روزنامه اصلاح
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

انرژی، اسرائیل و خاورمیانه پس از حمله روسیه به اوکراین

عبدالشکور منصور

پیش از حمله نظامی روسیه بر اوکراین، بزرگ‌ترین پروژه انتقال گاز موسوم به نورد استریم۲ که بین روسیه و آلمان عقد گردیده بود و کار ساخت‌ساز بالای آن جریان داشت، رو به محدود شدن است. در حالی که بیشترین خریداران گاز و نفت روسیه کشورهای اروپایی خصوصا کشورهای همچون آلمان، فرانسه، ایتالیا و دیگران بودند. ولی بعد از جنگ اوکراین و وضع تحریم‌ها بالای صنعت و فروش نفت و گاز روسیه، اروپا بیشترین ضربه را از ناحیه تامین انرژی دیده و صادارات گاز و نفت به این کشورها محدود شده است. به همین خاطر قیمت‌ نفت و گاز در این کشورها بالا رفته نفت و گاز امریکا هم با کیفیت پایین و قیمت بالا بر ملت‌های اروپایی تحمیل شده است. امریکا برای آنکه توانسته باشد بدیل برای نفت و گاز روسیه برای متحدین اروپایی‌ خود پیدا کند، دست به جستجوی مسیر جدید انتقال نفت و گاز از کشورهای خاورمیانه زده است.

خاورمیانه منطقه‌ای با بیشترین ذخایر طبیعی نفت و گاز جهان می‌باشد که اکنون دوباره اهمیت خود را به لحاظ بحران کمبود انرژی پیدا کرده است. منطقه‌ای که بیشترین دولت‌های آن وابسته‌گی سیاسی با امریکا داشته و برای آن در این منطقه نقش‌ بازی می‌کنند. در واقع دولت‌هایی که در طول ۲۰ سال جنگ به رهبری امریکا در افغانستان، عراق و سوریه هم‎‌رکاب تجاوز غرب شدند.

در این میان دولت یهود (اسرائیل) با پیشتیبانی غرب از زمان تاسیس‌اش منحیث دولت اشغال‌گرِ منطقه شناخته می‌شود. پیش از این امریکا توانسته بود با بازیگران سیاسی خود ترکیه و اسرائیل، عربستان و ایران توازن قدرت را در منطقه به نفع خویش حفظ نماید. اکنون بعد از عادی‌سازی روابط اغلب‌ دولت‌های عربی با یهود به شمول ترکیه، امریکا تلاش دارد تا این‌ دولت‌ها را در محور دولت یهود بچرخاند. به همین منظور تهدید از سوی ایران را در صورت ناکامی برجام برای این دولت‌ها مطرح کرده و آن‌ها را مجبور ساخته است تا دست به دامن اسرائیل زده تا ائتلافی با محوریت یهود در خاورمیانه شکل دهند.

این نقش‌آفرینی جدا از تحولات و ملاحظات سیاسی دستگاه سیاست خارجی امریکا و حضور کم‌رنگ نظامی آن در خاورمیانه، درست در زمانی در دستور کار بایدن قرار می‌گیرد که اروپا به کمبود شدید انرژی مواجه است. طبق توافقی که میان اتحادیه اروپا، اسرائیل و مصر بتاریخ ۱۶/۶/۲۰۲۲ به امضاء رسیده از سال ۲۰۲۳ گاز اسرائیل از طریق مصر به اروپا منتقل می‌شود. در بحبوبه‌ای سفر جو بایدن به خاورمیانه خصوصا به عربستان سعودی و اسرائیل، اولویت‌‌ برنامه‌ای این سفر تقاضا برای بلند بردن تولید نفت و گاز، ایجاد روابط بین عربستان و اسرائیل و ایجاد جبهه متحد اعراب و اسرائیل بر علیه ایران گفته شده است. در صورت موفقیت‌‌آمیز بودن نتایج این سفر، صفحه‌‌ای جدیدی در خاورمیانه با محوریت اسرائیل ایجاد خواهد شد. به لحاظ انرژی اسرائیل پلی میان اعراب و اروپا مبدل می‌گردد که از این مسیر امریکا بتواند انرژی اروپا را تامین نموده و تاثیرات منفی کمبود انرژی را رفع نماید. طوری که پیش از این نیز قطر آمادگی خود را برای تامین گاز اروپا منحیث جایگزین گاز روسیه اعلان کرده بود.

خاورمیانه از یک سو با رفتن نظامیان امریکایی از عراق و سوریه و از سوی دیگر توجه امریکا بسوی روسیه در اوکراین و چین در منطقه‌ی اندو-پاسفیک کانونی برای منطقه‌‌گرایی دولت‌های وابسته به آن کشور گردیده است. امریکا با دور شدن از مداخله‌ای نظامی در خاورمیانه در حال شکل‌دادن جبهه‌ای جدید به محور دولت یهود به نیابت از خود در منطقه است. شروع این بازی زمانی اتفاق افتاده است که دولت‌های عربی مانند مصر، امارات، بحرین و اردن توافق روابط دیپلوماتیک خود با اسرائیل را با میانجی‌گری امریکا امضا نموده‌اند.

امریکا برای آنکه بتواند این روند را هرچه بیشتر تسریع نماید، مسأله‌ای تهدید از سوی ایران و انتقال انرژی از مسیر اسرائیل و مصر را برجسته می‌کند. اسرائیل طوری که در دهه‌های گذشته پسری نامشروع از دامان انگلیس متولد گردید، بعد از جنگ جهانی دوم سرپرستی آن را امریکا گرفت. اکنون که امریکا در دو جبهه‌ای رقابت با روسیه و چین مصروف است، نوبت آن است که برای اسرائیل نقش خود را سپرده و دولت‌های عربی که قبلا وابسته‌گی مستقیم با امریکا داشتند آن وابسته‌گی را از طریق اسرائیل محفوظ بدارد. پس بیجای نیست که گفته شود آینده‌ای بدتر از امروز برای خاورمیانه درنظر گرفته شده است. آینده‌ای که اسرائیل و یا همان امریکای کوچک در آن نقش بازی کرده و دولت‌های عربی به ازای خیانت به مردم فلسطین و قبله اول مسلمین، مهره‌های بیش نیستند.

 

ممکن است شما دوست داشته باشید