صفحه اصلی | hiwad | لیکنی | له اندازې ډېر چاغوالى د انسان روغتيا ته زيان پېښوي

له اندازې ډېر چاغوالى د انسان روغتيا ته زيان پېښوي

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

دچاغوالي(Obesity )پايلې: چاغي دبدن دشحمي انساجو د کتلې زياتوالي ته وايي، چې زياتره دبدن دوزن زياتوالي سره يوځاى وي ،خو حتمي نه ده، ځکه چې زيات عضلاتي خلک پرته د زيات شحمي والي څخه زيات وزن لري.انرژي دشحم ياغوړوپه ډول په شحمي انساجوکي(زياتره دتراي ګلسيرايد په توګه)ذخيره کيږي.اوکله چې ورته اړتيا پيداشي ذخيره شوى انرژي څخه د ازاد شحمي اسيدونوپه ډول په نوروځايو کي ورڅخه ګټه اخېستل کيږي.کله، چې انرژي زياته شي فزيکي فعاليت لږ يانه وي او جنتيک زمينه ورته برابره وي.

زياته انرژي ذخيره کيږي، چې دلته شحمي انساج زيات اوچاغي منځته راځي.دانرژي اخستل اومصرف يا دبدن وزن داندوکرايني اوعصبي سيستمونوپواسطه کنترول اوتنظيميږي،ې لږ تغير په دي انډول کي په وزن زيات تاثيرکوي.چاغوالى اوس په نړى کي يوه لويه ستونزه ده .پېښې يي په ټوله نړي په ځانګړې توګه مخ پرودې  او صنعتي هېوادونو کې او زياتره په ښځو اوغريبو خلکو کي وي ، خوپه وروسته پاتي هېوادونو کي په هوسا اوغني ښځوکي زياته ليدل کيږي.زيات له ۶۶سلنه د لوى عمر لرونكې  امريکايان د زيات وزن لرونکي دي.اوس په تنكيو او لويوماشوانو کي هم چاغي مخ په زياتيدو ده ې  لږه اندازه دتلويزيون دليدو په وخت اوزيات دجنيتيک تغيراتوپوري اړه لري.په دي وروستيوکي زمونږ په هېواد کي هم مخ په زياتيدو ده .دروغتيايي نړيوالې ټولني دشمېرنوله مخې زيات وزن اوچاغي به ژر د خوارځواکى او انتان په ځاى په عامه روغتيا کې شامل شي.ځکه، چې  په مشخصه توګه دخرابو روغتيايي حالاتو سبب کيږي.دچاغى اسباب تراوسه په پوره توګه معلوم نه دي.چې  ځيني وخت ډېر اسانه معلوميږي او ويل کيږي، چې دزياتې غذا دوامداره اخستل اودانرژى لږمصرف اوفزيکي فعاليت کموالى پکي رول لري لاکن اوس ويل کيږي، چې زياتره پکې جنتيک تغيرات په کې رول لري، ځکه چې  زياتره په کورني توګه په ميراث وړل کيږي.چاغي په هغه کسانو کي چې  مور اوپلار يي چاغ وي زياته وي.محيطي اوکلتوري فکتورونه هم په چاغى کې رول لري،ځيني جينونه پيژندل شوي دي، چې دزيات خوراک اودانرژى دمصرف کموالي سبب کيږي.چې  دانسولين دمقاومت،وينې، دګلوکوز زياتوالى اوچاغي منځته راوړي.چې  ددې جنتيک تغيراتو سره چاغي ژر حتى وروسته دولادت څخه شروع کيږي.چې دا چاغى ډيره شديده اوزياتره دنيورواندوکراين ناروغيو سره يوځاي وي.ځيني ناروغي لکه کوشنګ،تايرويدغدي دفعاليت کموالى يا نشتوالى،انسولين افراز زياتوالى،تخمدانوټناکي،دماغي تشويشات او ځينې دواګانې، چې  د شکرې،روحي اوعصبي ناروغيولپاره استعماليږي اونور هم دچاغى سبب کيږي.چاغ کسان نظرډنګروخلکوته زيات خوراک کوي.ترڅو خپل وزن وساتي.هغه خلک چې  چاغى ته چمتو وي پرته دزيات خوراک اوکالوري مصرف څخه زيات وزن اخلي.

 چاغي په روغتيا ناوړه تاثيرات لري، چې د ناروغيو اومړينې سبب کيږي، چې  دټولواسبابو له امله 50 سلنه دمړيني دچانس دزياتوالي سبب نظرنورمال وزن لرونکوته کيږي.چه زياتره د زړه او رګونودناروغيو له سببه وي.چاغي اوزيات وزن دمخنيوي وړمړينودوهم  سبب دى.څومره چې  چاغي زياته شي دمړيني کچه هم زياتيږي.په ځانګړې ډول که چاغي د داخل بطني شحم زياتوالي سره وي.دژوند هيله په متوسطه چاغى کې
د
2-5کالو لنډيږي.او يو20-30کلن نارينه چه دبدن دوزن کتله يې د45%څخه زياته وي ممکن دخپل دژوند 13کاله له لاسه ورکړي.چاغي يوعمده ريسک فکتورد دوهم ډول ډيابيټ (شکرې)دناروغى لپاره دىې  دانسولين په مقاومت پوري اړه لري.چې دانسولين مقاومت اوانسولين زياتوالى دچاغى دپراخه تظاهراتو څخه دي.چې  دوزن دزياتوالي سره زيات اوکموالي سره کميږي.چې دانسولين مقاومت دزمينې په مساعدوالي پورې اړه لري، ځکه چې  ځينې وخت دزياتې چاغى سره ډيابيټ موجود نه وي.لاکن د اتيا سلنه څخه زيات ډيابټ ناروغان چاغي لري.چې دوزن کموالى اوتمرين دانسولين حساسوالي دزياتيدو اوګلوکوزدکنترول دښه كېدو سبب کيږي.چاغي کې دزړه او رګونو تشويشات لکه دزړه شرياني ناروغي چې داتيروجينک لپيدونودزياتوالي سره وي، چې دلته لږ غلظت لرونکي لايپوپروتينونه اوترايګلسيرايدونوزياتوالى ليدل کيږي. په زړه كې دعدم کفايه فشارزياتوالى دزړه دحملاتوسبب کيږي.چې  چاغي ددي ناروغيو لپاره يو مستقل ريسک فکتور دي.که ورسره نور ريسک فکتورونه لکه دګلوکوز عدم تحمل دچاغى زيات خراب تاثيرات ښکاره کوي.په ښځو کي لږه چاغي هم دزړه اورګونودناروغيو له سببه دزيات مرګ سبب كيږي.چې  داحالات زياتره دبطني چاغى سره وي.په تنفسي سيستم کې دصدري ديوال دظرفيت کموالى،تنفسي کار زياتوالى،دتنفس دکموالي،په خوب کي سالنډي،دتنفسي ستونزو له کبله دزړه عدم کفايه،تنفسي امبولي ګانوسبب کيږي که چيرې 10-20%وزن کم شي زيات ښه والى منځته راځي.چې پورته ناروغيوته دچاغي اړونده ناروغي وايي.په هظمي جهاز کي دمعدوي موادوراتلل مرى ته،غير الکوليک شحمي ځګر،صفراوي کڅوړې تيګې (زياتره کولسترولي)،چوري،غټوکلموسرطانونه،زيزياتوپرهيزونوله کبله دصفراوي کڅوړي پړسوب اودجراحي پواسطه دچاغي تداوي څخه وروسته دجذب خرابي،حرکاتوکموالي داسهالاتو سبب کيږي.چې  وروسته دويټامينونو دکموالي سبب هم کيږي.که څوک دخپل وزن شپږچنده وزن ولري په هغو کي صفراوي کاڼوواقعات50%زياتيږي.چاغي په دواړوجنسونو کي د تناسلي ستونزوسبب کيږي.په نارينه ټيسټيرون او نورجنسي هورمونونه کم اوهايپوګوناډيزم دشحمي انساجو دزياتوالي سره وي.جنسي اشتها،قوت اوسپرم جوړيدل په زياتو خلکو کي ساتل شوي وي.دثديولويوالي موجود وي.په ښځوکي هم يستروجن لوړ،ثديې يې لويې اونارينه خصوصيات په ښځوکي ليدل کيږي.د زيات وخت لپاره چاغي(خصوصاً دپورتني اطرافو)د تحيض دابنارمليټي سره وي.د تحيض کموالى يانشتوالى دتخمدانونوټناکو،تخمې نشتوالى اوتخمدانې اندروجن زياتوالى سره وي.چې په دي ښځو کې دوزن کموالى اوانسولين حساسونکودواګانواستعمال تحيض نورمالوي.دکښتني اطرافوچاغي په ښځوکي دزيات يستروجن دتوليد سره وي.په هغه ښځوکي چې تحيض قطع شوي وي درحم کانسر واقعات په کي زيات وي.دخالي بولو په وخت کې فشار،پښتورګوخرابي،ثديو اورحم کانسرونه او د حمل پورې اړونده اختلاطات اودچاغوماشومانوزيږول ليدل کيږي.چاغي دهډوکو،بندونو اوپوستکي دتشويشاتوسبب کيږي.چې دهډوکواوبندونودپړسوب ريسک زياتيږي.چه دزيات وزن دترضيض څخه وي.نقرص اويوريک اسيد زياتوالى زياتيږي.هډوکودردونه خصوصآ دملا په کښتني برخه کي موجود وي.دپوستکي تغيرات لکه توروالي،ضخيموالي اوګونځې ليدل کيږي چه زيات په غاړه اودګوتوپه منځو کي وي.په پوستکي کې خطونه،پړسوب ياازيما اوپه پوستکي کې پړسيدلي وريدونه،دپوستکي ماتيدل او دګونځومنځ کې فنګسي ناروغي،مردارداني اونورتغيرات ليدل کيږي.سايکولوژيک يارواني اوعصبي ناروغي لکه د داخل قحفي فشار زياتوالي،بي حسي اونور ليدل کيږي.چاغي په نارينه کې دمرى ،کولون،ريکتم،پانکراس،ځګراوپروستات اوپه ښځوکي دصفراوي کڅوړې،صفراوي قنات،ثديي،اندوتيريوم،رحم دغاړي اوتخمدانونودکانسرونوسبب کيږي.چې کانسرونه ۱۴سلنه په نارينه کي او۲۰سلنه په ښځوکي دمړينې سبب کيږي. دچاغي پيژندل ارزول ورسره حالاتوموجوديت او دهغوي د در ملنې ضروري دي، چې  بايد ژرتداوي شي اوددي لپاره روغتيايي مرکزونوته مراجعه وشي.

رنځوروال ډاکتراحمدشاه احمد دجمهوريت روغتون د داخلې څانګې ترينر متخصص.

نظرات (2 نوشته شد)

avatar
صدف 07/05/2016 07:44:03
سلا داکتر صاحب میشه در مورد تداوی آن نیز معلومات ارایه نمایید تشکر
avatar
لطف الله 07/05/2016 07:48:36
سلام داکتر صاحب محترم علت چاقی چیست
مجموعه نتایج: 2 | نمایش: 1 - 2

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha