نورستانی

اسلامی نظام اوجوپچوعه اویج بولاں بلیوک ښنګیرا پوت وعاں وا اسه

اینه وری لسته که زعسته بولا کی !بدشره اوبجیک کوسته تں منچی کی بوتت با دی لسته بوتت نیں  ډګربوتت با امکی امشیں سته اوتیں نشیں لسته که پمیوک ګاسته بګانه آړه پوت وعاں جی قانون تں اویج وا بول ای چی ایکی مښ امکیاں سته کودیوم لسته پمیوک اله بوله کی که. کدی کعبا ایموسته اینه اوبجیک تں انسان دی اینه بګانه ال ننوعیں اوتا واروا کعسه چی ایکی اموسته ال ننوعیں سته پوت وعاں تںپه ګتی کی لی وارسته پوت وعاں ای با سته تں په ګتی اموسته لی وارسته پوت لسته که پمیوک ګاسته تں اموکں لی وارسته پوت بدوی اشیل اسه.

اینه وری لسته که زعسته بولا کی !بدشره اوبجیک کوسته تں منچی کی بوتت با دی لسته بوتت نیں  ډګربوتت با امکی امشیں سته اوتیں نشیں لسته که پمیوک ګاسته بګانه آړه پوت وعاں جی قانون تں اویج وا بول ای چی ایکی مښ امکیاں سته کودیوم لسته پمیوک اله بوله کی که. کدی کعبا ایموسته اینه اوبجیک تں انسان دی اینه بګانه ال ننوعیں اوتا واروا کعسه چی ایکی اموسته ال ننوعیں سته پوت وعاں تںپه ګتی کی لی وارسته پوت وعاں ای با سته تں په ګتی اموسته لی وارسته پوت لسته که پمیوک ګاسته تں اموکں لی وارسته پوت بدوی اشیل اسه.

ایکی بګانه دی قانون تں ایج اسه ایکی تں اتیوع وری تی یاسته لی وارسته لسته که بدوی اشیله کی که، اینه بګانه عثمان رضی الله بلیوک ښنګیرا وری وله یسه سته ګجیکو: (ان الله یضع بالسلطان مالایضع بالقران) الله متعال اوسته سلطان (مر) جی سوره جیښټ مښ په تتی قانون مښ بلیوک سکال کودیوم کول اسه چی امکی کودیوم ګجاں قران کریم مښ نه کول اسه. اینه تں کی شک نه اسه کی قرآن کریم ال ننوعیں سته کلام اسه ایموسته منی دی بلیوک احترام جی ګنوا ارمښ وعں له ای، ایکی دی مښ  قران پمیوکو بیبا سته دی مښ بلیوک  دوښوارسته کودیوم کول ای کدی کعبا امکی ګجی وشی تت کی کچی ایمومنچی وعں له نه ای کی که اینه بګانه امکی امشیںسته دوښوارسته کودیوم کول ای ،اګرامکیاں پمیوکو قانون بیبا سته قانون عملی کول کچی اتکی بیبا سته تں ولتں امکی سکال دوښوارتع یاسته شوں بدیوع بوله ای اینه بګانه پاوګعمیں قانون بوسته تں اویج اسه چی ایکی قانون عملی کوله جی ایکی اموسته کی لی وارسته پوت وعاں چی کی قانون  تں ای باسته تں لسته که برں کارکره تی اوتاوارسته پوت تںپارکں ګالا. اینه بګانه ایموسته بشری اوګعماں کں امشیںسته اتج بں سته بتات تںقانون تںسکال اویج وا ای چی ایکی سته څه وں پکاعو امشیں سته اوتیںنشیں لسته که لی وارمښ پمیوک ګاله. اینه سه تں ایموسته ګول تں سته اساسی قانون کی اسه باسته تریڅ سه بولی اسه چه شترک تع تریڅ سه کویں ګول تںنویی اساسی قانون ایپاسته بسی چه ایکه قانون ایموسته ګول تں عملی کوسته بوته. اینه بګانه افغانستان اسلامی جمهوریت سته جمهوررئیس پارستع دی اینه فرمان صادرکعسه کی ارسه تں اینه اګع کی !ګجی اګع تں ایکه قانون تصویب کوسته بیسه باسته اګع تجلیل کتی ګنوا وارمښ پمیوک تسته بولی کی که کی ایکه تجلیل جه ګنواوارمښ پمیوک تسته واس کی اسه باسته ۱۴بولی جدی تع ګاتی ۲۱بولی جدی تں ویک اسه کی که چه ایکه لسته که ګنوا وارمښ پمیوک تسته بولی کی که.

لسته که اوش کعبا ایموسته کی اساسی قانون اسه باسته بدشره جه بدنشیں ګول تع څنګں تع لسته جه لی قانون جه اتریسته قانون اسه کی که پتیان پوعوانه کعا. کی! کوسته وری اسه ایموسته قانون پمیوکو بدشره بشری اوګعاماں سته کی شپه ی اسه باسته دی پټیار اوتینسه کی که. ایموسته اساسی قانون کی اسه باسته سته اسلام سته پوت وعاں تں اوتی نه قانون اسه کی پوت وعاں دی  اسلام سته پوت وعاں تع برعں نه ای کی که. ایکه اساسی قانون اسه باسته سته برکت تں ایموسته ګول سته څنګں تادبعاں کلی افغان کلمه مښ څنګں ښی اپارکره یسته ای. ایکه مښ په تتی امکی څنګں ایموسته ګول سته ملی نوامیس اته دمسته تں لسته که متعهد کعسته ای. ایکه تں تتی ایموسته ګول وعیں کی امشیں سته اوبجیک تں ایکه سته لی وارتع لسته بتات جه کودیوم کوله کی که ایپاسته بیسه. اینه لی وارایموسته ګول وعیں تں نصیب بیسه کی ایموسته اینه کلم کله مښ پعمی ګټه وی ګول تں آجیست لی وارسته  قانون ایپاسته مښ اینه ابل کوسته بیسه کی لی وارسته کی کودیوم بوتت پمیوک ګاتسته بوله کی که ایکه سته عوچ تع کودیوم اونګں تی امشیں سته کودیوم کوله کی که. ایکه قانون سته کی پوت وعاں ای باسته تں څنګں لسته که ښووابوله کی که. سوره ایکه مښ په تتی کچی دی اینه وری ولں نه بته کی! اوں  اینه قاون تں ښونه وااسیوم کی که چه ایکه مښ اموسته شوں لسالا. ډګرښګین بوله وری ته اینه اسه کی ایموسته ګول تں اینه قانون اسه باسته تں لسته که کی کتی عمل کوسته ایچل اسه باسته تں لسته که برں کارکوسته نه بوته ایکه مښ ایموسته ګول تں واس پوګوں ایمووعں تمیش کی ایموسته ګول تں امکی ښی واستوک چه قانون لسته که ایموسته ګول تں عملی بوله بګانه امکی لسته که بتات کول، امکی می امشیں پارستع واس پوګوں قانون تع به پاتسته تں دویی ویتت چه ایکه مښ ایموسته ګول وعیں تں لی وارسته پوت کی اسه باسته تں امکی پوت ګیټ بوتت چه ایموسته ګول وعیں امکیاں سته کودیوم وعں تی امشیں سته بداښچیک بوں واس پوګوں پوعوانه کتی امشیں سته کی لی وارسته بتات ای باامکیاں لسته که تں پعواسته شتان کوتت .لسته که اوش کعبا ایموسته ګول وعیں ایکه اساسی قانون کی اسه باسته لسته که حق پته سته ای کی ایموسته ګول تں امشیں سته لی وارسته کی بتات بوتت با امکیاںپمیوک ګاله سوره ایکه مښ په تتی امشیں سته نه اترں کی بوتت با امکیاں دولت تں پمیوک ته تتی ایکه اساسی قانون سته عوچ وارتں یاسته بتات  جه حقوق بدویی اشیله کی که .ایموسته ګول سته اساسی  قانون اینه حق پتسته کی امکی استبدادکول سه سیں سته دویی موټه کراسته بټه تں امشیں سته بتات لسته که پمیوک ګاله که امکیاں نه په تله کی ایموسته ګول تں امشیں سته نه معیں واکودیوم پمیوک ګاسته مښ.

اساسی ګول تع استبدادجه کاټ لات پمیج تع ګاسته بګانه ابل کوته چے ایکه مښ  ایموسته ګول تں لی وارسته پوت دی ایکه تں تتی ښټاں اته ایکه په تتی ایکه قاون څنګں تں لسته که عملی کوسته بګانه بتات پلوشاته کی ایکی عملی بوسته تں لسته که بتات کوله چه ایکه مښ ایموسته ګول تں دی انارشیزم جه ایکه مښ په تتی کاټ لات کولاں سته دی میوک دمسته تں ایموسته ګول وعیں مښ دویی سنالا. ښټل وری ته اینه اسه کی قانون کی ولتں امکی اوګمعاں کں لی وارسته پوت ښټال اسه ؟کی ولتں ایکه قانون تں لسته که عمل کعبا نیں با قانون کی ګجاں کاغذتں ستوری تع ورں کی دی نه اسه، ایکه مښ په تتی ایکه لسته که عملی نه کعبا کی دی لی وارامکی اوګعاماں کں نه ښټاته لی وارمښ پوت لسته که ښټاسته ایموسته ګول تں لی وارسته سبب بول اسه کی ولتں عمل کعبا سته  ولتں لسته که لی وارسته سبب بوته اسه. شترک  اینه ایموسته ګول وعیں سته بتات  اسه ایکه سته لی وارتع لسته که بتات جه کودیوم اونګں تی یاسته بتات لسته که ایکه قانون سته دره تع اتیوع وریی تی دلکیں ګرجارسته لی وارسته پوت ایموکں بدویی اشی موں. اینه دی لسته که زعں سته بولا کی ایموسته اسلام سته دین کی اسه باسته امومښ اوبجیک سته کی اویج بوله کودیوم ای با سته بګانه لسته که لی وارسته پوت وعیں سته ای امکیاں تں په استه مښ ایموسته ایموسته اینه بشری اوګعماں سته کی نه کښآله کچی ای باامکی لسته که امشیں سته اوتیں نشیں تں څنګں بټه تں بلیوک لی وارسته برﺉ وارسته پوت تں پمیوک اتت .اینه بګانه اینه لسته که زعں موں کی امکی لی وارسته پوت بدوی اشی سته دی ایموسه کودیوم تع اسه چی لسته که ایموسته اینه دشرتں اچاک اچی واس سته مجارسته کی اوبجیک ایموسته بټه تں ونڅی سه با سته لسته که پمیوک ګاسته بګانه برں کارکتی اوبجیک وا بوموں. لی ښګین بوله مښ ایموسته ګول تں سته منچی اوبجوپچوعه مسلمان ای ایموسته ګول تں امکی اینه سته شتان وا ای کی امکی قانون ښی بوله چی ایموسه اتردیش دی برل دیش سته لی وارسته ضمانت کوله بیبا سته چی ایموسته اسلام سته دین پوت وعاں تں اتیوع وری تی بوسته بوله اسه ایکی لی وارسته جی برﺉ وارسته پوت بدوی اشی سته بګانه برں  کارکتی یاسته کی لی وارسته اوتیں نشیں اسه باسته بدوی اشی سته بګانه ابل کتی امکی کودیو تع وی اوکښآموں چی امکی ایموسته اوتیں نشیں سکال ډګرواسته سبب بوتت.

ایموسته ګول تں کی قانون چی اسلام سته پوت وعاں مښ اسه باسته مښ په تی آړه امکی عصری اوبجیک مښ ګټں ګوں کودیوم بګانه کی قانون ایپه یسه باسته سته تں  دی سته که په استه مښ ایموسته اینه اوبجیک تں لی وارسته کودیوم کتی اوبجیک کوموں .اینه دی لسته که زعں موں کی یموسته ګول تں کی اوتا موټه وارمښ ایموسته ګول عیں میوکه میوک ای باامکی څنګں ایموتسه ګول تں قانون لسته که عملی نه کعسته تں تتی ای چی ایموسته ګول وعیں پارستع قانون پکیورکعواشی سته بوتت.

سوره ډګروا رکی اسه با ایموسته ګول تں کی وعسته بوته با سته اینه اسه کی !ایموسته ګول تں اینه قانون عملی نه کوسته مښ په تتی عدالت تں دی برں کارنه کعسته تں تتی اسه چی ایموسته ګول تں شترک ویک  اینه دی مښ چی محکمه تں بتات وا اوجوپچوعه اسلامی پوت وعاں تں لسته که ښووا ای ایکی دی مښ امکی امشیں سته فیصله تں اوجوپچوعه عدالت تع بلیوک بدیوع بوتی اوبجیک کوتت ایموسته منچی څنګں اینه ګلیا واا ی کی! قاضی امشیں سته وری شپه ی تں کوی دی اسلامی عدالت پام تں نه دمں تت کی که ایموسته ګول وعیں شترک ویک اویں دی اینه وری سته شاهد نه ای چی ایموسته ګول تں ګجی قاضی اسلام سته پوت وعاں لسته که پمیوک تتی کی عدالت سته فیصله کعسته بولا.

اینه تں تتی کی ډګروارایموسته ګول تں وعسته بوتت باسته تں تتی ای چی لسته که برں کارنه کعسته تں تتی ایموسته ګول وعیں  پمیوکو ای.

 امکی ډګروارتع لسه سته پوت  اسه باسته اینه اسه کی ایموسته اسلام سته پوت وعاں تں  په ګتی امکی نه اترں چی کی ای باسته تع لسه ست بګانه لسته که اسلام پوت وعاں تں په ګتی امکی قانون چی  لی وارسته پوت ایموسته ګول وعیں کں کوتت با امکیاں تں لسته که برں کارکتی یاکں لی وارسته  پوت ښټاسته بګانه ابل کوموں.

ایکه لی وارسته شتان مښ.

Related Articles

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Back to top button