صفحه اصلی | hiwad | لیکنی | تراىجىمىنال نىورلجىا

تراىجىمىنال نىورلجىا

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

نىورىلجىا به طور ساده دردى که مسىر اعصاب مشخص را تعقىب کند تعرىف مىگردد. Trigeminal neuralgia (T N) ىک سندروم درد وجهى بوده که با درد ناگهانى تىز و خنجر مانند در وجه منتشرگردىده و درد اکثراً به صورت حملات تکان دهنده و نقطوى بىان مىگردد. درد اکثراً ىک طرفه بوده اما در واقعات نادر مىتواند دو طرفه باشد وبا تماس نقاط هدف (trigger zone) در جلد و ىا بىره ها مشخص مىگردد.

اىتىولوژى و فکتور هاى مساعد کننده:

اسباب اصلى تراىجىمىنال نىورلجىا اکثراً نا معلوم اند اما فکتورهاى ذىل منحىث اسباب ممکنه آن بحساب مى آىند:

تومورها:

·    نىوروماى صوتى (Acoustic Neuroma)

·    کاندروماى سطح کلىوس (Chondroma at level of clivus)

·    پانتىن گلىوما (pontine glioma)

·    لمفوما

نقيصه وعائى:

·    Pontine infarct

·    سوء شکل شرىانى ورىدى شرىان معند ابتدائى تراىجىمىنال

·    کامپرىشن نبضانى ملتصق با شرىان علوى دماغى مجاور (شرىان قدامى خلفى بسىار نادر است)

التهابى :

·    تصلب متعدد (multiple sclerosis)

·    (Open bite)

·    نىوروپتى امراض لاىم( Lyme disease neuropathy )

تظاهرات کلىنىکى :

·    درد آنى ناگهانى ،ىک طرفه و متقاطع که براى مدت کوتاه(چند ثانىه تا چند دقىقه )دوام مىکند

·    درد معمولاً ىکى از شعبات عصب تراىجىمىنال را در گىر مى نماىد ، ىا شعبه مندىبولر و ىا مگزىلارى ، اما ندرتاً هر دو شعبه را در بر مىگىرد و ندرتاً شعبه افتالمىک را اشغال مىنماىد.

·    درد ندرتاً خط متوسط را عبور مىنماىد.

·    در وقت حمله ، مرىض با درد شدىد تظاهر مى نماىد طورى که دست خود را بالاى ناحىه ماٶفه گذاشته تمام فعالىت هاى خود را متوقف مىسازد ، وجه خود را مالش مىدهد ، وجه ممکن سرخ باشد و اشکرىزى تا زمان توقف درد ممکن موجود باشد.

·    حملات درد دوره يى واقع مىشود ، هر دوره براى هفته ها تا ماها دوام مىکند، با گذشت زمان دوره ها نزدىک شده مىرود ، با هر حمله درد شدىدتر و بىشتر غىر قابل تحمل مىگردد.

·    در واقعات پىشرفته ، مرىض وجه بدون حرکت خواهد داشت، (وجه ىخ زده ىا ماسک مانند)

·    موجودىت نقطه هدف(Trigeminal point ) داخل ىا خارج دهانى که ممکن وقوع حمله درد را تحرىک کند بعضاً در تراىجىمىنال نىورالجىا دىده مىشود ، که مثال آن تماس در ىک ناحىه مشخص وجه ، جوىدن ،برس کردن ، تراشىدن رىش ، شستن روى وحتى صحبت کردن ىا خندىدن و غىره نىز مىباشد

پروتوکول براى تشخىص بلاک عصب:

·    مواد مورد نىاز:

·    سرنج هاى 1 سى سى (سه سرنج 1 سى سى)

·    سوزنهاى 25 گىچ (سه عدد)

·    نارمل سالىن معقم

·    لىگنو کاىىن 2% بدون ادرىنالىن

·    سواب الکولى

·    همىشه زرق از نواحى سطحى درد آغاز مىشود و بعد بصورت پراگزىمال به امتداد مسىر عصب ماٶف پىشبرده مى شود ، طور مثال اگر درد در لب سفلى احساس مى شد ، زرق ابتدا در لب سفلى و بعدا عصب منتال در نهاىت عصب الوىولار تحتانى صورت گىرد

·    ابتدا 5 سى سى نارمل سالىن در طرف تست زرق شود، 5 دقىقه انتظار کشىده شود ، اگر درد کاهش پىدا کرد ، پس احتمالاً درد روانى باشد.

·    اگر درد ادامه داشت ، 5،0 سى سى لگنوکاىن 2% بدون ادرىنالىن را در سطح طرف زرق نموده و براى 5 دقىقه انتظار کشىده شود . اگر درد کمتر شد ، پس تداوى مستقىم در فاىبر هاى کوچک نوسىسىپتور باىد صورت گىرد.

طرىقه اهتمامات:

تداوى طبى:

·     تراجمىنال نىورالجىا بالاى کتگورى هاى متعدد دواىى اتکا دارد : ضد اختلاجات،ضد افسردگى و استرخادهنده عضلى، اکثرا مرىض نىاز دارد تا ادوىه جات مختلف و دوزهاى مختلف را قبل از شناساىى ىک رژىم موفق استفاده نماىد، متاسفانه با گذشت زمان اکثرا جواب به مقابل تدواى توقف مىنماىد ىا تجربه عوارض جانبى ناگوار باعث مىشود تا دوا را توقف داده شود

·    توصىه مىگردد تا تداوى با ىک دواى واحد آغاز گردد و قبل از تغىير دوا ىا افزودن دواى دىگر دوز همىن دواى اولى به حد اعظمى آن رسانىده شود.

·    زمانىکه پاسخ مطلوب تداوى بدست آمد ،توصىه مىشود تا همىن دوز براى چهار هفته ادامه داده شود و بعدآ جهت کاهش عوارض جانبى ناخواسته ، تدرىجآ از دوزآن  کاسته شود تا زمانىکه حداقل عوارض جانبى در ان باشد

·    اکثرىت مرىضان ، قبل از کاهش کافى اعراض نىاز به تغيىرات متعدد در نوعىت دوا و دوز ان دارند .

خط اول :

·    کاربامازپىن :

·    دوز ابتداىى 100 ملى گرام هر 8 ساعت بعد از طرىق دهانى ، در صورتىکه اعراض دوباره واقع شود. مىتوان مقدار آن را هر سه هفته بعد دو چند افزاىش داد دوز اعظمى 400 ملى گرام هر 8 ساعت بعد.

خط دوم :

·     Valporic acid : 200 ملى گرام هر 12 ساعت از طرىق دهانى

خط سوم :

·    Amitriptyline:  25ملى گرام هر 12 ساعت بعد از طرىق دهن بصورت تنهاىى ىا با کاربامازپىن

·    Baclofen: منحىث دواى دومى يا با کاربامازپىن نزد کسانىکه بهبود نزد شان به وجود امده اما هنوز هم بعضى اعراض موجود است افزود مىشود. دوز ابتداىى ان 5 ملى گرام هر 8 ساعت بعد بوده ، و دوز اعظمى 60 ملى گرام در روز است .در صورتىکه قطع مىشود بصورت آنى قطع نگردد، بلکه تدرىجآ کم شده و نهاىتا قطع گردد.

تداوى جراحى:

جراحى محىطى :  اىن عمل نزدىک به ناحىه Trigger Zone اجرا مىشود و شامل پروسىجر هاى Neurectomy، Laser،Alcohol block، Cryotherapy است اکثر اىن پروسىجر ها تحت انستىزى موضعى صورت مىگيرد وبعضى شان نىاز به استفاده از خىاطه داخل دهانى دارد و اىن پروسىجر ها بهبود موقتى را در قبال دارند (بصورت اوسط 10 ماه) و اختلاط کم دارد.

Ganglion procedure: در اىن پروسىجر ها بصورت تحت الجلدى از طرىق Foramen oval  به گانگلىون تراجمىنال مداخله صورت مىگرد قبلا الکول پر استفاده ترىن ماده Neurolytic بوده اما امروز 3 تخنىک ذىل بسىار استفاده مىشود.

·    Thermo coagulation ، Glycol injection، Baloon compression

عملىات باز :

·    Micro vascular decompression: اىن روش بدىل براى ساىر پروسىجر هاى جراحى بوده و نزد مرىضانىکه درد هاى متکرر داشته و تحمل جراحى را داشته باشند در اکثر مراکز منحىث خط اول تداوى مورد استفاده قرار ميگىرد.

 Reference:

Lary Peterson, Oral and Maxillofacial Surgery

" رنځوروال ترىنر متخصص دوکتور شىرمحمد "صافى

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha