روزنامه ملی انیس
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

التهاب خون دهنده معده

داشتن کمخونی فقر ویتامین ب۱۲ به معنی آن است که بدن از کمبود این ویتامین رنج میبرد . بناءً جهت ساختن کرویه سرخ خون بدن به ویتامین ب ۱۲ نیاز دارد تا مقداری کافی اکسیجن را به تمام اعضای بدن برساند. ​​​همچنان تاثیر ویتامین B12 بر عملکرد دستگاه عصبی یکی از موضوعات مورد توجه دانشمندان است.

کمبود این ویتامین در بدن باعث بروز بیماری‌های عصبی و جسمانی می‌شود و گاهی عوارضی جبران‌ناپذیر دارد.

ویتامین B12 یا “کوبالامین” یکی از ویتامین‌های بسیار مهم برای تشکیل و تجدید حجرات سرخ خون و عملکرد مطلوب دستگاه عصبی انسان است و از این رو تداوی مؤثر برای کم‌خونی حاد  اختلالات و فشار روانی و افسردگی به شمار می‌رود.

در سال‌های اخیر  تاثیر این ویتامین بر سیستم عصبی خودمختار که مسئول برقراری ثبات شرایط داخلی بدن می‌شود مورد بررسی قرار گرفته است. این ویتامین در تشکیل DNA، ساخت غلاف میلین (پوشش حجرات عصبی)   رشد حجرات  و تولید حجرات سرخ خون، جذب آهن و فولیک اسید موثر است.

علل کمبود ویتامین B12

درباره علل، علائم و پیامدهای کمبود ویتامین B12 تحقیقات بسیاری انجام شده است. شایع‌ترین دلیل کمبود ویتامین B12  فقدان آن در مواد غذایی نیست بلکه اختلال در فرآیند پیچیده هضم این ویتامین در سیستم هضمی است.

بیماری‌های گوناگون سیستم هضمی چون گاستریت‌های مزمن و کم‌خونی ناشی از برداشتن کامل یا بخشی از معده مریضی سیلیاک ، کمبود ویتامین B12 را بدنبال دارند. عواملی از قبیل رژیم غذایی مکمل از سبزیجات و خورد ساختن معده توسط عمل جراحی جهت کاهش وزن نیز می‌توانند باعث کمبود این ویتامین در بدن شوند.

تحقیقات کارشناسان تغذیه نشان داده است که اگرچه رژیم غذایی حاوی سبزیجات ، رژیم غذایی سالمی است و خطر ابتلا به سرطان و امراض قلبی را کاهش می‌دهد اما از آنجایی که این رژیم غذایی فاقد ویتامین B12 است  گیاه‌خواران می‌بایست با مکمل‌های حاوی B12 کمبود این ویتامین را جبران کنند.

کاهش این ویتامین در بدن کودکان و سالمندان ممکن است موجب عدم جذب مواد مغذی دیگر نیز شود.

عوارض کمبود ویتامین B12

عوارض کمبود ویتامین B12 عبارتند از کم‌خونی، احساس ضعف و سستی و بی‌حالی ، زوال عقل و عدم تمرکز، زخم دهان و زبان، کاهش وزن، اختلال در راه رفتن . علائم حاد کمبود این ویتامین توهم، افسردگی، از دست دادن حافظه است.

اما بسیاری از این علاییم ممکن است ناشی از کمبود ویتامین دیگری هم در بدن باشد. کاهش ویتامین‌هایی چون B1  B2، B6 و ویتامین C نیز ممکن است باعث کج‌خلقی و افسردگی شود. این ویتامین‌ها به وفور در میوه‌جات، برنج قهوه‌ای، کرم جوانه گندم، گلبی و کلم برگ یافت می‌شوند.

رابطه کمبود ویتامین B12  و بیماری آلزایمر

تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که ۲۴ میلیون از مردم سراسر جهان دچار بیماری‌ زوال عقل هستند. نیمی از این تعداد از آلزایمر رنج می‌برند. از بین رفتن حجرات  عصبی به مرور زمان باعث ضعف حافظه، اختلال تمرکز و تکلم می‌شود. دوکتوران اکثراً توصیه می‌کنند که با افزایش میزان مصرف ویتامین B12 می‌توان خطر ابتلا به بیماری‌های
عصبی را کاهش داد
.

منابع سرشار از ویتامین ب۱۲ عبارت از گوشت سرخ ،ماهی، شیر، ماست، تخم مرغ و جگر میباشد سبزیجات
و میوه جات منبع ویتامین ب ۱۲ نمیباشد.

جبران کمبود ویتامین B12

تامین این ویتامین مهم از طریق تغذیه و تنها از طریق محصولات حیوانی امکان‌پذیر است، بنابراین احتمال این‌که بدن به کمبود ذخیره این ویتامین دچار شود بسیار زیاد است. ویتامین B12 در جگر ذخیره می‌شود و چنانچه بدن با کمبودی مواجه شود نیاز آن به مدت سه سال با این ذخیره قابل جبران است اما کاهش ذخیره پس از طی این دوره مشکلات محسوسی را پدید می‌آورد که باید به سرعت تحت تداوی قرار گیرد.

مصرف روزانه سه میکروگرم ویتامین B12 برای افراد بزرگسال ضروری است. اما به‌دلیل فرایند پیچیده جذب این ویتامین توسط سیستم هضمی توصیه می‌شود ذخیره بیشتری برای تامین نیاز بدن در نظر گرفته شود.

روش های وقایه از ابتلا به کمخونی این ویتامین اکثرافراد با مصرف مواد غذایی مانند گوشت سرخی، ماهی، لبنیات، مرغ و تخم مرغ که سرشار از ویتامین B12 هستند میتوانند از کمبود ویتامین B12 جلوگیری کنند . گیاه خواران نیز میتوانند با مصرف روزانه مکمل های ویتامین B12  و غذاهای غنی شده با این ویتامین از ابتلا به این کمخونی پیشگیری کنند. کودکانی که از مادران گیاه خوار به دنیا میایند باید از نظر سویه این ویتامین بررسی شوند . در صورت کمبود این ویتامین ادویه مکمل ویتامین B12 به آنها تجویز گردد.

داکتر احمد ولید یوسفزی ترینر متخصص

 همتولوژی شفاخانه جمهوریت

ممکن است شما دوست داشته باشید