روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

معمای صلح

 صلح از پدیده های قابل پذیریش برای مردم افغانستان بوده واست. اما به دلایل متعدد تا هنوز یک راه حل منطقی برای آن دریافت نشده. از سه ماه قبل خلیل زاد تلاش های متعدد منطقه ای و ملی را آغاز نمود تا یک زمینه برای پایان جنگ در افغانستان دریابد اما تا هنوز ابعاد مختلف نشست های خلیل زاد روشن نشده است، گزارش هایی که برای اراکین بلند پایه حکومت داده شده،  متفاوت ارزیابی شده و پیچیده بوده.  کشور های منطقه نیز با حساسیت کامل و چهار چشمه متوجه اوضاع کنونی افغانستان بوده و تلاش می کنند که نقش قوی ترداشته باشند.

خلیل زاد در یک سفر منطقهای خود با شخصیت های کشور های تاثیر گذار بالای صلح افغانستان ملاقات کرد و هرکدامرا مطابق به منافع آنها بسیج کرد و در واقع یک اجماع نسبی منطقه ای را به وجود آورد.  برای پاکستان پول نقد داد تا طالبان را به میز مذاکره در قطر حاضر کرد متحدین امریکا مثل عربستان نیز کمک های مالی و پروژه های اقتصادی را به ارزش بیست ملیارد دالر برای پاکستان عقد کردند.

 سفرهای خلیل زاد از قطر و امارات شروع شد و تا چین،  هند و جرمنی ادامه یافت.  خلیل زاد به استثنای ایران و روسیه که متحدین طالبان غرب افغانستان محسوب می شود با سیاستمداران اکثر کشور های منطقه که در صلح و جنگ افغانستان دخیل اند دیدارکرده است. 

پای اکثر کشور ها خواسته و ناخواسته در قضیه صلح افغانستان کشانده شده و آنها به دنبال امنیت و منافع خود در اینجا هستند. 

درواقع تا هنوز فقط نقش کشور ها شناسایی شده ؛ اما تشخیص نشده که کلید واقعی صلح در دست کدام یکی از این کشور هاست و کی نقش بیشتر در تسهیل مذاکرات صلح دارد.  مثلث امریکا،  طالبان و گروههای سیاسی افغان فعال هستند و در نشست مسکو گروه های سیاسی و طالبان دیدار داشته، درقطرامریکا و طالبان با هم مذاکره شش روزه داشتند.

با توجه به این همه تلاش ها تا هنوزیک خوش بینی در مورد صلح که مردم باورمند شوند بیرون داده نشده،  سردرگمی مردم نسبت به مذاکرات صلح بیشتر شده و آنها نسبت به رفتارهای گروه های مذاکره کننده به ویژه سیاسیون مشکوک و بی اعتبار هستند.

 آنچه که در رسانه ها دست به دست می شود خواست های طالبان است که در حد آزادی زندانیان،  حذف فهرست رهبرانشان از لست سیاه و خروج نیروهای خارجی است و در مورد ساختار حکومت ونوعیت دولت سازی چیزی روشن بیان نشده است. 

اما یک موضوع تقریباً نهایی شده است که امریکا نیروهای خود را به گونه ای تدریجی خارج می کند و ماموریت اصلی خلیل زاد همین است و قرار است که برنامه خروج، برای ترامپ رئیس جمهور امریکا دست آورد کمپاینی در انتخابات سال ۲۰۲۰ تلقی شود. 

صلح از ابعاد مختلف قابل بررسی است که در آن کشور های منطقه،  جامعه جهانی،  سیاسیون داخلی،  دولت افغانستان،  نهاد های ملی بیطرف،  جامعه مدنی و طالبان نقش دارند.

 متاسفانه روش های نا سنجیده شده پای این بازیگران را به قضیه صلح و جنگ افغانستان کشانده است. 

مدیریت مذاکرات صلح برای فعلاً مشکل به نظر می رسد ؛چون طالبان با رهبری حکومت برسراقتدار کنار نمی آید و منافع خود را در جور آمد با امریکا میدانند.

 از سوی دیگر امریکا بجای جستجوی راه مناسب و منطقی برای صلح بر سرعت این روند تأکید دارد و هر لحظه خروج نیروهایش از افغانستان را تبلیغ می کند. 

مهمتر از آن موضوع تضمین پس از صلح است که برای امریکا و مردم افغانستان تضمین داده شود که بعد از صلح حقوق شهروندان 

  جامعه مدنی،  زنان، رسانه ها وسایر مولفه ها تعریف و حفظ می شود.

 اما تا هنوز این ضمانت قوی وجود ندارد و صلابت آنچنانی برای امریکای و متحدینش نیز مشاهده نمی شود که بعد از مصالحه بتواند اوضاع احتمالاً آشفته آینده را کنترول کند. آنچه که مهم است سرنوشت نا معلوم حکومت و نقش رهبری دولت افغانستان درموضوعات صلح و جنگ است.

تنها موردی که در این اواخر از سوی حکومت اعلام شده تدویر گردیده،  رئیس جمهور غنی اعلام کرده که لویه جرگه مشورتی است گرچه این لویه جرگه جنبه عملی و الزامی ندارد که فیصله های آن حتمی تطبیق شود و مردم خود را ملزم به اطاعت از فیصله های آن بدانند  اما این جرگه توسط دولت به پشتیبانی از مشروعیت مذاکرات صلح به مالکیت حکومت ترتیب خواهد شد و دیدگاه اقشار مختلف جامعه افغانستان در فیصله های آن بازتاب پیدا خواهد کرد که در واقع می شود آنرا یک اجماع نسبی ملی نا مگذاری کرد. 

تقابل دیپلماسی در سطح منطقه توسط دستگاه امنیتی و سیاسی افغانستان قابل رویت است و این تقابل ناشی از دست درازی پاکستان و پنهان کاری آنها در قضایای صلح افغانستان است. 

توضیح تند حاکمیت ملی توسط داکترحمد الله محب مشاور امنیت ملی افغانستان برای جان کیری و قریشی وزیر خارجه پاکستان در نشست مونیخ به وضوح این تقابل را به نمایش گذاشته است.

سیدنورالحق حیدریار

ممکن است شما دوست داشته باشید