه بتت نه دی کچی امکیاں تعں میوک پلنګاں نه بته نه دی کچی اینه حق وا ای کی یاسته نوں سته کی حق ای با امکیاں تعں اکعه اوعکښالا .نوں مښ لے وارتعں اینه نه اسه کی ولتں ناعس اموسته پترس کدی اموسته جوک توں ښاتی تی نشنیسته بیبا اینه پسنل نه اسه کی پترس آړه ورکودیوم تں بژاعه لا نه دی مبایل مښ نه دی کتاب مښ نه دی ورں مښ وری بربوتی نوں تعں اموسته پام جے ستاتعں میوک پلنګالا ،کدی کعبا امنی کودیوم نوں مښ بی ادبی جے نں پښں ګومنچاں کودیوم اسه سوره ایکی کودیوم امکی بی ادبی سوره نوں کی نه ڃماسته تعں ڃماسته بوته اینه لےکودیوم نه اسه . ډګرښګین بوله وری ته اینه آمنی آجست کودیوم ایموسته لیلیواک سه سیں کلیاں تں ته کی !سوره آړه اولنګں ګوسته منچی دی آمنی آجست بی ادبی سته کودیوم یاسته نوں پمیوکو کوتت سته دی مښ  ناعس اموسته  شیشیک وارمښ اموسته پترس سته ایکی بی ادبی تں نه زعں لیکیں وشیاں اته ،سته دی مښ اموسته شیشیک وارجے اموں نوں بوسته سته تں ثابت کوته مښه نه کوته سته دی مښ چے پترس اموسته نوں سته حق لسته که رعایت نه کوته ، اماچ امام ابن سیرین رحمت الله علیه تں اتو ګووا ابن سیرین رحمت الله توں سته سته ناعس دی اسی منچی ګجی ویشیه کی !ابن سیرین تں کی بعزاتت ویشتو کی که ؟ اوش کعتں وری اینه نه اسیا بلکه نوں پمیوکو ایکی آجیست کتی عاجزی جےادب مښ نیشیله اسه ستا مښ آجست که وری وله له اسه کی کتی سکال مښه واروا مرپمیوکو وری ولسته بول ای با آجست بلیوک احترام مښ ناعس توں وری وله له اسه کی که . اینه ایموسته امامان سته ادب اسه کی !یاسته نوں پمیوکو آجست کتی ګنوا وارمښ امکیاں پمیوکو اوتیله اسی ادب مښ نشیل اسی ادب مښ وری وله له اسی نوں تات پمیوکو ڃاویتی وری نه وله له اسی اینه ایموسته ا سلام سته دین سته پوت وعاں تں عمل کتی امکی اسلامی پوت وعاں تعں اتیوعں وریسته تں تتی اینه کودیوم امکیاں سته بول اسی .

نوں مښ لے وارکعسته تعں اینه دی اسه کی کی ولتں ستا مښه کعبا سوره کی ولتں اموسته پترس مښ پکعه الی بیبا سته ولتں دی ستاسته پترس کں اینه نه پسنی سه کی!ناعس پمیوک سته ولتں دی ڃاویتی وری وله لا بلکه سته ولتں دی بلیوک ادب جےاحترام مښ پمیوک الا . ناعس چوک تں ویک کعی زره مښ پمیوک اڅه ته با دی پترعس کں اینه نه پسنی سه کی!اتکی دی ستا مښ بی ادبی کولا . ایموسته امامان تں نوں سته احترام بګانه بلیوک سکال واقعه جے ډوبوں پمیوک ایسته ای ، بکربن عیاش رحمت الله علیه اموسته استاد منصوربن المعتمررحمت الله علیه بګانه ګجیکو: ایکی اموسته درس سته ولتں اموسته شاګرداں مښ نشنه سته بیبا سته ولتں آړه واربا ناعس ڃاویلی اسی، ناعس اچاک دی کعی زره وای اسی اویں درس تں نشی نسته تں ڃاویتی اموتسه پترس تں وله لی اسی ،ایکی امام منصوربن المعتمرچوشته شی تی نشیل اسی ویعں ښے بوتی ستاسته وری کارتل اسی ڃاویتی جواب نه پعله اسی ،اینه ایموسته اسلام سته پوت وعاں تں په اله امامان سته ادب جے احترام اسه چے امشیں سته نوں تاتعس پمیوکو اچاک دی پولسه تی نوں پمیوکو امکیاں سته اداب جے امکیاں سته احترام سته قصه تں ایموتں پعیسته ای . نوں تات مښ لے وارکعسته قصه لے ښواوله محمدصلی الله علیه وسلم سته حدیث تں اڅته کی امکی تره ماچ چے پټال کعواتوتی نسی امکیاں سته امشیں سته لےعمل پمیوک ته تتی دعاکوسته مښ ال ننوعیں امکی اتکے ستعں لسه یه چے امکیاں تعں اونوں تاتعس سته احترام جےادب کوله اسه چی !اموسته نوں سته احترام کعسته پمیوک ته تتی دعا کعا سته مښ اټل کاعواچاک امکیاں تع په روک با . ایموسته سلف الصالحین نوں تاتعسں سته کں کودیوم جے امکیاں سته احترام بګانه بلیوک سکال عبرت مښ پریک قصه ایموتں پعویسمیش ایکےمښ په تتی اینه وری بګانه کی ایموسته امه وعیں سته اوبجیک تں نوں مښ امکیاں سته احترام کوسته بلیوک درس ایموتں وکریسمیش .ابوهریره رضی الله عنه ناعس اچوک کتی اودس پټه واعں ګاله اسی کدی کعبا ناعس کعیں اسی نه وعں لی اسی ستاتعں وکښاں نه اله اسی ستاں مښ په تتی اوتی تی ستاسته کودیوم کول اسی ساسته مښ بلیوک لے وارسته اوتیں نشیں وارکول اسی .آجیست کتی می ایموسته اسلام سته ال ال علماء سوره اچاک دی پولسه تی صحابه کرام رضی الله عنهم سته اوتیں نشیں ایموتں لسته که پعیسه امکیاں امشیں سته ناعس کلیاں مښ کی لےوارکعسته ای لسته که ایموتں پمیوکو ای ، عایشه رضی الله عنها ګجیکو: صحابه کرام تعں دیوماچ آجست اسی امکی امشیں سته ناعس کلیاں لے سکال لےزعں له اسی امکیاں تعں اوته عثمابن عفان رضی الله عنه اسی سوره حارثه بن نعمان رضی الله عنه .

عثمان رضی الله عنه ګجیکو: کجی ولتعں اوں مسلمان بیسوم با اتکی ستع ییں سته نعں سته حق اداکوں نه بیسوم کی که، بلیوک ستا سته احترام کول اسی بلیوک ستا سته وری اونګں له اسی . حارثه بن نعمان رضی الله عنه اموسته ناعس سته ښے نچیں وی واله اسی ستا ښےنجے واله اسی ، سفیان الثوری رحمه الله اموسته وری وله تں تں ګجیکو: ابن الحنفیه رحمه الله اموسته ناعس سته ښے نجے وال اسی ، ستاسته ښے کښه وال اسی ، سوره ساسته ښے خضاب مښ رنګ کول اسی . امام حسن بن علی علی رحمه الله بګانه ګجیکو: اموسته ناعس آجیک لے زعں له اسی کی اویں دی ستا مښ کټیوتں اتوکڅه تی انجی نه یول اسی ،اینه بګانه ګجیکو :

نعں مښ ارنګں اینه بګانه انجی نه یوتوم چے اتکی مښاعں تں نعں سته اچیں پپتسته بی با سته کویں اوں نه بروکښآلوم کی که چے سته ولتں نعں سته عقوق نه کعسته نه بولا کی که .نوں مښ لے وارکعسته تعں اینه اسه کی !نوں سته ادګووارکں ابل کوله سوره نوں سته ادګوواربګانه سکال کتی ګتره بوتی کودیوم کولا .

نوں مښ لےوارتعں ا ینه اسه کی نعاس امومښ نه بوته بادی سوره اموسته بعاس مښ اسه بادی ستاتں لےوارپعواسته بګانه ابل کولا سوره سته ناعس چوک تںویک راحتی جے ادګووارمښ اسه بادی سته ولتں دی ستاکں خدمت کوسته بګانه ابولا اموسته کودیوم تعں دی پولسه تی اتره نه بته بادی ستاکں دعاکولا ستاکں ال ننوعیں تعں لےواروګلا .ابوهریره رضی الله عنه کی ولتں په موستعں به اله بیبا بدواوتی تی ناعس تں اجیکه سلام کول اسی ، السلام علیک یااماه ورحمت الله وبرکاته : سته مښ ناعس دی سته تں علیک السلام یاولدی ورحمت الله وبرکاته .اودیو اسوره کں دعاکول اسی .اینه ایموسته کویںسته صحابه کرام جے سوره تابعیں امکیاں مښ په تتی مجتهدین امامان امشیں سته نوں تاتسته رضایت بدویی اشی سته بګانه چوک تں ویک امکیاں سته لے وارسته تاریخ ایموسته مسلمان ګول وعیں اچاک دی پولسه تی مسلمان لیلیواک سه سیں کں لے تاریخ ووتعسه . ډګرښګن بوله وری ته اسه اینه کی شترک ایموسته اسلامی اوګعماں تں نوتاں مښ کی ایموسته لے ښواوله محمدصلی الله علیه وسلم سته تعلیمات تعں بلیوک بدیوع بوتی ایموسته مسلمان لیلیواک  سه سیں کلی امکی جوک بوتته نیں په څه بوتت با سکال کتی اوش کعبا بلیوک سکال امکی نوں تاتعں سته وری نه کارتله سوره امکیاں سته وری نه اونګں له بوتی پمیوک ا یسته ای .ایموسته بلیوک سکال لیلیواک وعں تمیش امشیں سته شترعس مښ بژاعه ګتی یاسته شتریعس سته کی پوت وعاں بیبا سته تں په ګتی یاسته اوبجیک سته مجارواوکښآتت .

نوں اموسته اکټی واردی مښ دی سکال کتی یاسته کں کوودیوم کوسته اویج وای بوسته دی مښ جوک دی مړه دی ناعس کلیاں تں کع کع وری په تت سوره امکیاں سته وری کارنه تت نه دی امکیاں سته وری اونګں تت سوره نه دی کی امکیاں سته شرعی حق اسه باسته تں لسته که برں کارکوتت .اینه بګانه می ایموسته لے ښواوله محمدصلی الله علیه وسلم نوں تاتعس کلیامښ لسته که لےوارسته اوتیں نشیں کوسته اچاک دی ناعس چےبلیوک اکټی اسه سکال کودیوم کوسته تں اویج وای اسه ستامښ لےوارسته پوت دویی سناسته بګانه لیلیواک سه سیں کلی برں کارکرے سته ای اینه بګانه ایموسته لیلیواک سه سیں کں اینه ایچل اسه کی لسته که اینه بګانه برں کارکوله یاسته کودیووم لسته که نوں سته وری اونګں تں برں کارکتی ابل کوله . اینه بګانه اچاک دی پولسه دی ایموسته لے ښواوله محمدصلی الله علیه وسلم نوں سته وری نه اونګں سته بګانه کیوعں حدیث وکره تی ګجیکو: (ان الله حرم علیکم عقوق الامهات ) ال ننوعیں شاکں نوں سته وری نه اونګںحرام کعسه : کی !نوں سته وری نه اونګں سته حرام کودیوم اسه اینه بګانه سته که برں کارکوسته بولا سوره ایکی حرام کودیوم تعں یاسته شوں بدیوع کوسته بولا .

اینه حدیث پنعں نوں ذکرکعیسه اینه معنی نه اسه کی تاتسته نافرمانی جے سته سته وری نه اونګته با کی وری نه بولا . بلکه نوں اینه بګانه چیره تی انی ذکرکعیسه چےنوں سکال اکټی بولی اسه سکال کودیوم کوسته تں اویج وای بولی اسه اینه بګانه چیره تی نوں سته ذکراینه حدیث تں کعا . امام نووی رحمت الله علیه اینه بګانه اموسته حدیث سته شرح تں ګجیکو: نوں سته عقوق کی !ستاسته وری نه اونګسته حرام کودیوم تعں اسه اینه سته حرمت بدشره څنګں علماء متفق شپه یی مښ اینه وری پوعوانه کعسه کی نوں سته وری نه کارتسته حرام کودیوم اسه کی که . ‌

ډ‌ګرښګین بوله وری ته اینه اسه کی ایموسته اینه وام تں بلیوک لیلیواک سه سیں کلی امشیں سته نوں تاتعس سته کی حق اسه باسته تں لسته که برں کارنه کوتت ،بلیوک لیلیواک جے لیلیوئیک وعسته بوتت کی !بلیوک ویں نوں تاتعس پمیوکوں امشیں سته مبایل تں بژاعه ګتی بوتت نوں تاتعس کلیاں وله یسته تں دی برں کارنه کوتت نه دی لسته که نوں سته کی کودیووم کیک اسه باسته تں برں کارکوتت ،بلیوک ناعس پترس ولا لی بیبا دی مبایل پکرماټه ستعں نه واوکښه یسته بوته آړه ته ناعس کلیاں یوښکرمی تیاتت کی !صبرنه بوته کی که ؟ ایموسته علماء سته اینه متفقه شپه یی اسه کی ولتں پترس نفلی نماچ تں اوتی نسته بیبادی ناعس سته ولالی بیبا نماچ پټه تی نوں سته وری اونګں لا .

کدی کعبا نوں سته وری اونګںسته فرض اسه نفلی نماچ اختیاری لتری اسه .چوک ډګراسه استه کودیوم چے مبایل تں بژاعه ګتی نوں سته وری نه کارتسته سوره نوں سته وری تں برں کارنه کوسته ستاسته وری نه معیں واڃماسته امکی کودیوم ای چےشترک ایموسته بلیوک لیلیواک سه سیں کلی ایکی ډګروارتں اتیوں ګوسته ای .پترس کں ایچل اسه کی ناعس سته کی اویج بول ای باسته ګجی نه کعاں کوں باک ټیچ ته یتی ابل کولا چی سته کولا ، کدی کعبا بلیوک ناعس آړه امکی کودیوم اموسته کوعه تں نه منه ته کدی مړه کودیوم منه سته جیره ته کی کپه نه بولا کی که ،اینه بګانه مړه کں ایچل اسه لسته که کشول وارمښ وچپلسه تی نوں سته کی اویج بول ای باسته تں لسته که اداکوست بګانه کودیوم کولا .

مړاں سته کشول وارتع اینه دی اسه کی ولتں اچاک لتری بدویی ای با ناعس کں کیوعں په ګتی چیره تی ستاپعلا!  کدی کعبا سته دی لتری تں اویج وای اسه سته دی آړاں تں نفقه کولی بی آړاں مښ دویی سنالی بی ستاکں دی لے کودیوم کوسته پوت ښټاں الا . نوں سته وری اونګںسته مښ منچی بلیوک سکال لے واراتردیش جےبرل دیش سته اوتاواربدویی اشیته .

نوں مښ لےوارکوسته منچے سته بلیوک عیب جےډګروارټکاته ، اوبل جے دوښوارپمیج ستع اتت ، نوںمښ لے وارکوسته منچے ببښټه (جنت) استه کںدی پوت ښټاته . نوں مښ لے وارکوسته مستجاب الدعا بوسته سته سبب دی بوته ، نوں مښ ارنګںبوتی ستاکں کودیوم جهادتعں دی سکال ثواب جے لے کودیوم تعں ڃمه ییسه . نوں مښ بوتی نوسته وری اونګں سته منچی بلیوک سکال ال درجے تں پعواته کی !اینه بګانه لے اوله محمدصلی الله علیه وسلم او یمنی منچی اویس القرنی بګانه سته ویشته وه تی ګجیکو: نوں سته وری اونګں تی سته مستجاب الدعوه درجے تں پعیسه .

اینه بګانه کچی اینه وګتت با چےاینه دنیاتں ګنوا وارسته اوبجیک کولوم ال ننوعیں پمیوکو ییں سته دعا اتکښآسته بوله سوره برل دیش جنت ییں کں بولے ویشیته باسته کںایچل اسه کی اموسته نوں سته کی اویج بول ای باسته پوړه تی نوں سته لےواربګانه ابل کتی نوں کں کودیوم کتی اموسته اوتا وارجےګنوا واربدویی اشیلا . لیلیواک اینه وری لسته که ټیچ تیاله کی په موں اتو نوں سته کی وری شینګ اسه باسته بلیوک سکال لےوارسته پوت امکی امه وعیں کں ښټاته . اینه بګانه ایموسته مسلمان نوں تات تعں اینه شتان اسه کی امشیں مړاں سته کودیوم تعں پنویی اینه ابل کوله کی امشیں شوں لے نوں تات ایپاله چے امکیاں سته پرمعں دی درے کی ولتں ال بیبا امکیاں سته حرمت جےامکیاں سته وری اونګں سته بګانه ابل کوله .

نوں کودیوم نه مناں کویں با ک ستاسته کودیوم لسته که پمیوک ګاسته بګانه ابل کوله, اینه وری لسته که زعں له کی نوں سته دعاء مښ منچی اتردیش جےبرل دیش سته لے واربدویی اشیته اینه بګانه ایموسته لیلیواک سه سیں کلی برں کارکتی یاسته کودیوم لسته که پمیوک ګاسته  ابل کوله اینه تں کی !نوں سته کودیوم منی سته تں مته نه کعاں کودیوم لسته که پمیوک ګاسته بګانه ابل کوله.

ایکی می بلیوک سکال ثواب وااسه سوره څنګں نفلی نماچ دی ایکی کودیوم تں ثواب سکال اسه ایکی لےایموسته لیلیواک سه سیں کں شتان کوتمیش .

 

 

ممکن است شما دوست داشته باشید