روزنامه هیواد
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

گردش اسعار خارجى در معاملات

گردش اسعار خارجی درمعاملات خرىد وفروش کشور ماىکى از چالش هاىىست که از  چندىن دهه دربرابر اقتصاد کشور ماقرار دارد. طورىکه درچند ولاىت جبوب شرقى کشور ما پول پاکستان وهمچنان پول اىران در چلش است واىن پروسه مثل ىک گزنده زننده دربرابر اقتصاد کشور ما به شمار مىرود وعلاوه برآن ،دالرامرىکاىى و … به نوبه خود ضربه هاى سنگىنى براقتصاد کشورما وارد نموده است.

طبىعى است که اىن مشکل ازآغاز سال ۱۳۵۷ دامنگىر مردم افغانستان گردىده ،زىرا بعد ازکودتاى هفت ثور وهجوم قشون سرخ شوروى،  مردم صحنه زندگى رابراى خود ضىق دىدند وسىل آوارگان ومهاجرىن مابه کشور هاى جهان ومنطقه شدت گرفت وطبىعى بودکه از رفت وآمد اىن مهاجرىن از دوکشور همساىه ( پاکستان واىران) پول اىن کشورها هم وارد افغانستان مىگردىد واىن جبر شراىط بود، نه انتخاب مهاجرىن ما، زىرا وقتى آنان به کشور خود برمىگشتند پول خارجى را به افغانى تبادله مىکردند ووقتى پس به خارج برمىگشتند ، پس به پول خارجى ضرورت داشتند تا ضرورت هاى خود را به پول همان کشور رفع کنند.

قابل ىاد آورىست که اىن تنها معضل افغانها هم نبود ودر پاکستان واىران هم مطرح بود، چون درآنجا حکومت هاى منظم وجود داشت، پول افغانى تنها دربازار هاى تبادله اسعار چلش داشت ودر بازارها ومعاملات روزمره مردم چلش نداشت .اىن مردم بىچاره ما بودندکه بعد ازخروج نىروهاى شوروى ازکشورما دچار ارباب رعىتى داخلى وجنگ ها ومداخلات خارجى دىگر گردىدند ونگذاشتند که مردم مسلمان ما بعداز آواره گى ودربدرى طاقتسوز گرد ىک حکومت مرکزى جمع شوند ودرفضاى آرام براى آبادى وبازسازى کشور وىرانه خوىش تلاش مشترک نماىند آنها ىکى راعلىه دىگر شان به جنگ ومخاصمت وىرانگر تشوىق وترغىب مىکردند وتا اکنون هم اىن پروسه به شدت ادامه دارد. درچنىن شراىطى مشکل بودکه حکومت ها براى حل معضل گردش پولهاى خارجى اقدام نماىند، ولى بعدازسال ۱۳۸۱ که دامنه و سىطره حکومت نسبت به سابق گسترده تر گردىد ، امکانات آن مساعد شد تا براى حل اىن معضل اقدام نماىد.

 قابل ىاد اورىست که طى اىن مدت گذشته حکومت افغانستان باربار اعلان نمود که ازگردش پول هاى خارجى باىد خود دارى شود،اما مى بىنىم که ازىک سو حکومت اىن مسئله راجدى نگرفت وازسوى دىگر بازهم جنگ ونامنى دوامدار مانع اىن خواسته دولت شده واز سوىى هم حتى درداخل پاىتخت داد وستدهاى کلان ازقبىل داد وستد خانه، اپارتمان، موترهاى لوکس وحتى قراردادهاى وزارتخانه ها همه به دالر محاسبه مىگردند و همىن علت است که اقتصاد کشور ما باگذشت هر روز آسىب پذىرتر مى گردد و آسىب هاى آن بىشتر ازهمه متوجه کسبه کاران وطبقه غرىب وفقىرجامعه مىگردد وکمر آنانرا خم کرده است.

ازلحاظ اقتصادى هم هرنوع اسعار که دربازار بىشتر گردش وچلش داشته باشد. ارزش آن باگذشت هر روز بىشتر وپولى که کمتر درگردش باشد ارزش آن کمتر مىگردد واىن به همان قانون عرضه وتقاضا برمىگردد.

 ىکى ازراه هاى قوت اقتصاد هر کشور اىنست که ما تولىدات خود را به پول افغانى عرضه کنىم ، زىرا کشورهاىى که به صادرات ما احتىاج دارند ،

اىن رابه آسانى مى پذىرند که اموال ما رابه پول افغانى بدست بىاورند واىن شرط تجار افغانى را براى رفع احتىاج شان مى پذىرند . بدبختانه باىد بگوىىم که فعلاً تجار ما اجناس صادراتى را به پول کشورهاى دىگر مىفروشند که اىن خود ىک معضله کلان دربرابر اقتصاد کشور ماست که ازمدت زىادى تااکنون جرىان دارد وتجار ما صرف به چاق شدن سرماىه هاى خود فکرمىکنند ،نه به اقتصاد تمام هموطنان خود.  بنابردلاىل عىنى وواقعىت هاىى که برشمردىم ،لازم  است تا حکومت  اولاً درپاىتخت وبعداً در ولاىات کشور ازگردش اسعارخارجى عملاً جلوگىرى نماىد وتاوقتى که قدم اول را حکومت نبردارد ،مردم هم آنرا بى اهمىت دانسته، به آن توجهى نخواهند کرد.

عبدالهادى _ روان

ممکن است شما دوست داشته باشید