روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

تأخیر انتخابات می‌تواند بحران را افزایش دهد

در آستانۀ توافق صلح با طالبان، مقامات ایالات متحده امریکا از حضور بخش قابل توجه نیروهای کشورشان در افغانستان خبر می‌دهند. بند اصلی موافقت‌نامۀ صلح طالبان و ایالات متحده متمرکز روی خروج سربازان امریکایی از افغانستان است. ایالات متحده امریکا متعهد شده است که همۀ سربازانش را تا پایان سال ۲۰۲۰ از افغانستان خارج سازد. 

نمایندگان امریکا و طالبان شب جمعه(۲۹ اگست) آخرین چانه‌زنی‌ها را به منظور نهایی‌سازی متن موافقت‌نامۀ صلح انجام دادند. دو طرف پیوسته جزئیات مذاکرات و تصمیم‌گیری‌ها را با رهبری‌شان در میان می‌گذارند.

 منابع می‌گویند که متن موافقت‌نامه در اختیار شورای رهبری طالبان در کویته قرار گرفته و آن‌ها تمام روز مصروف نقد و بررسی متن بوده‌اند. طالبان آماده هستند که هرچه زودتر متن موافقت‌نامه به امضا برسد. طالبان تقریباً به تمام خواست‌ها و مطالبات‌شان دست یافته‌اند. کشورهای منطقه نیز آمادگی نشان داده‌اند که متن موافقت‌نامه میان دو طرف را «تضمین» نمایند. 

سخنگوی وزارت خارجۀ روسیه اعلام کرد که مسکو در جریان مذاکرات صلح قرار دارد و متن موافقت‌نامه را ضمانت خواهد کرد. پادرمیانی مسکو در مذاکرات صلح میان طالبان و امریکا، از خواست‌های دفتر سیاسی طالبان در قطر بود. آنها خواستار ضمانت کشورهای منطقه به‌شمول روسیه و چین، سازمان ملل متحد و اتحادیۀ اروپا از موافقت‌نامۀ صلح بودند. طالبان با درک سست‌پیمانی ترامپ، تمام ضمانت‌ها را به دست آورده‌اند تا در فردای امضای موافقت‌نامه و انحلال نیروی جنگی، اغفال نشوند. ایالات متحده امریکا در دورۀ ترامپ به هیچ یک از تعهدات و مقررات روابط جهانی پای‌بند نمانده است. آن‌ها با وجود مخالفت همۀ کشورهای جهان از توافق هسته‌ای با ایران (برجام) خارج شدند. ترامپ با بسیاری از کشورهای جهان از جمله روسیه، چین، فرانسه و آلمان، نیز توافق‌نامه‌هایی را لغو کرده است.
دونالد ترامپ پنجشنبه در مصاحبه با رادیو فاکس گفت که ۸۶۰۰ تن از سربازان کشورش در افغانستان خواهند ماند. جنرال جوزف دانفورد قوماندان عمومی قوای امریکا نیز در نشست مشترک با رئیس پنتاگون اوضاع را شکننده خواند و برحضور نیروهای کشورش در افغانستان تأکید ورزید.

 او گفت که بحث خروج نیروهای امریکایی از افغانستان مشروط به شرایط و بسیار پیش از وقت است. 

این درحالی است که مایک پمپئو وزیر خارجۀ امریکا بر خروج نیروهای کشورش از افغانستان پس از توافق صلح پافشاری نمود. 

اظهارات متناقض سران امریکایی در دقایق پایانی مذاکرات صلح و در آستانۀ امضای موافقت‌نامه، پرسش‌برانگیز است و ممکن مذاکرات را با چالش مواجه سازد. هرچند زلمی خلیلزاد به رهبری طالبان در قطر اطمینان داده است که او نماینده تام‌الاختیار امریکا است و کاخ سفید، پنتاگون و وزارت خارجه، از فیصله و تصمیم او پای‌کشی نخواهند کرد. اما اطمینان خلیل‌زاد نتوانسته قناعت طالبان را فراهم سازد. یک منبع از دوحه گفت که پس از اظهارات دو روز پیش ترامپ در فرانسه دربارۀ ادامۀ حضور سربازان امریکایی در افغانستان، طالبان تهدید به خروج از مذاکرات کردند. اظهارات ترامپ مذاکرات را با تأخیر و بن‌بست مواجه گردانید. اما خلیلزاد توانست قناعت طالبان را فراهم سازد. اظهارات تازۀ ترامپ در دقیقۀ ۹۰ درد سر تازه‌یی را به زلمی خلیل زاد خلق می‌کند. 

دیدگاه‌های متفاوت از جانب رهبری ایالات متحده امریکا، نشان‌دهندۀ تفاوت آرا میان دستگاه دیپلوماسی و نظامیان آن کشور در قبال منطقه به ویژه افغانستان می‌باشد. نظامیان امریکایی با اشراف از بحران و پیچدگی وضعیت، همچنان خواهان حضور در افغانستان و مبارزه با دهشت‌افگنی هستند. اما ترامپ و مشاورانش با دید انتخاباتی و سیاسی به قضیه می‌نگرند و در پی جمع کردن دامن امریکا از منازعات منطقه‌ای به ویژه طولانی‌ترین جنگ تاریخ این کشور می‌باشند. نگرانی ‌هایی وجود دارد که هم طالبان و هم امریکا به موافقت‌نامۀ صلح در شرایط کنونی، نگاه تاکتیکی و مقطعی داشته باشند. طالبان گفته‌اند که توافق صلح با امریکا، جلویی جنگ با حکومت افغانستان را نخواهد گرفت. لغو و یا تأخیر انتخابات پیش روی ریاست جمهوری می‌تواند بحران را افزایش دهد، طالبان شاید با امضای موافقت‌نامه در صدد برهم زدن انتخابات و زیرفشارگرفتن کابل باشد. از سوی دیگر، خطر این هم وجود دارد که امریکا تا برگزاری انتخابات ۲۰۲۰ به موافقت‌نامه پای بند بماند و پس از ادغام طالبان دوباره به تدریج نیروهایش‌را وارد افغانستان کند. از آنجایی‌که نه طالبان و نه هیچ جریان دیگری توان کنترول حریم فضایی و زمینی کشور را ندارند، نیروهای امریکایی می‌توانند بدون اجازۀ کسی و یا نهادی در این کشور بیایند و بمانند. باور حاکم این است که امضای موافقت‌نامه صلح، منجر به بسته‌شدن پایگاه‌های بزرگ امریکا در منطقه نخواهد شد. پایگاه بگرام جایگاه قلبِ نیروهای امریکایی را در سطح منطقه دارد. این پایگاه به سادگی بسته نخواهد شد. 

پیشتر یک منبع معتبر از جریان مذاکرات صلح در دوحه به فارسی.رو گفته بود که مذکرات روی جدول زمانی خروج نیروهای امریکایی تقریباً نهایی گردیده است. نیروهای امریکایی توافق کرده‌اند که تا ۱۶ ماه آینده به‌طور کامل از افغانستان خارج می‌شوند. طالبان اصرار داشتند که تمام عساکر امریکایی طی شش ماه از کشور خارج شوند. اما در نهایت دو طرف توافق کردند که تا پایان ۲۰۲۰ همۀ نیروها بیرون شوند. منابع طالبان می‌گویند که هیئت امریکایی خواهان ابقای ۳۰۰ الی۵۰۰ نیروی این کشور به منظور حفاظت از نهادهای دیپلوماتیک آن کشور در افغانستان بوده‌اند. اما طالبان چنین درخواستی را نپذیرفته‌اند. ۵۰۰۰ سرباز طی سال جاری از کشور خارج خواهند شد. آنها شامل عساکر جنگی، مشاورین نظامی، مأموران استخباراتی و مسئول تدارکاتی خواهند بود.

اما حکومت و چهره های سیاسی باید در شرایط کنونی هر گامی که در راستای صلح و یا هم توافقنامه صلح برداشته می‌شود، آگاه باشند، زیرا هیچگاهی تصور نمی رفت که در بحبوحه مذاکرات به ویژه امضاء توافقنامه میان امریکا و طالبان که آتش بس و آغاز مذاکرات بین الافغانی جزء از بخش های اساسی بعد از امضاء این توافقنامه است، طالبان حملات سنگینی را در شهر ستراتیژیک کندز و پلخمری آغاز کنند، هرچند با هم معضلات این جنگ که مردم درد دیده افغانستان آنرا متحمل می شوند، به کشورهای همسایه، منطقه و جهان که قضایای افغانستان را با جدیت پیگیری می کند، معلوم گردید که جنگ راه حل سیاسی نیست و دولت افغانستان نیز از ناتوانی به پای مذاکرات صلح نمی‌رود، بلکه نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان امروز توان حفاظت و حراست کشور را از حملات دشمن دارند.

اما از اینکه یکی از آرزوهای مردم افغانستان برقراری صلح است، دولت این را وظیفه خود می داند تا این ودیعه الهی را که در پرتو آن کشور آرامش خود را حفظ می کند و به ترقی و تعالی دست می یابد، مذاکره با طالبان و یا سایر گروه های دیگری که حاضر به صلح باشد را قبول کند. تا این که دستان دشمنان خارجی و بداندیشان داخلی از افغانستان کوتاه گردد.     نوید

ممکن است شما دوست داشته باشید