روزنامه هیواد
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

اثرات گیاه بر حفظ سلامتی انسان ومحیط زیست

الله متعال میفرماید:”ما آسمان ها وزمین وآنچه را که درمیان این دواست به بازی وبی هدف نیافریدیم “طبق فرموده الله متعال هیچ چیزی بی هدف وبی مورد آفریده نشده، حتی یک برگ سبز،همه به روی یک هدف بزرگ وحکمت عالی آفریده شده است که دانشمندان آهسته آهسته به حکمت خلقت اشیاً وآفریده شدن آن ها پی برده وخواهند برد. همچنان الله متعال می فرماید:” به زودی نشانه های خود را در اطراف جهان ودر درون جانشان به آنها نشان می دهم تابرای آنان آشکار گردد که او حق است. “[۲]

منظورازآیت مبارکه اینست که،الله متعال نشانه ها ومعجزه ها را دراطراف انسان ها که یکی آن گیاهان است وانمود می نماید وبرملامی سازد که انسان ها غذای کامل از این گیاهان برای خودتهیه مینمایند. برای تائید فرمود:”ودرروی زمین برای اهل یقیین نشانه هایی(متقاعد کننده) است. “[۳]

واژه نشانه«آیت» که ۲۸۸ باردرقرآن آمده به معنی هر پدیده ایست که بیانگر حضورالله متعال باشد این پدیده می تواند پیامبر”صلی الله علیه وسلم” پیام او،معجزه الهی ویا هر جزکوچکی ازجهان هستی باشد وهمچنان پدیده«نشانه» در زمین به خوبی آشکار است همه نعماتی که در روی زمین از آن استفاده می نماییم نشانه«آیت» است از جانب الله متعال به طورمثال یک گیاه،بزرگ ترین عامل برای صحت مندی انسان ها است،نظریه یی وجود داشت که گیاهان خود به خود به میان آمده است وهیچ ارزش درحیات انسان ندارد درحالیکه امروزهمه دانشمندان ازاین نظریه بیزارند وبزرگ ترین عامل درحفظ سلامتی انسان ومحیط زیست سرسبزی را میدانند.وگیاهان منبع خوبی غذایی برای انسان هاوحیوانات می باشد.

  طبیعت سبزعامل صحت همه موجودات

والله متعال می فرماید:” اوذاتیست که ازآسمان،آب نازل کرد وبه وسیله آن،گیاهان گونا گون رویاندیم،ازآن ساقه ها وشاخه های سبز،خارج ساختیم وازآنها دانه های متراکم وازشگوفه نخل، شگوفه ها یا رشته های باریک بیرون فرستادیم وباغ هایی ازانواع انگور،زیتون وانار«گاه»شبیه به یکدیگرو«گاه”بی شباهت،هنگامی که میوه می دهد به میوه آن وطرزرسیدنش بنگرید که در آن، نشانه هایی ازعظمت الله برای افراد با ایمان است. “[۴]

واین گیاه آنقدربرحیات وطبیعت مهم بوده که رسول الله “صلی الله علیه وسلم”می فرمود:هرگاه قیامت درحال وقوع باشد ودردست تان نهال باشد. اگرفرصت اندکی می یابید پس نهال را غرس نمایید.[۵]

ازهمین روپیامبر”صلی الله علیه وسلم”درجنگ خیبر به منع قطع درختان دستوردادوفرمود که درختان را قطع نکنید،همه حیران شده بودند،ازاین عمل پیامبر”صلی الله علیه وسلم”،ولی هدف اوبرعلاوه اینکه درختان حاصل خیزبودند برای جذب کاربندای اکساید وتصفیه هوا بسیارمؤثرهستند ونبی کریم همیشه به حفظ سرسبزی دستور داده وازخرابی،آلودگی وازبین بردن درختان سبزمنع فرموده اند.

گیاهان معالج امراض:

 افراد قدیم توسط گیاهان بسیاری ازامراض را معالجه می نمودند ودرعصر پیشرفت علم طب تداوی توسط گیاهان مورد تمسخر اطباء قرارگرفت ولی اندک زمانی  نگذشت که اطباء تسلیم شیوه درمانی توسط گیاهان شدند ودر خط اول برای مریضان توسعه به استفاده از  گیاهان می نمودند وبه خوبی آشکار شد،که تعدادی از گیاهان درخط سبزتداوی قرارگرفتند مانند: نعنا،جعفری، تربچه،شلغم، زنجبیل، سیادانه، زیتون سبوس، خرما وپالک

الله متعال میفرماید:” انسان باید به غذای خویش«وآفرنیش آن» بنگرد.ما آب فراوان ازآسمان فرو ریختیم. پس زمین را ازهم شگافتیم ودرآن دانه های فراوانی رویاندیم. وانگور وسبزی بسیار وزیتون ونخل را فراوان وباغ های پردرخت ومیوه وچراگاه، تا وسیله یی برای بهره گیری شما وچهار پایانتان باشد. “[۶]

کسی که به گردش وتفریح می رود وازمناظر زیبا بهره مند می شود اماالله متعال را شکر وستایش نمی کند، و فصل ها وزیبایی های آن را نشانه بزرگی ازعظمت الله متعال نمی داند، انسانی است ازالله وقرآن غافل، چون که پیامبر”صلی الله علیه وسلم” می فرماید:”إن الله أمرنی أن یکون لفظی ذکراًوحتمی فکراً ونظری عبره”

 ترجمه : الله متعال به من دستور داده است که سخن گفتنم همراه با یاد اوسکوتم توأم با تفکر ونگریستنم عبرت آمیز باشد.

قسمت دوم موضوع:

سبزینه گیاهان:

گفته می شود،بزرگترین کارگاه وکارخانه ساخته دست بشربه اندازه آنچه داخل برگ سبز می گذرد پیشرفته نیست. در داخل برگ سبز چه می گذرد؟

در سلول های برگ بعضی ازگیاهان ماده ای به نام سبزینه یا کلوفیل وجود دارد که هرگاه این ماده درمقابل نورخورشید قرارگیرد مولیکول های آن به واحد های حرارتی قوی تبدیل می شوند و آبی را که دربرگ وجود دارد تجزیه می کند. با تجزیه آب موجود دربرگ ها عناصر هایدروجن واکسیجن به دست می آید.

به جاست که دراینجا به این نکته اشاره کنیم، اگرما بخواهیم با وسایلی که دراختیار داریم یک مولیکول آب را به اکسیجن وهایدروجن تجزیه کنیم به نیروی معادل حرارت دادن آب تا دمای ۲۵۰۰ درجه نیازمندیم، اما انسان ها، گیاهان وحیوانات همواره اکسیجن را تنفس می کنند پس چگونه این نسبت ثابت می ماند؟

دربعضی ازآمارهای علمی ذکرشده است که مجموع گیاهان روی زمین برای اینکه نسبت اکسیجن وگازدای اکساید کاربن هوا ثابت بماند۱۰۰ میلیارد تن گاز دای اکساید کاربن و۲۵

میلیارد تن هایدروجن را به مواد غذایی ۱۰۰ میلیارد تن اکسیجن تبدیل می کند. همچنین مجموع انرژی مصرف شده درعمل فتوسنتزگیاهان ۱۰ برابر مجموع انرژی هاییست که انسان درهرسال درسراسر جهان مصرف می کند. برگ های یک درخت متوسط درهر ساعت یک کیلو گرام مواد غذایی تولید می کند این محصولات غذایی شب هنگام به قند تبدیل می شود تا درخت از آن تغذیه کند. یا به صورت نشایسته در گیاه ذخیره می شود.

سبزینه یاکلورفیل ازدید گاه علمی:

 فتوسنتزگیاه با استفاده ازدای اکساید کاربن به هوا وآب درون خاک می تواند قند بسازد

مولیکول قند ازکاربن نایتروجن واکسیجن درست می شود(مانند گلوکوز۶H12o6) مولیکول دای اکساید کاربن co2اکسیجن وکاربن ومولکول آب H2oهایدروجن مولکول قند را تأمین می کند ازمولیکول های ماده co2 وH2o گیاه می تواند مولیکول های قند گلوکوز را بسازد،گیاه برای انجام این فرآیند به آنزایم هایی نیاز دارد که سلول هایش وجود دارند وانرژی لازم راهم از نورخورشید به دست می آورد،این فرآیند که به طورعمده درسلول های برگ صورت می

گیرد.ابتداء آب به وسیله ریشه ها وارد برگ می شود ودای اکساید کاربن ازهوا واز راه روزنه ها جذب می شود درسلول های برگ دای اکسید کاربن وآب به کمک هم.قند را حاصل می آورند، انرژی لازم برای این واکنش به وسیله  رنگدانه یی به نام کلوفیل یا سبزینه از نورخورشید جذب میشود«کلوفیل»درداخل کلروپلاست ها صورت میگیرد، کلورپلاست ها اجزای کوچک وسبزرنگی هستند که در سیتوپلاسم سلول های بزرگ موجوداند. رنگ سبز برگ وساقه به خاطر وجود کلووفیل است.کلووفیل می تواند انرژی نور را بگیرد وبا آن آب را به هایدروجن واکسیجن تجزیه کند اکسیجن ازگیاه خارج ومولیکول های هایدروجن با دای اکسید کاربن ترکیب می شوند وقند را به وجود می آورند.[۷]

وظیفه گیاهان:

گیاهان دارای سه وظیفه عمده می باشند:

۱-ذخیره کردن آب:

وظیفه اصلی بعضی ازگیاهان بیابانی ذخیره کردن آب است هرمسافر دربیابان ها قبل وبیش ازهرچیزی به آب نیازدارد. به همین دلیل بعضی ازگیاهان درسرزمین های خشک وبی آب می توانند در داخل تنه خود بیش از۳هزارلیتر آب را ذخیره کنند. انسان ها وحیوانات میباشد.

توانند نیازخود به آب را به وسیله شکتن شاخه ها این گیاه وجاری شدن آب شیرین وزلال از آن برطرف کنند، گویی این گیاه عمداً وفقط برای (رفع تشنگی) انسان در راه آفریده شده است این گیاهان مقادیرفراوانی ازآب را دربافت های ویژه یی که به ذخیره کننده آب مشهورند ذخیره مینمایند،این بافت که شبیه اسفنج است در وسط اجزای گیاه قرار دارد این ذخیره درفصل خشک گاهی به/۳۰۰لیتر می رسد، این ها ازآفریده های خداوند ومخلوقات کامل

وبی عیب هستند. همه نیازهای انسان بر آورده شده است، اما فساد وتباهی زمانی رخ می دهد که ما جنگل ها را قطع و بیابان ها را آلوده وآبها را کثیف می کنیم ودرنتیجه بیماری ها به وجود می آید که این مسأله آلودگی بسیارمهم است.

۲-جذب شدن گیاهان به سوی نور:

گیاهان به سوی نور جذب می شوند، اگر گیاهی را درتاقی قراردهیم واین تاق یک پنجره داشته باشد، شاخه ها وبرگ های گیاه بسوی پنجره یی که نور ازآن وارد می شودمایل می

شوند،اماجالب تراینکه برگ های درخت به صورت شگفتی تنظیم می شود تاهمه آنها اشعه ونور خورشید را دریافت کنند، به ندرت اتفاق می افتد که برگ های گیاهان درهمدیگر فرو روند ودراین صورت هم درسطح بسیار کمی ایجاد می شود وبازهم همگی به نورسوی خورشید قرارمی گیرند، چه کسی درگیاه این ویژگی را قرار داده است.

الله متعال می فرماید:” آیا معبودی با الله است؟ قطعاً که جواب منفی است. “[۸]

قسمت سوم موضوع:

تحقیق دانشمندان:

دانشمندان گیاهی راآوردند وآنرا به صورت افقی درلوله یی قراردارند پس ازمدتی دریافتتند که ریشه به طرف پاپین وساقه به سوی بالا قرارگرفته است بعضی ریشه به سوی رطوبت وآب وساقه به سوی خورشید وهواکشیده می شود،چه کسی این گیاه رابه گونه یی آفریده است که قسمتی ازآن به سوی خورشید و قسمت دیگیرش به طرف زمین کشیده شود.

اولاً:اینکه طول ریشه بعضی ازدرختان برای جستجوی آب به ۳۰مترمیرسد چه کسی درگیاهان این ویژگی را قرار داده است که ساقه به طرف بالا وریشه به طرف پایین کشیده شود؟

اگرآب دریک طرف خاک باشد ریشه ها به طرف آب کشیده می شوند، درحالی که درعمق زمین هستند،اگربه ساقه که همواره به طرف بالا کشیده می شود نورازجهت دیگری بتابد گیاه بدان سو متمایل می شود، دراین جا یک سوال به ذهن انسان متبادر می شوداینکه آیا ماده عقل دارد؟

مسأله گیاهان به تنهایی نظرانسان رابه خود جلب میکند مایل شدن گیاهان به طرف نور وآب کشیده شدن ریشه به سوی زمین وساقه ها به طرف آسمان یکی ازنشانه های عظمت الله متعال است، تمایل گیاه به طرف نوررا، نورگرایی( فتوتروپسیم) گویند که آکسیجن موجود دررأس ساقه نقش آن را به عهده دارد.[۹]

ثانیاً:پدیده دیگری درگیاهان عظمت الله متعال را بیشترنشان می دهد اگر گیاه تشنه باشد باید درابتداء آب ریشه را مصرف نماید،در حالیکه  درابتداء آب برگ ها مصرف می شود، سپس آب ساقه های فرعی و تنه اصلی ودرآخرآب ریشه ها مصرف می شود،هنگامی که به گیاهی آب نرسد آخرین قسمتی که آب خود را ازدست می دهد ریشه است. گاهی کشاورز فراموش می کند که درخت را به مدت طولانی آبیاری کند وازآسمان هم بارانی نمی بارد، اما این گیاه فقط آبی را مصرف می کند که با ازدست دادن آن آسیبی جدی نمی بیند. پس آخرین آبی که آن را مصرف می کند آب ریشه هاست.زیرا اگر آب ریشه ها ابتداء مصرف شود در همان اوایل بی آبی گیاه خشک می شود ومیمیرد.

۳- سجده کردن گیاهان:

الله متعال میفرماید:” گیاهان ودرختان برای الله سجده میکنند.پس کدام یک ازنعمت های پروردگارتان را تکذیب و انکار می کنید. “[۱۰]

پژوهشگرمی گوید:گیاهان همانند اجرام آسمانی ومخلوقات دیگرالله متعال احساس می کنند، می شوند وبه اموروعوامل تاثیرگذار پیرامونی به صورت مثبت یامنفی پاسخ می دهند.اگر تعامل گیاهان با قرآن کریم این گونه باشد، آیا معقول است که انسان این مخلوق گرامی داشته شده ومخاطب اصلی قرآن – که مردم را به استوار ترین ومستقیم ترین  راه هدایت می کند نسبت به آن غفلت ورزد،قطعاً جایی برای غفلت وجود ندارد.

الله متعال به وسیله تغییر حالت گیاه وبه جود آمدن آن از نیستی انسان را به یکتایی وتوانایی کامل خود آگاه می سازد وبه او می فهماند که این گیاه، آفرید گار توانا ودانایی دارد. این امر برامکان زنده شدن پس از مرگ به علت رو ییدن گیاه بعد ازخشک شدن دلالت دارد.[۱۱]

ستاره “مخبت”

آمره علوم ساینس با تطبیق آن با علوم اسلامی

وعضو گروپ زنان  متخصص در امور شریعت وقانون

ماخذ

۱-تفسیر قرطبی-ج۷-ص۵۰

۲-محمد اکرام الدین بدخشانی- ازهر البیان-ج-ص

۳-عمروخالد. عبادت های تفکر-ص۷۲

۴-داکتر محمد راتب نابلی-شگفت های خداوند در جهان آفرنیش-ص ۱۸۲-۱۹۳

۵-کمال روحانی- اعجاز قرآن- ص ۲۰۰-۲۱


[۱] -دخان:آیه/۳۷

[۲] -فصلت:آیه/۵۳

[۳] -الزاریات:آیه/۲۰

[۴]-انعام:آیه/۹۹

[۵]-مسند احمد

[۶]-عبس:آیه/۲۴-۳۲

[۷]-اعجاز قرآن/۲۰۱

[۸] -نمل:آیه/۶۳

[۹]-زیست شناسی سال سوم تجربی/۲۲۹

[۱۰]-الرحمن:آیه/۶-۱۳

[۱۱]-قرطبی/ج۷/ص۵۰

ممکن است شما دوست داشته باشید