روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

نصیحت نامه

وزیر عارف،نجیب و مدبر، خواجه رشید الدین فضل الله مواعظ و نصایحی طی مکتوبی به فرزند خود امیر غیاث الدین، هنگامی که او را به نظارت خراسان فرستاده بود نوشته است. این نصایح برای همه ما مایه روشنی و دستگیری است:

  • دوست مدان کسی را که دشمن اولیا، و دوستِ اعدای تو باشد.
  • پرهیز از نادانی که خود را دانا، و از کوری که خود را بینا شمرد.
  • مردم بی قدر و اعتبار را، در صدرِ صٌفَۀ بار بر مسند صدارت و افتخار منشان.
  • از فرومایگان و کم پایگان طلب راحت و تمنای سماحت مکن.
  • فاسقِ به تواضع آراسته را، به از زاهدِ به تکبر پیراسته دان.
  • به چیزی دعوا مکن که ندانی که چون از تو بخواهد خجل مانی.
  • موجود را با مفقود مده، و یافته را به نایافته مفروش، که در این تجارت خسارت بینی.
  • هر که از او بوی خردمندان و رایحه هوشمندان نیامد، از او محتزر باش که به دست جهلت سپارد، و به خصایل بدت بر آرد.
  • هر که را آموزشِ روزگار روزکار، و تعلیم چرخ کژ رفتار، نرم،دانا، عاقل و بینا نکند، ادویه نصایح حکما اشربه مواعظ علما مزاج سقیم و طبع نا مستقیم او را نافع و ناجح نباشد.
  • اگر خواهی که از پشیمانی ایمن شوی، به هوای نفس لئیم و تمنای طبع ذمیم کار مکن.
  • همنشین علمأ و قرین فضلأ گرد، تا کدورت طبع را به صفا، و بلادت ذهن را به ذکا مبدل گردانی.
  • اهل نسب و ارباب حسب را که روزگار انداخته و در کوره مصیبت گداخته باشد، از حضیض ادبار شان به اوج اقبال رسان، و سِلکِ معاش و عِقدِ انتعاش ایشان را به وجهی اسهل منظم
    گردان.
  • پیوسته از باری عزشانه و عَظمَ سلطانٌه، مزید رفعت و جلالت، طلب دار و تضاعف دولت و اقبال دنیا و آخرت طلب دار.

معانی لغات دشوار:

  • سماحت = جوانمردی
  • اشربه = نوشیدنی ها
  • سقیم = بیمار، مریض
  • ناجح = پیروزمند
  • حضیض = نفطه مقابل اوج
  • سِلک = رشته، نخ
  • انتعاش = با نشاط شدن، نیکو حال شدن
  • اسهل = آسان تر.
  • بلادت = کند ذهن
    و کند فهم
  • ذمیم = زشت، ناپسند.
  • سخی محمد (صارم)
ممکن است شما دوست داشته باشید