روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

بدون حق دسترسی به اطلاعات، آزادی بیان نمی‌تواند رعایت شود

مردم ما درادوارتاریخ  کمتر فرصت یافته اند از حق آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات برخوردار باشند.  در بیشتر مقاطع تحت فشار استبداد به سر برده و صدایشان معمولاً در گلو خفه شده است. خوشبختانه امروز یک بستر مناسب سیاسی و حقوقی فراهم شده تا مردم بتوانند آزادانه نفس بکشند و آزادانه نظریات و عقاید خود را بیان کنند. در پیوند به این حق طبیعی می‌توان گفت که مواد مربوط به آزادی بیان یعنی مواد ۲۴ و ۳۴ و ۵۰ قانون اساسی از مواد طلایی قانون اساسی کشور است. در ماده ۲۴ قانون اساسی افغانستان بر اصل آزادی به عنوان یک حق عمومی انسان و غیر قابل تعرض تأکید و آزادی حق طبیعی انسان پنداشته شده است. در ماده ۳۴ قانون اساسی تصریح شده است: «آزادی بیان از تعرض مصون است. هرافغان حق دارد فکر خود را به وسیله گفتار، نوشته، تصویر و یا وسایل دیگر، با رعایت احکام مندرج این قانون اساسی اظهار نماید». اتباع کشور حق دسترسی به اطلاعات از ادارات دولتی را در حدود احکام قانون دارا می‌باشند. این حق جز صدمه به حقوق دیگران و امنیت عامه حدودی ندارد. بدون حق دسترسی به اطلاعات، آزادی بیان هرگز نمی‌تواند به صورت واقعی و عینی رعایت و عملی شود. احترام به حقوق و آزادی دیگران، رعایت نظم و اخلاق عمومی، عدم تبلیغ جنگ و خشونت و عدم تبلیغ نفرت قومی، نژادی و مذهبی حد اقل حدود آزادی بیان به حساب می آید. درک نادرست از آزادی بیان، رسانه گری غیر حرفه ای، گرایش های مطلق انگارانه، انحصار طلبانه و نیز جنگ و خشونت علیه خبرنگاران به عنوان چالش های اصلی در برابر آزادی بیان می باشد.

بزرگترین مسئولیت رسانه ها انعکاس واقعیت ها، پالیسی حکومت  تشخیص وتعریف منافع ملی ،ایجادروحیه اتحاد وبرادری میان اقوام افغانستان ، تعریف ارزش های جدید باحفظ ارزش های تاریخی واسلامی بوده وباید اذهان عامه درراستای تقویت حکومت داری خوب وارائه خدمات رفاهی عامه سوق داده شود. رسانه ها باید زبان گویای دولت بوده برنامه ها وپالیسی های حکومت را به شهروندان کشوررسانده ومانع تبلیغات دشمن شوند. در پهلوی سه قوه، که دولت را می سازندوازصلاحیت های خاصی برخوردار اندقوۀ دیگری نیز وجود دارد. در کشورهای متمدن در میان اجتماع و کتله‎های مردم از اهمیت ویژه‎یی برخوردار است. در تغییر ذهنیت و  تنویر افکار عمومی وآگاهی عامه درمجموع اتباع کشور  همانند قوه های دیگرتاثیر گذاراست. مؤثریت‎کاری این قوه‎را در اکثر بُعدهای زندگی اجتماعی بالاتر از تأثیر قوۀ مجریه می‎دانند. بنا برین ارزش و ارجحیت این قوه در میان توده‎های مردمی درین کشورها از جایگاه خاصی برخوردار است.این قوه مطبوعات ووسایل ارتباط جمعی است که جهان را به یک دهکده کوچک تبدیل نموده است. بنابرین نظربه فعالیت های روزمره جایگاه خودرا درمیان توده های مردم ودولت های حاکم مشخص ومعین نموده است. اما در کشور ما با وصفی که بر موجودیت و فعالیت پی‎هم آن در مقابل تبلیغ دشمن و تنویر اذهان عمومی و خنثا سازی دسیسه‎های اجنبی ضرورت مبرم داریم، هیچ‎گاه برای ارتقای ظرفیت و بلند بردن کیفیت و کمیت آن تلاش نکردیم. رسانه‎هایی که اکثراً در خدمت مردم، نظام و انعکاس عمل‎کردهای آن قرار داشته، سیاست و پالیسی دولت را تعقیب و در حمایت از آن به فعالیت روزمره می‎پردازند. همین رسانه‎هاست که از موجودیت، فعالیت، پیشرفت، ترقی و دستاوردهای دولت در سراسر کشور حتا خارج از آن بحث نموده همه اتباع کشور را در روشنی کار کردهای نظام قرار می‎دهند. در پهلوی خبر و گزارش‎های رسمی نظام، حرف و سخن‎هایی از مردم کشور را در ارتباط به کم‌‎کاری  سهل‎انگاری، فساد و انواع کارشکنی‎ها در بدنه نظام به نوبه خود بلند می‎کنند. تا در هر گوشه و نقطه از نظام انتقادی که صورت گرفته در رفع نواقص آن اقدام به موقع صورت بگیرد. حرف و سخن‎هایی از پیشرفت، بازسازی  ترقی، نوسازی و انکشاف پروژه‎های عام‎المنفعه نیز به سمع مردم می رساند. هم‎چنان از نبرد، دلیری و شجاعت نیروهای امنیتی کشور تقدیر به عمل آورده در ستایش از آنان به خاطر بلند بردن مورال رزمی منسوبین نظامی کشور  بارها از طریق این رسانه‎ها تلاش صورت گرفته است. رسانه‎ها که کارکردهای نظام را بدون کم و کاست با ضمایم نظریات مردم در سینه تاریخ به ثبت می‎رسانند. انعکاس دهنده پالیسی حکومت بوده،در تشخیص وتعریف منافع ملی وایجادروحیه اتحاد وبرادری میان اقوام افغانستان سعی بلیغ می نماید. تعریف کننده ارزش های جدید بوده وباحفظ ارزش های تاریخی واسلامی می کوشد اذهان عامه را، درراستای تقویت حکومت داری خوب وارائه خدمات رفاهی تنویرو سوق دهد. تبلیغاتی که از طرف دشمنان مردم در شهرهای کشور صورت می‎گیرد روزافزون است.  آیا برای تنویر اذهان عمومی از واقعیت‎های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی خوب‎تر و مؤثرتر از رسانه‎های کشور داریم؟ حکومت اگر بروحدت نظام ،داشته های فرهنگی وملی دل‎سوزی دارد، در تقویه و ارتقای ظرفیت این رسانه‎ها توجه نماید.

امروز ما در همسایگی باکشورهایی قرار داریم که  از روز تولدشان تا کنون مردم ما از زخم زبان و سنان‎شان در امان نبوده‎اند. آنان همیشه با چهرۀ دو گونه در قبال همسایگان خود اقدام کرده‎اند. هرگاه که سردمداران‎شان با آمدن و نشستن در مقابل زمام‎داران کشور ما دست دوستی می‎فشارند، اما لحظۀ که برمی گردند دست همکاری را با دشمنان مردم ما تکان داده آنان را به تخریب کشور ما تشویق می‎نمایند. از جانبی هم اوراق تبلیغاتی را که در آن علیه نظام افغانستان  تبلیغ صورت می گیرد در بعضی از ولایات،ولسوالیها و حتا قریه‎ها و روستاها توزیع و تکثیر می‎سازند. چون دشمن اهمیت تغییر اذهان عمومی را در نشروپخش اوراق  تبلیغاتی  به تجربه گرفته‎است. آنان تأثیر تبلیغ از طریق رسانه های چاپی را در نهاد تبلیغاتی خود مؤثر می‌‎دانند. بنا برین با چاپ و تکثیر هزاران نسخه اخبار تبلیغاتی اهدافی را که می‎خواهند به سهولت به دست می‎آورند. ولی ما در قبال رسانه‎های خود به خاطر تقویه وارتقای ظرفیت شان چه فعالیت کرده ایم به همه هویدااست. همه می‎دانند که دولت از هر راه ممکن می‎خواهد مردم در روشنی عمل‎کرد مسئولین بخش‎های مختلف نظام قرار داشته باشند. با آن‎که هر گروه و حزبی خودرا درین نظام شریک دانسته وبه گونه درآن  جاگزین شده‎اند جای مسرت است که همه با هم برای تقویه نظام ، تحکیم وحدت ملی وارتقای ظرفیت رسانه ها اقدامی عملی نمایند. امید واریم برای حفظ داشته‎های تاریخی، فرهنگی و ملی خود بیاندیشند و در پی استحکام و ارتقای ظرفیت این نهادها سعی بلیغ نمایند.

ن-فروتن

ممکن است شما دوست داشته باشید