روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

مرض جاغور یا گواتر

گواتریا جاغور مرضی است که در کشور ما در مناطق دهاتی ودور افتاده که مردم به نمک ایودین دار وغذا های غنی از آیودین دسترسی ندارند شیوع زیاد داشته ، تعداد زیاد از افراد به این مرض مبتلا میشوند .

.مرض جاغور یا گواتر عبارت از بزرگ شدن غیر طبیعی غده تایراید میباشد . غده تایراید یک غده پروانه یی شکل است که در گردن در زیر وبالای حنجره واقع شده است . اگر چه گواتر یا جاغورمعمولا بدون درد است . اما نوع بزرگ ان میتواند باعث سرفه شود وتنفس و بلعیدن را مختل سازد .معمول ترین سبب گواتر یا جاغور در سراسر جهان کمبود آیودین در رژیم غذایی مخصوصا در نمک طعام میباشد .

اسباب مرض جاغور :

کمبود آیودین : آیودین در آب دریا ها وخاک یافت میشود  در کشور های در حال توسعه ساکنین ارتفاعات بلند ودر کشور ما ساکنین مناطق روستایی وآنانیکه در ارتفاعات بلند ودر دامنه کوه ها زنده گی میکنند اکثرا به کمبود آیودین دجار اند . در چنین شرایطی غده تایراید  برای به دست اوردن آیودین بیشتر تلاش کرده ودر اثر فعالیت بیش از حد غده بزرگ میشود وجاغور به وجود می آید .

مواد غذایی :مواد غذایی گواتروجن مانند گلپی ، شلغم ، کرم وبراکلی که از سوخت وساز هورومون های درقی جلوگیری مینمایند اگر به مقدار زیاد مصرف شوند نیز میتوانند سبب به وجود امدن گواتر یا جاغور شوند .

مرض گرویز :که منجر به پرکاری غده میشود وزمینه را برای گواتر یا جاغور مساعد میسازد(هایپر تایروییدیزم )

مرض هشیموتو : که از سبب کم کاری غده به وجود می آید باعث به وجود امدن جاغور میگردد  ( هایپوتاروییدیزم ) .نودول های منفرد : در این صورت یک نودول به قسم یک کتله در یک قسمت تایراید رشد میکند که این تومور ها سلیم یا غیر سرطانی میباشند .

سرطان غده تایراید : احتمال به وجود آمدن سرطان غده تایراید بسیار کم است اما در صورت وقوع به شکل یک طرفه تظاهر میکند .

حمل یا بارداری : در بعضی حالات یک هورمون در دوران حمل تولید میشود که به نام گونادوتروپین جفتی انسانی یاد میشود که باعث بزرگ شدن غده تایراید میشود .

التهاب : التهابی شدن غده درقیه نیز سبب بزرگ شدن ومتورم شدن غده درقیه میگردد.

اعراض وعلایم مرض گواتر یا جاغور:

به طور معمول همه جاغور ها دارای اعراض وعلایم نمیباشند اما به صورت عموم اعراض وعلایم جاغور قرار ذیل است :

در صورت بزرگ بودن غده اعراض ذیل موجود میباشد :

  احساس گرفتگی یا تنگی در گلو

سرفه

خشن شدن آواز

مشکلات در بلعیدن

مشکلات در تنفس

عوامل خطر در جاغور یا گواتر :

یک مرض معمول بوده که میتواند هرکسی را در زمان تولد ویا در هر مرحله از حیات مصاب سازد اگر چه بیشتر بعد از سن چل سالگی  شایع میباشد عوامل خطر شامل موارد زیر است ..

کمبود آیودین در رژیم غذایی : یک فکتور مهم در تاسس مرض گواتر میباشد

زنان : از آنجایکه زنان بیشتر در معرض مبتلا شدن به اختلاطات تایراید قرار دارند احتمال مصاب شدن به جاغور نزد شان زیاد میباشد

 سن : با افزایش سن احتمال مصاب شدن به جاغور بیشتر میشود .

تاریخچه طبی: سابقه شخصی یا خانوادگی مریضان که مصاب به معافیت خود به خودی استند احتمال ابتلا به جاغور را افزایش میدهد .

حمل یا بارداری وتوقف عادت ماهوار: که به دلایل نامعلوم اختلاطات تایروییدی را بیشتر میکند .

تشعشع  :قرار گرفتن در معرض شعاع رادیواکتیو در قسمت گردن ویا قفس سینه خطر ابتلا به جاغور یا گواتر زا افزایش میدهد .

تشخیص مرض جاغور :

مراحل تشخیص گواتر یا جاغور میتواند شامل مراحل زیر باشد :

معاینه هورمون های تایراید در خون

اجرای تست انتی بادی های غیر طبیعی درخون

معاینه التراسوند گردن

اسکن نمودن غده تایراید

گرفتن پارچه یا بیوپسی از غده تایراید

تداوی مرض جاغور:

تداوی مرض گواتر یا جاغور مربوط به جسامت گواتر ، اعراض وعلایم واسباب که باعث مرض شده میباشد . گواتر های کوچک که خیلی زیاد قابل رویت نمیباشند وباعث کدام مشکل در شخص نمی شوند معمولا به تداوی نیاز ندارند با اصلاح رژیم غذایی مریض شفا یاب می گردند هر شخص در حدود ۱۵۰ میکروگرام آیودین روزانه یعنی کمتر از نصف قاشق چایخوری نمک آیودین دار نیاز دارد

در صورت که مریض از کم کاری غده تایراید رنج ببرد باید تداوی شود .

جراحی : اگر گواتر خیلی بزرگ باشد باید عملیات جراحی اجرا گردد

آیودین رادیواکتیو : در برخی از موارد از ایودین رادیو اکتیو استفاده میگردد

تهیه کننده  : رنحوٌرمل دوکتور وحیدالله فرملی ترینر متخصص جراحی عمومی شفاخانه رابعه بلخی

ممکن است شما دوست داشته باشید