روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

رشوت، بلای خانمان سوز است.

احمد خان داعی

هرگاه شخصی به این مرض مهلک و خطرناک سردچار شود، یقینا خود را درجایگاهی قرار داده که فرمان الله و رسولش را نادیده گرفته است.

رشوت خوری صراحتا جبهه گیری علیه دستورات و فرامین الله متعال بوده و این عمل زشت به شدت در آیات و احادیثی متعددی مورد مذمت و نکوهش قرارگرفته است.

هر جامعه و ملت که بخواهد بسوی ترقی و تعالی گام بر دارد و فساد و خیانت در ادارات آن درز نکند باید در راستای فرامین الهی گام برداشته و احکام آن را یکی یکی عملی کند.

همچنان یگانه دلیل عمده ی که حکومت هارا به صوب دوام و ثبات میکشاند شفافیت در ادارات و انجام وظایف در محور قانون میباشد.

هرگاه در ادرات دولتی فساد رخنه کند، سطون حکومت متزلزل گردیده و حکومت آلوده به فساد، به شکست و نابودی دچار میگردد.

حکومت های که به فساد  آغشته شده بودند  و قبای فساد بر پیکر آن نظام ها سایه افگنده بود

در نهایت  با رو سیاهی و بیچارگی تمام، همه دار و ندارشان را از دست دادند و گلیم شان ازین وطن برچیده شد.

از جمله فساد های که همیش نقاب های فریبنده ی را به خود گرفته است و به هزار حیله و ترفندی در جامعه رشد پیدا کرده است عمل زشت رشوت میباشد.

این عمل درکنار اینکه از بُعد دینی عمل زشت و زمینه سازان و انجام دهندگان آن مورد لعنت قرار گرفته است،  ازنگاه قوانین دنیا نیز پدیدهٔ منفور و مرتکبین این عمل به شدت مجازات میشود.

رشوت آن بلای اجتماعی و خیانت اخلاقی و ایمانی  میباشد که توده ی را از حق مسلم شان محروم و باعث غرس حقد و کینه در دلها شده و مانع عدالت اجتماعی دربین مسلمانان میگردد.

رشوت از سخت ترین و شدید ترین انواع خوردن اموال باطل و حرام است چرا که عبارت از دادن مال به سوی غیر به خاطر مانع شدن او از بیان حق می باشد و این تحریم رشوت شامل محورهای اصلی و سه گانه این کار می شوند که عبارتند از راشی

(رشوه دهنده)  مرتشی (رشوه گیرنده)  و رائش (واسط میان این دو) می باشد.

خداوند متعال در کلام گهر بار خویش رشوت خوران را چنین توبیخ میکند:

ترجمه: «و اموال یکدیگر را به باطل [و ناحق] در میان خود نخورید و برای خوردن بخشی از اموال مردم به گناه، قسمتی ازآن را به عنوان رشوت به قضات ندهید، در حالی که می دانید این کار گناه است.»بقره ۱۸۸.

خداوند مهربان دراین آیه بطور علنی بیان میکند که اموال یکدیگر را به نا حق نخورید.

زیرا هر جنایت که در جامعه بروز میکند درنهایت دامنگیر همه گردیده و جامعه را تبدیل به یک جامعه مفسد میگرداند.

پیامبر ص نیز راشی و مرتشی(دهنده و گیرنده)  را مورد لعنت و نفرین خویش قرار داده  و همچنان دلالی که دربین این دو زمینه سازی میکند را شریک جرمی آنها میداند.

آن های که در ارگانهای قضایی و اجرایی دولتی ایفای وظیفه میکنند اصلا رشوت نمیگیرند و برای شان رشوت داده نمیشود،  بل این پدیده منفور در بین آنها به صورت دیگری چون تحفه و هدیه تقدیم میشوند،  فکر میکنند که این گناه ندارد و از جمله رشوت محسوب نمیشود درحالیکه پیامبر ص این عمل را مورد نکوهش قرار داده است:

ازابوحمید ساعدی [ رضی االله عنه ] روایت است که« پیامبر صلى الله علیه وسلم مردی از قبیلۀ (اَزد) را که ابن اللتبیه نام داشت مأمور جمع آوری صدقات گردانید.

آن مرد زمانی که از جمع آوری صدقات برگشت گفت: این مال شما میباشد و این مال را برای من

هدیه داده اند، رسول االله صلى الله علیه وسلم با  شنیدن این سخن بر منبر بلند شد و بعد از حمد ثنای

خداوند فرمود:

اما بعد: من طبق وظیفۀ که خداوند برایم سپرده است یکی از شما را به وظیفهٔ میگمارم و زمانی که میآید، میگوید: این مال شما است واین برایم هدیه داده شده است،

اگرراست میگوید چرا در خانۀ پدرومادرش ننشست تا هدیه برایش برسد. بخدا جل جلاله قسم هیچ یک از شما چیزی را بدون حق نمیگیرد مگر اینکه با خداوند جل جلاله درحالتی رو برومی شود که آن را بدوش خود حمل میکند».

از حدیث فوق واضح میگردد افراد که در سمت های دولتی مصروف انجام وظائف هستند گرفتن پول از مردم برای شان به هر اسم و عنوان که باشد جوازندارد اگر چه که نام آن را تحفه،  شیرینی،  جوانی و غیره بگذارند.

زیرا با تغیر اسم در ذات مسمی تغیر نمی آید و به این گونه تغیر و تبدیل حرام قطعی حلال نمیگردد.

تفاوت بین هدیه و رشوت در این است که شخص در اعطای هدیه به دیگری، جز اظهار دوستی و محبت، غرض و مقصود دیگری نداشته باشد که چنین عطایی، هدیه محسوب شده و حلال می باشد.

اما اگر در این عطا کردن، طمع و توقعی نهفته باشد، وارد در باب رشوت شده و حرام خواهد بود.

معاذ بن جبل از رسول خدا صلی الله علیه وسلم نقل می کند که فرمود: «اگر کسی به شما عطیه و یا تحفه ی داد، مادامی که عطیه به شمار رفت، یعنی در دادنش جز ثواب طمعی نداشت، گرفتن آن حلال است و اما اگر اسمش عطیه باشد و لیکن در واقع رشوه ای بود که آن را به طمع دین شما به شما داده اند، در آن صورت گرفتن آن حرام است، اگرچه ممکن است این رشوه، فقر شما را از بین ببرد و یا شما را از ترس دشمن ایمن دهد، با این همه با آن فقر و در آن ترس بسر ببرید و راضی نشوید که رشوه، دین شما را تباه سازد».

ازین هشدار های تند پیداست که این عمل به مراتب عمل زشت بوده و هرکس که به آن مرتکب شود، زندگی دنیا و آخرت خویش را برهم زده و از رحمت پرور دگار عالمیان نیز محروم خواهدشد.

پیامد های رشوت خوری

موضوع رشوت و آثار زیانبار آن، از دو جنبه فردی و اجتماعی قابل بررسی است. در بعد فردی علاوه بر اینکه شخص رشوت خور، در هر دو جهان مورد لعن و غضب خداوند متعال قرار می گیرد در زندگی دنیوی نیز از آسیب های ناشی از این عمل ناپسند مصون نخواهد بود.

شخص رشوت خور در بین مردم بی وقار میگردد و حیثیت فردی آن  زیر صفر قرار گرفته و هیچکس به او اعتماد ننموده وعام و خاص از آن بیزار میگردد.

 

رشوت، پایه های عدالت اجتماعی را سست و متزلزل می سازد و از آنجا که پایداری و پویایی هر جامعه ای بر اساس عدل استوار است، به هر میزان که از عدالت کاسته شود، ظلم و جور جامعه را فرامی گیرد.

بدیهی است که اگر باب رشوت خوری گشوده شود، قوانین که بخاطر حفظ منافع  طبقات ضعیف ساخته شده است ، به نفع طبقات قدرتمند بکار می افتد. طبعاً در چنین فضای ناعادلانه ای، ضعفا از هیئت حاکمه و نظام اجرایی و اداری کشور مأیوس و دلسرد می شوند و همین امر به تدریج باعث سلب اعتماد عمومی در میان اقشار مختلف جامعه خواهد شد.

رشوت خوری عملی نیست که تنها به پرداخت پول، کالا و یا امتیازی منتهی شود بلکه به تدریج به نظامی پیچیده مبدل می شود که در آن شبکه های خاصی از روابط و همدستی ها عمل می کنند و بر آورد آن، کسب ثروت های یک شبه، نائل شدن به منصب های مختلف سیاسی، تجاری و… خواهد بود. بنابراین امکانات و دارایی های یک کشور در اختیار عده ای محدود قرار می گیرد که به راحتی قادر به عبور از قوانین و تضییع و پایمال ساختن حقوق دیگران خواهند بود.

حالا که الحمد لله نظامهای فاسدی که در زیر حاکمیت آن فسادهای اداری صورت میگرفت

رشوت خوری با هزار چال و نیرنگ و در قالب نامهای فریبنده ی انجام میافت،  ازهم پاشیده است.

و الحمد لله بعد از آمدن حکومت امارت اسلامی  دروازه های فساد بند گردیده وهیچ کسی جرأت نمیتوانند در مسیر فساد گام بر دارند.

به امید افغانستان عاری از فساد.

ممکن است شما دوست داشته باشید