صفحه اصلی | وطنداران | مقالات | امام یوسف اندخویی واونینگ ادبی وعلمی ادیجادیاتی حقیده

امام یوسف اندخویی واونینگ ادبی وعلمی ادیجادیاتی حقیده

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

ابویعقوب یوسف بن علی اللؤلؤیی اندخودی مقدس اسلام دینی گه خدمت قیلگن جیدعالملردن بیتته سی دیر.شوکبی حضرت محمد مصطفی (ص) نینگ ثقه حدیت لری نی تفسیرو ترجمه قیلگن مفسرهم دیر.امام یوسف اندخودی اوز اوقولری نی بخارانینگ متبحر بیلیمدان لری دن اورگه نگن بولیب اوززمانه سی نینگ ییتوک بیلیمدانی ومفسری تانیلگن . او تحصیلاتی نی بیتیرگن دن سونگره بیرآزپیت بخاراده اقامت قیله دی.کیینچه لیک اوزآنه یورتی گه قیته دی وتدریس مسندی گه تیه نیب علم وادب شیدالری گه درس وتعلیم بیریش گه باشلیدی.

اندخوی لیک فاضل بیلیمدان مرحوم عبدالعزیزشرفی اندخودی شهری محله لری دن بیری بولگن لؤلؤخانه حقیده معلومات بیرگن دیر. اونینگ ایتیشیچه لؤلؤخانه ده گی توره دیگن لر لؤلؤقومی گه منسوب بولیب لؤلؤ سوزی نینگ معناسی اینجونی انگلته دی.

امام یوسف اندخودی نینگ قچان توغیلگن لیگی حقیده معلومات یوق بولسه هم اونینگ یاش لیک دوره سی خراسان ده اوتگنی حقیده معلومات لرباردیر.

یوقاری ده ایتب اوتدیک کیم امام یوسف اندخودی بخارا ده تحصیل قیلیب اندخوی ده تدریس وارشاد بیلن شغللندی واونینگ حیاتی دن مدرس لیک بیلن انچه اوتمی توریب ، ایریم مشقت لربیلن یوزمه یوزبولدی واوشبواولوغواربیلیمدان نی مجبورقیلدی کیم غربت دیاری گه قدم باسسه .

تاریخی منبع لرده قید ایتیلشیچه 548 نچی هـ ق ییل آقیمی ده غزقبیله سی نینگ سلطان سنجرسلجوقی گه قرشی کوترگن عصیانی نتیجه سی ده خراسان ده یاشه ش شرایطی آغیرلشدی واولوس پریشان لیک بیلن یوزمه یوزبولدی لر.

روس نینگ معروف بیلیمدانی بارتولد اوشبو واقعه نی امام یوسف سوزی دن نقل قول قیلگن دیرکیم اوشبواغتشاش 548 نچی ییل ده یوزبیرگن دیر.

امام یوسف اندخودی اوریش دن قاچیب شبرغان وبلخ شهرلری ده جوده قیین چی لیک لربیلن حیات کیچیره دی .

تاریخی منبع لرده ایتیلشیچه اوشبوییل لرده خراسان ده قحط چی لیک یوزبیرگن بولیب امام یوسف اندخودی نی هم انچه قینه گن دیر.

امام یوسف اندخویی 560 نچی هـ ق ییل ده حج فریضه سی نی اداقیلیش نیتی ده بیت الله گه یوللنه دی بیراق یول ده گی تینچ سیزلیک لربارلیگی اوچون تالقان ( چیچکتو) منطقه سی دن آرت گه قیته دی.

اوشه زمان ده بارتولد نینگ ایتیشیچه قراختالیک لربلخ واندخوی گه یوریش قیلیب چورچپاول گه قول اوره دی لر.بوتوغری ده امام یوسف شونده ی یازه دی: ( ... چون خبری شنیدم که از جانب ختا وختن لشکری رسیده واهل بلخ ونواحی آن شربتی چیشیدند که درطلخی ( تلخی ) ازهمه درگذشت. و جمله علماوصلحا سرگردان وپریشان شدند. در563 هـ ق درحصار اندخود محصورگشتیم وجمله ولایات ماخراب شد.)

امام یوسف اوشبوقتیق قیین چیلیک لرنی کوریب اوزآنه یورتی نی ترک ایته دی وبخاراتمان گه یول آله دی وبوحق ده بونده ی یازگن

(... چون گوشمالی اهل خراسان بی نهایت دیدم وازمسکن مالوف دوری جستم وزادغربت برناقه فاقۀ هجرت نهادم وحی علی الرحیل دردادم وعلایق اقامت ازخوددورکردم ودل ازراحت حضرنفورکردم :

بادل گفتم توازحضرشادنه ای

وزبندزمانه یکدم آزادنه ای

درتجربه های دهراستادان را

شاگردی کن کنون که استاد نه ای

امام یوسف اندخودی بیلیمدان کیشی بولسه هم بیرارجاهل لرتمانی دن آزارواذیت بولگن لیگی نی بونده ی آچیقلب اوتگن :

 ( وچون می نگریستم دست اتراک دیدم درخلاف شرع درازگشته واهل فتنه وقطاع الطریق درجای اهل سلاح ناسازگشته گفتم نه اینجامرا شاید ونه این موضع مرا باید.بایاران یکدل رای زدم واسباب اقامت پشت پازدم.

مباش ممتحن زادبودخود زخسی

اسیرخانۀ عطلت مشوزکم هوسی

که درسرای غریبی ودر زمین کسان

پدیدگردد برمردناکسی وکسی .)

شوکبی امام یوسف اندخودی اندخوی وبخارایولیده انچه مشقت لرکوره دی وبو توغری ده هم بونده ی دیگن ( ... پس مصلحت خودآن دیدم واشتغال رااهمال کردم اطفال وعیال راازآن محل برون آوردم گاهی پیاده گاهی سواره وگاهی بچه برسروگاهی درکنارتاراه درنوشتم وازآب جیحون گذشتم واین بیت میگفتم:

دلاچودرحضرت نیست عیش  وخرم وخوش

عنان جهل بگیروزمان دهر بکش

چونفس رامددی نیست ازدیارمراد

چه دربلادخراسان چه در بلاد حبش

شونده ی قیلیب امام یوسف اندخود بخاراشهریگه ییتیب باره دی ومحمدبرهانیان محله سی ده اقامت قیله دی بخارالیک لراونی جوده عزت وحرمت بیلن کوتیب آله دی لرواطرافی گه ییغیلیب اوندن موعظه لر تینگله یدی لر. امام یوسف بوحق ده بونده ی یازه دی:

( ازنوازل اهوال گریختم ودرماورألنهر آویختم ، هیچ مأمن نکوترازمحمدبرهانیان ندیدم وهیچ مکرم ترازمولانا اجل صدر صدور جهان نشنیدم درانعام او بیاسودم وهیچ مأمن مبارک ترازاقساط اهل اسلام بخارا ندیدم که مأمن انوارایمان بودومسکن عالمان جهان بود.)

امام یوسف اندخودی بخارای شریف ده اقامت قیلیب اوزی نینگ ینابیع العلوم ناملی علمی اثری نی یازه دی. اواوشبواثرینی 564نچی هـ ق ده یازیش گه باشله یدی وبوتوغری ده شونده ی قیمت لی سوز لرنی بیان قیلگن:

( ... روزی چنددردیار بخارا بودم طایفه یی ازعلما وفضلای بنی آدم ازمن درخواستندکه اصل مشتمل به شمول شمایل وفصولی فضایل درمعانی کتاب یزدانی وحقایق مبانی نامۀ رحمانی جمع بایدکردبادل ناخوش وطبع مشوش این اصل املأکردم... )

امام یوسف ینابیع العلوم ناملی علمی اثری نی حسام الدین عمرآتلی بخارالیک کیشی ایسته کی گه باقه واونینگ یاردمی بیلن 564 نچی هـ ق ییل ده یازیب توگه ته دی و954 نچی هـ ق ییل ده 1143 صفحه ده درویش بن درویش علی الارقومی آرقه لی استنساخ بولگن دیروشوبوگون کابل ده مرحوم محمدصالح پرونتا نینگ شخصی کتابخانه سی ده سقلنه دی.

ینابیع العلوم کتابی نینگ هرصفحه سی د ه22 ته دن 25 ته گچه سطرلرموجود دیروهرصفحه نینگ اوزون لیگی اون سانتی مترواینی ایسه 7 سانتی متر دیر. اوشبوکتاب ییگرمه فصل دن عبارت دیر/بیرینچی فصلی نینگ نامی (فی الاعتذار) نامی بیلن مزین بولگن دیرکیم اوشبوفصل ده امام یوسف حیاتی حقیده بیرآزمعلومات بیریلگن دیر.

امام یوسف اندخودی اوشبوتفسیرنی یازیشده عربی وفارسی لغت لرنی مهارت بیلن ایشله تگن دیر.اواوزکتابی گه معرفت همده شریعت حکم لری ، قصه لروقرآن کریم آیت لری نازل بولیشی سبب لری توغری سی ده معلومات لرنی کیریتگن دیر.

اوبیان فنی ده همده تفسیر، فقه وحدیث علم لری گه چوقورتوشینگن استادحیثی ده حنفی سلوکی توغری سی ده عرفانی ، جغرافی وتاریخی موضوع لرنی آچیق آیدین بیان قیلگن کیشی دیر.

امام یوسف اندخودی ینابیع العلوم کتابی توغری سیده شونده ی یازه دی:

 ( ... هرکه رااین اصل بدست آید ازکتب دیگر مستغنی گردد ولغت عربیت رابزبان فارسی بیاموختیم تابدانند که درعبارت قصوری نبودودرقدرت فتوری نه لیکن به فارسی آوردن ازآن جهت بوده تا جمله راازین کتاب نصیبی باشد.)

دانشپژوه جناب لری نینگ معلوم قیلیشیچه ینابیع العلوم تفسیری نینگ بشقه بیر نسخه سی 330 صفحه ده 167 نچی شماره ده مغنیا ( مانیاگیل ) کتابخانه سی ده سقله نه دی.

اوشبوکتاب حقیده حرمتلی ذوللسانین شاعر محمدامین متین اندخویی شونده ی یازگن دیر:

تفسیرکه نامی دورینابیع العلوم

لؤلؤیی مفسری جهان گه معلوم

بولدی یازیلیب بواثرآلتینچی عصر

اون بیریوزوقیرق اوچ صُحُف گه مرقوم

ینابیع العلوم دن نمونه : « وذکرفی عجائب الدنیا اله جل حماروعزوجارسوالعین فقال : ای پسرحمارراوبزرا به چرانیدن پگاه برووبیگاه بیارتاچشم همسایه به ایشان نرسد.

  روزی پگاه تربیاورد وچشم همسایه بربزافتاد فقال چه نیک بزباشیراست تاخانه آمد پستان اوآماسیده بوداین مرد به نزدیک وی رفت وگفت : یکبارالحمدالله بخوان باشد که آن بزمن خوش شود. همسایه گفت اگرچشم من رسیدی بایستی که به خررسیدی که همچنین اشتربردۀ راه میرفت این مردتاخانه آمد هردومرده بودند»

  امام یوسف اندخودی حیاتی وادبی فعالیتی حقی ده 564 نچی هـ ق ییل دن کیین اونچه لیک ییترلی معلومات یوق واونینگ اولگن ییلی هم ده قییرگه دفن ایتیلگن لیگی حقی ده بیرارنرسه دییلمه گن. شونچه کیم ینابیع العلوم نینگ اخیرگی نسخه سی ده امام یوسف نینگ اندخوی ده یاشه گنی هم ده وفات ایتگنی قید ایتیلگن بیراق قبری قییرده لیگی معلوم ایمس دیر.

استادمحمدامین متین اندخویی امام یوسف حقیده بونده ی یازگن:

رحمتلی امام یوسف لؤلؤیی

معراج فضیلت ده چیکیلگن بویی

قرآن نی دری تیل ده قیلیب اوتفسیر

شهرت تاپتی مفسراندخویی

 آرمان

نظرات (2 نوشته شد)

avatar
Cheap Gucci 09/05/2016 04:56:39
thanks for all of info regarding unseen aol checker' however does anyone discover how to review which often aol create a free chat room somebody is on the web?
avatar
Louboutin Replica 09/05/2016 07:37:36
Fantastic publish! I actually, way too began workboxes the last full week of school last year since I just am not able to hang on. I actually placed currently in the blog in relation to these individuals, way too! College thinks wonderful plan, also it looks like it works intended for so many different varieties of home school mothers!
مجموعه نتایج: 2 | نمایش: 1 - 2

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha