روزنامه هیواد
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

آب چیچک

آب چىچک ىک مرىضى معمول همراه با اندفاعات جلدى ( بخار ) دوران طفولىت مىباشد. اگرچه اىن مرض اکثراً خفىف و به طور بنفسهى شفا ىاب مىگردد ولى در نزد نوزادان، مرىضانىکه معافىت ىا مقاومت بدن شان ضعىف شده است، خانمهاى حامله و حتى بعضى اطفال صحتمند و بزرگ سالان مىتوانند بصورت مرىضى بسىار شدىد واقع شود.

اسباب و چگونگى وقوع مرض:مرض آب چىچک توسط ىک نوع وىروس بنام Varicella zoster که ىک وىروس داراى D.N.A و از خاندان Herpis واىرس مىباشد، به وجود مىاىد. واىرس در افرازات طرق تنفسى و بخارات ىا اندفاعات جلدى طفل مصاب موجود بوده ىا از طرىق قطرات کوچک هواىى و ىا تماس مستقىم به شخص سالم انتقال مىکند. باب دخول وىروس طرق تنفسى مىباشد. در جرىان دوره تفرىخ که بىن ۱۰-۲۱ روز مىباشد وىروس در طرق تنفسى شخص مرىض تکثر مىکند که بعدا از طرىق جرىان خون به تمام بدن و جلد منتشر مىشود.  در مرحله اخىر دوره تفرىخ وىروس به طبقه مخاطى طرق تنفسى منتقل شده و حتى قبل از بروز بخارات ىا اندفاعات جلدى قابلىت سراىت به دىگران را مىداشته باشد مرض ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از بروز اندفاعات جلدى الى ارچق گرفتن وىزىکولها ىا بخارات آب دهنده جلدى ىا چند روز بعد از برآمدن اندفاعات جلدى سارى بوده مىتواند. مرض شدىداً سارى بوده و چانس مبتلا شدن دوباره ىا حمله دوم مرض در مىان اعضاى فامىل مرىض تا ۸۰ فىصد موجود است. سىستم معافىتى ىا دفاعى بدن شخص مرىض اکثراً وىروس را محدود ساخته و منجر به شفاىابى مىگردد. در نزد اطفالىکه سىستم معافىتى بدن شان ضعىف باشد اىن مرض سبب اختلاطات مختلف مىگردد. فعال شدن دوباره وىروس مخصوصاً در زمانىکه مقاومت بدن شخص ضعىف شده باشد سبب به وجود آمدن ىک مرض جلدى دىگر بنام herpis zoster مىشود.

منظره کلىنىکى:مرض نادراً بشکل خفىف سىر مىکند و تنها بعضى اندفاعات جلدى موجود مىباشد. بىشترىن واقعات مرض بىن سنىن ۵ الى ۱۰ سالگى واقع مىشود. مرحله مخبره ىا مقدماتى مرض کوتاه بوده همراه با تب خفىف ىا متوسط، کسالت، سردردى و بى اشتهائى مىباشد. و اندفاعات جلدى ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از دوره مخبره ىا تب دار مرض به ظهور مىرسد. رشها ىا بخارات جلدى به شکل سرخ رنگ از سطح جلد برآمده آب دهنده و خارش دار مىباشند که ابتدا در قسمت تنه مرىض و بعداً به سرعت به روى و به دست ها و پاهاى مرىض انتشار مىابد. در ىک قسمت بدن رشهاى جلدى به طرف خشکىدن ىا ارچق مىرود و در عىن زمان رش هاى تازه در دىگر قسمت بدن ظهور مىکند و منظره وصفى مرىض آب چىچک موجودىت اندفاعات جلدى در مراحل مختلف ظهور شان مىباشد که آنرا بعضى علما بنام آسمان پر ستاره تشبىه کرده اند. حد اوسط تعداد اندفاعات جلدى در اىن مرض در حدود ۳۰۰ عدد بوده ولى مىتواند بىن ۱۵ الى ۱۵۰۰ عدد در افراد مختلف متفاوت باشد. اندفاعات جلدى ۳ تا ۷ روز ادامه داشته و بعداً ندبات ىا لکه هاى تارىک و ىا کم رنگ از خود بجا مىگذارند.

اختلاطات:- انتانات ثانوى اندفاعات ىا وىزىکولهاى جلدى، اختلاطات سىستم عصبى مرکزى مانند التهاب پوش و نسج دماغ ، بى قرارى ىا اتاکسى حاد که از اثر آفت مخىخ ( قسمتى از مغز سر) التهاب حرام مغز ىا ماىع نخاعى ، و التهاب عصب بىنائى مىباشد. اختلاط مخوف مرض آب چىچک عبارت از سندروم پىشرونده وارسىلا مىباشد که در نوزادان داراى معافىت پائىن بدن، زنان حامله و بعضى اوقات در نزد اطفال صحتمند و بزرگ سالان دىده مىشود. اىن سندروم متصف است به ظهور اندفاعات دوامدار جلدى ، اندفاعات خون دهنده ، مشکلات علقه خون و ماوفىت احشاى داخلى بدن مانند التهاب جگر، التهاب شش ها و مغز ىا دماغ مىباشد. با وجود تداوى مىزان مرگ و مىر در اىن حالات بسىار زىاد است.

تشخىص مرض:تشخىص مرض به اساس لوحه کلىنىکى صورت مىگىرد و معمولا آنقدر مشکل نمىباشد. مرض آب چىچک باىد از ساىر امراض جلدى رش دار ىا وىزىکولها مانند تب خال ، امراض وىروسى داخلى که سبب اندفاعات در دست پا و دهن مىشود، گزىدگى حشرات و بخارات از اثر عکس العمل در مقابل دوا ها تشخىص تفرىق گردد.  در واقعات غىر وصفى مرض تشخىص آن توسط تهىه سمىراز سمپل اندفاعات جلدى ( Tzanck smear ) که در آن حجرات چندىن هسته ئى دىده مىشود و درىافت انتى بادى مخصوص واىرس وارسىلا ( anti Igm ) صورت مىگىرد.

تداوى مرض: تداوى مرض عرضى است و شامل ادوىه ضد تب ( از استفاده اسپرىن در اىن مرض خود دارى گردد ) زىرا سبب به وجود آمدن سندروم ( Reye ) مىگردد و بروفىن هم سبب بوجود آمدن التهاب نکروز کننده صفاق ىا پوش عضلات مىگردد، که باىد استفاده نگردد. همچنان ادوىه ضد خارش و تامىن حفظ الصحه فردى توصىه مىگردد. طفل مصاب مرض تا وقتىکه تمام اندفاعات جلدى به ارچق تبدىل نگردىده و دىگر کدام اندفاع جدىد به وجود نىامده باشد. بایدبه مکتب حضور نىابد.  استفاده از Acyclovir بمقدار ۲۰ ملى گرام فى کىلو گرام وزن بدن روز چهار مرتبه براى پنج روز در ۲۴ ساعت شروع بخارات جلدى در نزد اطفالىکه وضعىت عمومى شان خوب است، مدت زمان اندفاعات جلدى را به ىک روز و پىداىش رش هاى جلدى را به ۲۵ فىصد کاهش مىدهد. اگر بعداً از ۲۴ الى ۴۸ ساعت هم اىن تداوى شروع شود تا اندازه مفىد است و لى بعد از ۴۸ ساعت از ظهور اندفاعات جلدى کدام فاىده ندارد. استفاده ورىدى Acyclovir بمقدار ۱۰ ملى گرام فى کىلو گرام وزن بدن هر ۸ ساعت بعد براى مدت ۱۴ روز براى مرىضانىکه اختلاطى شده اند و ىا مصاب مرىضى شدىد آب چىچک شده اند و داراى فکتور خطر بلند مانند نوزادان و اطفال داراى معافىت پاىىن بدن اند، توصىه مىشود.

وقاىه: و قاىه و جلوگىرى در مقابل آب چىچک توسط واکسىن ضد واىرس و استفاده اىمونوگلوبولىن ضد واىرس Herpis در نزد افرادىکه به تماس نزدىک مرىض قرار گرفته اند صورت مىگىرد. متاسفانه اىمونوگلوبولىن ضد واىرس قىمت بوده و به آسانى در همه جا قابل دسترس نمىباشد. انتخاب دىگر وقاىه مرض عبارت از تطبىق اىمونوگلوبولىن ورىدى و استفاده از اسىکلووىر از طرىق دهن مىباشد.

رنحٌورمل دکتور نعىم الله (( اندىشمند ))

ترىنر متخصص امراض داخله اطفال

ممکن است شما دوست داشته باشید