روزنامه وطنداران

استقلال سته تره بولی پڃن سته شتوابولی جبهه سته سپه سالارعبدالوکیل خان نورستانی

افغانستان سته آزادی بدوی اشیں پوت تں ایموسته نورستانی ګول وعیں بلیوک معیں وابتات پمیوک بعسته ایچے امکیاں امشیں سته دمتال وارمښ ایموسته ګول تں لی وارسته تاریخ دی وتعسه چے ایکے مښ ایموتسه ګول تں امکی شترک دی بلی نام مښ زعسته بوتت . کدی کعبا ایموسته نورستانی ګول وعیں پنع ایموسته ګول تں صدق جے ښټل وارسته بتات پمیوک بعسه ایکه پوت تں کوی دی سوره ګول وعیں سته ښی واستوک چارں کی کومښ معامله نه کعسه نه دی ایموسته ګو ل وعیں مښ خیانت کعسه اینه تں تتی امکیاں سته نا آسته پیال لی وارمښ زعسته بول اسه کوی ایموسته ګول وعیں سته ایکه لی وارسته تاریخ تں کی کښع وارنه ایسه . بلکه واس پوګوں اعتماد جے پتیان سکال ته بیسه کی امکیاں سته ګنواوارتں کښع وارزعسته نه بیسه .شترک تں ایموسته امکی کویں سته آړه ښی واستوک جے ګول سته یاچیت بیک (استقلال) بدوی اشیں بټه تں لسته که بتات کول سه سیں سته دام توعه تں بتات کول سه سیں تع  سوره ګول تں انګلیس مښ پڃن سته شتوابولی جبه سته سپه سالار بګښټه نایب سالار عبدالوکیل خان معرفی کوں بګانه اچی کوټ شامښ وله تمیش.

نایب سالارعبدالوکیل خان نورستانی،  نورستان کتیوی (کانتیوا) ۱۲۵۴ هجری شمی سه تں بدشره ایسه. کی ولتں امیرعبدالرحمان ولتں ایکه سته جےښټ بعاس ملک سفید بجعتں ګوتں ایکه کابل اوسته با، ایکه سته جےښټ بعاس لیلیواک اسں نورستان ــ بدخشان سته پوت تں پمیج دولتی سعیں بدویی ګوا اتکی ستع اوتی کابل مرسته دربارتں پعواسته با ایکه سته زوارواروعں تی سته ولتں سته ښی واستوک ډربه اتکیوستع ایکه ملی سعیں تں فسرسته شکل تںچےره کعا.اتکیوستع ایکه ولتں ګارډ سته قطعه تں کودیوم تں پکڅه یا ،ایکه نظامی منچی بلیوک جدیت مښ کودیوم پمیوک ګال اسی اینه تں تتی ایکه نه وګه تاسی اسکه پکعوسته کی کودیوم تں ډنګورواروابوله . ایکه سبب می باسل ایکه بکښټه ملک سفید امکی نظامی افسرپارستع می بجعتں ګواسل. امیرعبدالرحمان ایکه بکښټه بجای  سورایکے سته ګول وعیں تع آړاں ورں دی ولاع ں کی که امرکع ایکه سبب با کی ایکه نایب سالارلیلیواک اسں کابل اوعا اموسته ابتدایی تحصیل کابل می ښی تں پعویا ۱۲۷۸بولی هجری شمی سه تں اموسته ولتں اجےدانی نام مښ (چه موسته ولتں نظامی رتبه اسی ) ګارډتں کودیوم تں پکڅه یا ایکه مښ ایکه رسماعسکری تں پکڅاسته با. ایکه امیرحبیب الله سته ولتں کنډک مشرسته رتبه تں پعیا اردلیان سته قطعه تں کودیوم تں پکڅیا.ایکه ۱۲۹۰بولی سه تں ایکی قطعه سته جیښټ سته شکل تں ارتقاء کعا.

اتکیوستع قندهارولایت تں عکسری قومندان کتی سمیا، اتکی دولت پکع اوتیل سه سیں ښی وڃه ویستاں تں تتی ایکه حکومت پارستع ښټل وارسته بادری دی پتا.۱۲۹۴ بولی سه تں کابل وله یا نشتریک  دیوبولی لواسته قومندان سته شکل تں اتکیوستع کوټوالی سته  قومندانی سته کودیوم پلوشه یا.  اتکیوستع اموسته کودیوم کعستاں تں تتی ایکه جنرالی سته رتبه پتا .نشتریک ته ایکه لواسته قومندانی اتیکوستع سرحدی قوں سته جےښټ بوتی اسمارچه کونړولایت تںاسه مقرربا. ایکه ۱۲۹۱بولی سه تں اول فرقه سته قومندان با. اتیکوستع ایکه منګل سته کله تں جه ملاملنګ سته کله تں ۱۳۰۴بولی سه تں نایب سالاری سته رتبه تں پعیا، اتکیوستع ایکه قطغن جه بدخشان عسکری قومندان مقرربا. ایکه نادرخان سته ولتں اموسته کویں سته بست اته دمسته مښ کابل سته شمال پارښم لات چمتں بوله بګانه قول اوردوسته قومندان کعا. ایکه ۱۳۰۹بولی سه تں اویں پلکه دی امکی دولت پکع اوتیله سه سیں ښی وڃه واسته جه ښم لات چمتں بوله جه دروں شتاروپسیاسته کں کوهدامن سمه سته با.

 ایکه اسدما س سته شتوابولی واس تں ایکه کوهدامن سته بیم تں شهادت پعواسته با . ایکه جےت کنه کابل اوه تی کابل سته پمیج بټه  تں کی مرنجان پیټ تں سټیا(دفن ) ایکه سته کودیوم اچاک دی لسته که ګنوا وارپوعوانه کوسته کں ایکه سته نام تںدهمزنګ سته تره پوت  ډبلی تں الی کوندریک دی کی (منارعبدالوکیل خان سته نام تں ) ایپه یی. ایکه مښ په تتی ننګرهارولایت تں دی ایکه سته نام مښ الی لیسه نایب سالارعبدالوکیل سته نام مښ ایپاسته بیسیه. سوره نورستان جه کنړډبلی مښ ایکه اموسته ولتں الی سیودی ایپه ییسه. ایکه کوندیک کابل نشیں استه تں شاهد اسه اګرایکه کوندریک وری وله لی بیتں ایکه کابل نشیله سه سیں لسته انګیوع ووته تی وله لیسی مګرایکه کوندریک اسه نه. ایکه ایموسته نورستانی اوګعماں سته تاریخ شوں ویشته کوسته تں بلیوک رول وی اسه. شترک ډګرښګین بوله وری اینه اسه کی ایموسته کویں سته تاریخی تاں چه ایموسته ګول وعیں سته هویت لسته که زعسته بټه تں بلیوک ګنوا رول اداکول کی لتری ای با امکیاں کیوع کیوع نام مښ پمیج ستع ګاسته بګانه ابل کوسته بوته ایکه تاریخی کوندریک( منار) چه دهمزنګ سته تره پوت ډبله لی (سه راهی) چه بریکوټ بدنشیں چه ایکه بریک کوټ دی ایکه بکښټه نایب سالار سته کویں سته شال ګعام تع اسه چه اتکی ایکه سته کویں سته دمتال وارسته کی کودیوم کعسته ای باسته لسته که ووپسیله کی که کویں سه مر شاه امان الله پارستع شترک کښع کتی شتواڅاشتوریڅ (۹۴) سه کویں کوندریک ایپه یسه ایکه کی ګجاں کاربا کوپارستع پکچیشی پعسته نه بیسه نه دی اینه شترک سته کی آړه جنرال چه کاربا ایکه سته تاتس ال منچی  اسی کی که آړه برښی واجےښټ پارستع پعسته آجےست دی نه اسی. بلکه ایکه بګښټه نایب سالا رعبدالوکیل خان اموسته ولتں ګول سته ګټی ګټی تں قندهارستع ګاتی بدخشان اچاک دی پولسه تی ګاتی پاکستان سته چترال ویک ایکه اموسته ولتں لسته که بتا ت پمیوک بعسته ای سته ولتں سته کړواامتره انګلیس اشورویع که وووینسته ای ایکه بګانه ایکه سته تاریخ پساسته بګانه آړاں اینه پلان دمی سه کی اینه وری ښچه تی کی اتکی منچی بجعتں ګوسته ای کی که.

 ایکی اوتا (قهرمان) سته نام یسه سته بګانه بلیوک ابل کعسه چے ایکه مښ امکی شترنګاں نوټی کولاں سته نام اینه ګول تں دی نه ووپسیلی کی که. ایموسته نورستانی ګول وعیں ایکه کودیوم کی ایکه سته تره بوټ ډبه لی (چوک) سته نام پلنګاں سته کی اسه باسته ووښچه تی بعسه تی ایموسته دولت جه حکومت سته ښی واستوک تع اینه شتان کوتت کی ایکه تاریخی نام پلنګاں سته تعدویی اوکښه تی ایموسته ګول تں امکی کویں سته کی دمتال جه اوتا ماچ پورسته ماچ سته کی ابل  کعسته ای باامکیاں سته تاریخ استه پیال نچاسته بګانه ابل کوسته تں برں کارکتی ایموسته ګول وعیں سته کی شتان اسه باسته کارته تتی لی وارسته پت پمیوک ګاله.

ډګرښګین بوله مښ شترک اینه دری ولتں ایکه کوندریک توں چوع پنورں آړه ګله ی منچی ټپاں ګوستاں تں تتی کاربا ایکه تره پوت ډبلی امکی ګله ی سته نام تں آړه ستوری په ویتی اینه وګتت کی ایموتسه نورستانی ګول وعیں سته افتخارتں کیورووتله ایکه مښ امشیں سته پلچلی اهداف پمیوک ګاسته بګانه ابل کوله ایموسته نورستانی ګول وعیں کں مښه کوسته سبب بیسهچے ایکی بګانه دولت تع شتان کعسه کی امکی ګله ی ایکه کودیومو سته میوک دمله ایموسته ګول تں امکی کومں پلوګاں منچاں (افتخار) سته نام یسه سته ابل کوسته نه تسته نه بوله کی که. چےایموسته ګنواتاریخ سته نام یسله. نورستان درګستره تاریخ کتاب تع(سرمولف سون اراسلیمان)

آړه وری اوتا کتی شاتں پمیوک تعه

دموک وعیں ګوښع عبدالرزاق

 

ممکن است شما دوست داشته باشید