معرفی و تاریخچه روزنامه ها

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

ریاست روزنامه های دولتی

ریاست روزنامه های دولتی برای نخستین بار درسال 1391 درتشکیل وزارت اطلاعات و فرهنگ ایجاد گردید. قبل بر آن روزنامه های دولتی هریک به گونه ریاست های مستقل فعالیت ونشرات داشت.

            ریاست روزنامه های دولتی درآغاز تشکیل خود شامل 5 روزنامه ویک مجله به شرح زیر بود:

-                     روزنامه انیس

-                     روزنامه اصلاح

-                     روزنامه هیواد

-                     روزنامه کابل تایمز

-                     روزنامه وطنداران

-                     مجله انیس کودک

 درسال 1395 با طرح جدیدی که پیاده شد ، روزنامه وطنداران به مجله وطندارن ، تبدیل گردید. ازآغاز سال 1395  ماهوار پنج مجله وطنداران ، به پنج زبان  : ازبیکی ، ترکمنی ، بلوچی ،پشه یی و نورستانی نشر می گردد.

نخستین رئیس  ریاست روزنامه های دولتی دکتورشمس الحق آریانفر به تاریخ 14 اسد سال 1391 ازطریق امتحان رقابتی کمیسیون اصلاحات اداری تقرر یافت که تاهنوز مصروف خدمت است.

            تشکیل ریاست روزنامه ها 173 نفر است که درهشت بخش : امریت انیس ، هیواد ، اصلاح ، کابل تایمز، وطنداران ، افغان اعلانات ، انیس کودک و بخش ویپ سایت فعالیت می نمایند.

 

دستاورد ها:

درطی این مدت ریاست روزنامه ها درجهت توسعه روزنامه های دولتی درراستای اطلاع رسانی بهتر از لحاظ کمی و کیفی ، طرح ها و برنامه های زیرین را اجرایی ساخته است:

1-                  درگام نخست جهت اطلاع رسانی به موقع و تغذیه سالم اطلاعاتی هموطنان ، ریاست روزنامه ها ، تصمیم گرفت ، روزنامه ها را به اسرع وقت به دورترین نقاط کشور برساند. با ترانسپورت خصوصی قرارداد انتقال رسانه های دولتی به پنج زون به ترتیب ذیل امضا شد:

-                     زون شرق : ننگرهار ، لغمان ، کنز، نورستان

-                     زون حنوب لوگر، پکتا ، پکتکا ،خوست

-                     زون شمال :  سمنگان،بلخ ، جوزجان، فاریاب، سرپل

-                     زون شمال شرق :بغلان ، قندوز، تخار و بدخشان

-                     زون مرکز: پروان ، کاپیسا ، پنجشیر  

با اجرایی شدن این برنامه ، ر وزنامه ها صبح هنگام با حرکت نخستین موتر به سمت ولایات متذکره ، انتقال می یافت که از ساعت 8 صبح تا 2 ویا 3 عصرروزنامه های دولتی درهمه ولایات یاد شده می رسید. دربقیه ولایات کشور کمافی سابق از طریق پست مخابرات ارسال رسانه ها ادامه  داشت. این برنامه بسیار موثر بود ، اما بعد ازیک ونیم سال نسبت نبود بودجه متوقف گردید.

2-                  جهت رهایی از یکنواختی که سه روزنامه هیواد ، انیس و اصلاح  مکلف اند همه خبر های دولتی را پوشش دهند ، تصمیم گرفته شد ، سه روزنامه با سه رویکرد نشرات نماید :

-                     انیس روزنامه سیاسی باشد وبیشتر روی مسایل سیاسی مکث نماید

-                     هیواد روزنامه اقتصادی باشد ، اخبار و دستاورد ها ی اقتصادی را نشر نماید

-                     اصلاح روزنامه اجتماعی فرهنگی باشدو بر مسایل فرهنگی ، اجتماعی و خانوادگی درنگ نماید.

3-                  روسای اطلاعات وفرهنگ ولایات درسال 1392 دریک برنامه کاری به کابل دعوت شدند که برای سه روز درتالار وزارت اطلاعات وفرهنگ ورکشاپ داشتند. دراین مدت با روسای ولایات به طوردسته جمعی صحبت شد و طرحی درزمینه همکاری ریاست اطلاعات وفرهنگ ولایات با رسانه های مرکز اماده  و به ایشان سپرده شد تا مطابق آن با ارسال اخبار، گزارش ها، مصاحبه ، معرفی شخصیت ها علمی وفرهنگی، معرفی ولایت ، جاذبه های جهانگردی و وسایر مشخصات ولایات با روزنامه های دولتی همکاری نمایند . به این طریق پیوند رسانه ها و مردم درسراسر کشور بیشتر و مستحکم تر گردید.

4-                  برای ارتقای ظرفیت رسانه ها برنامه های آموزشی به راه انداخته شد. ورکشاپ های درزمینه های : عکاسی ، نویسندگی درمطبوعات ، تهیه گزارش، مصاحبه و خبر  تدویر یافت که درهر دوره بیش از 30 تن کارمندان روزنامه هااشتراک داشتند.

5-                  طرحی جهت سراسری سازی حد اقل دوروزنامه ی دولتی که هرکدام با تیراژ 20 هزار شماره روزانه نشر گردد، به وزارت اطلاعات و فرهنگ وبه ریاست جمهوری ارائه شد.  درآن طرح پیش بینی شده : با اجرایی  شدن این طرح ، برای نخستین بار افغانستان صاحب روزنامه های سراسری به گونه کشور های پیشرفته منطقه می گردد.

6-                  جهت یکدست شدن نگارش دررسانه ها ، رهنمای نگارش مطبوعاتی تهیه و دراختیار نویسندگان و کارمندان روزنامه ها، گذاشته شد.

7-                  جهت خدمت به فرهنگ و ادب زبانهای رایج درکشور ، تصمیم گرفته شد روزنامه وطنداران به 5 مجله مستقل تبدیل گردد. از ماه حمل سال 1395 نشرمجلات وطنداران به زبانهای ازبیکی ، ترکمنی، بلوچی ،پشه یی ونورستانی به صورت مجلات مستقل ماهوار آغاز گردید که سالانه درهرزبان 12 مجله نشر خواهد شدکه درکنار بازتاب رویداد های مهم کشور، معرف فرهنگ ، تاریخ و فلکلور و داشته های مادی ومعنوی اقوام برادر کشور خواهدبود.

8-                  برای نخستین بار سایت روزنامه های دولتی طراحی و ایجاد گردید که اکنون 4روزنامه انیس ، هیواد ، اصلاح ، کابل تایمز و مجلات وطنداران به زبانهای ازبیکی ، ترکمنی ، بلوچی ، پشه یی ، نورستانی وانیس کودک را  ازطریق سایت  روزنامه های دولتی به این آدرس می توانید دریابید ومطالعه کنید :www.dailies.gov.af

9-                  دراین مدت بیش از 20 تن کارمندان این اداره جهت آموزش به کشور های هند ، چین و کوریا سفر نموده اند.

10-               روزنامه ها که اجازه نشر اعلان را نداشتند، اکنون با نشر اعلان و ازمدرک حق الامتیاز عاید سالانه خود را به 30 میلیون افغانی درسال رسانیده است .

11-               ریاست روزنامه ها طرحی را نیز ارائه کرد است . دراین طرح آمده است :اگر  حکم ریاست جمهوری دراستفاده از 50 فیصد عاید روزنامه ها ، برای مصارف روزنامه ها ، موجود باشد ، می شود روزنامه های سراسری با تیراژ 20 هزا ر نسخه را به صورت رایگان برای دولت نشر نمود

12-               ریفورم اصلاحات در ریاست روزنامه هاکاملا تطبیق گردید.

13-               تجهیز تخنیکی روزنامه ها بعد از سالهای طولانی ، برای نخستین بار درسال 1395، صورت پذیرفت و روزنامه ها قسما تجهیز گردید.

شناسنامه و آثار دکتورشمس الحق آریان‏فر

-                      تولد ثور 1332 خورشیدی شهر ایبک ولایت سمنگان. دورۀ بکلوریا لیسۀ ایبک.،

لیسانس، رشته ژورنالیزم فاکولته ادبیات پوهنتون کابل

ماستری  اداره ومنجمنت دانشگاه بین المللی تاجیکستان  دکتورا  ادبیات  اکادمی  زبان وادبیات رودکی تاجیکستان و فدراتیف روسیه.

وظایف رسمی:

-          1357آغاز کار رسمی  در رادیو افغانستان 

-          1371 رئیس عمومی رادیو تلویزیون دولت اسلامی افغانستان

-          1376 رئیس دفتر مطبوعاتی و سخنگویی رئیس جمهور افغانستان پروفیسور برهان الدین ربانی

-          1379 اتشۀ فرهنگی افغانستان در تاجیکستان

-          1384 رئیس روزنامه دولتی اصلاح

-          1387 اتشۀ فرهنگی افغانستان در دوشنبه(باردوم)

-          1391 سنبله رئيس روزنامه هاي دولتي.

 

آثار وتألیفات:  کتابهای چاپ شده:

1- گویندگی و شگردهای آن.

2- نقش  افغانستان در پروسۀ صلح تاجیکستان.

3- آوای دلها، مجموعۀ سرودهای فکلوری افغانستان به همراهی داداجان عابدوف دانشمند تاجیک.

4- شخصیت های کلان افغانستان ( معرفی 50 شخصیت اثرگذار افغانستان).

5- راست قامتان تاريخ (كارنامه ۷ سال مقاومت مردم افغانستان).

6- «حضرت علي در فرهنگ مردم فارسي زبان»در سه چاپ: فارسی - دری، الفبای تاجیکی و زبان روسی.

7- بابه خاركش (افسانه هاي محلي براي كودكان).

8- هفت داستان عاشقانه (مغل دخترٌ، سياه موي و جلالي،  ملنگ  و ليتان،  و....

9- ميقات عاطفه ها  مجموعه شعر.

10- دیدگاه‏های احمدشاه مسعود، چاپ بنیاد شهید احمدشاه مسعود.

11 دیدگاه‏های احمد شاه مسعود به زبان تاجیکی، سال 2010 دوشنبه تاجیکستان.

12- مسعود در پنج قاره جهان،(پشتو و دری)، چاپ بنیاد شهید مسعود.

13- صریر وشرقی دو سرایشگر بزرگ، دو تنها، از ولایت سمنگان.

14- جستارهای در تاریخ و فرهنگ.

15- ادبکده خرم، تذکره شاعران ولایت سمنگان.

16- مدیریت و بحران

17-لایق شیرعلی، سرایشگر درد ملت

18- رسالت فرهنگ (مجموعه ی سخنرانی ها  و یادداشتها درمحافل علمی و فرهنگی تاجیکستان).

19- مسعود در روان وبيان مردم

20- ناصر خسرو در روايات مردم

21 نوروز جشن جهاني (جشن بازستاني حوزة تمدني ما).

22- کلیات بدایع و بدیهه های سرایشگران

23- مسعود اسطوره تاریخ ومقاومت

24- بزگشی

 

برگردان ، ویراستاری و اهتمام:       

25- تاریخ ادبیات فارسی دری تاجیکی تألیف هادی زاده و علی محمد خراسانی.

26-  «عرض من» رساله منظوم میرزا  عصمت الله شرقی

27- تذکره ملیحای سمرقندی مذکرالاصحاب با همکاری پروفیسور کمال عینی دانشمند تاجیکستان.

28-  منظومه «گورمشتی» اثر عصمت الله شرفی.

29- دفتر سبز اثر میرزاشریف ختلانی (برگردان و ویراستاری).

30- پندکهن اثر محمد غایب شاعر تاجیکستانی (برگردان و ویراستاری).

31- افغانستان سرزمين ياد ها و خاطره ها(خاطرات و اشعار محمدعلي نورعلي شاعر تاجيك) برگزدان

32-مجموعه شعر ، دولت صفر شاعر تاجیکستان

 

کتابهای آماده چاپ:

1- کاروان ابریشم، تذکرۀ شاعره های افغانستان.

2- رادی، عیاری و کاکه گری در فرهنگ آریانای کهن.

3- سینما و نقش آن در اجتماع.

4- شاهنامه و فلکلور.

5- ام الخبائث، رساله تحقیقی در اضرار شراب.

6- پیران سخن در قصه‏های کهن، به همراهی دانشمند تاجیک داداجان عابدوف.

7-لطیفه های  سیاسی.

8- لطیفه‏های افغانستان.

9- قوم شناسی ولایت سمنگان.

10- ستون های بیدل شناسی در افغانستان.

11- ناصرخسرو در روایات شفاهی مردم.

12- گلهای کوهی  مجموعه اشعار ملاعبدالرشید کوهی.

13- میرزا عصمت الله شرقی، زندگینامه و بررسی آثار.

 

14- مولانا و شمس در روایات مردم.


------------------------------------------------------------------------------------  


روزنامة ملی انیس

جريده «انیس»به عنوان نخستين روزنامه ملی کشور ،  بخاطر تنوير اذهان عامه و آشـنایی آنان با دنیای معاصر، تعمیم عدالت و حیات قانونی در کشـور و فراهم سـاختن زمینۀ ارتباط فکری آنان با مردم جهان به تاریخ 15 ثور 1306 مطابق 5 می 1917م، با صاحب امتیازd و مسئولیت غلام محي‌الدین «انیس» با تيراژ 45 نسخه  اولين بارآذين چاپ يافت. جریدة «انیس» درآغاز نشرات در مطبعه حروفی شرکت رفیق به طبع می‌رسید. ولی در اواسط سال دوم نشراتی، توانست از پول اشتراک و فروش جریده، مالک مطبعه شخصی شود و طبع و نشر جريده «انیس» را در آن صورت دهد.

چنانکه مؤسس انيس می‌نویسد: «اداره بالفعل در ظرف این مدت و از پول مشترکین یکنیم ساله خود مالک یک مطبعه مکمل است که شهرت و اعتبار خوبی را در حسن طبع و حسن معامله دارد. مطبعه عبارت از چهار پایه ماشین و چندین دسته حروف و باقی لوازمات مطبعی می‌باشد.

جریده انیس در آغاز دارای 12 صفحه بود و در هر پانزده روز یکبار نشر می‌شد. ولی بعد از سال دوم نشراتی به قسم یک جریده هفته وار به نشرات خود ادامه داد. در همین وقت بود که شعار «جریده ملی، آزاد و خادم نهضت» در زیر عنوان آن علاوه گردید. بعد از سال دوم تعداد صفحات «انیس» به چهارده و شانزده صفحه هم رسید.

قطع «انیس» در مدت پنج سال اول نشراتی دارای سایز (11 در 8 انچ) بود و در دو ستون نشر می‌گردید.

جریده «انیس» بعد از سپری نمودن سال دوم نشراتی به یک وقفه موقت مواجه گردید، ولی به زودی این دوره زودگذر سپری شد و جریده «انیس» نشرات خود را از سر گرفت و تا امروز بعضی تغییرات در نام و محتوا و مراکز نشر و صاحب امتیاز آن به میان آمد، ولی هیچ گاه از نشر باز نمانده است. چنانکه معمول است هر رسانه‌یی در آغاز نشرات و در اولین شماره مرام و هدف نشراتی خود را بیان می‌دارد؛ مرحوم «انیس» نیز طبق معمول در سرمقالۀ همان شماره نوشت:

 «انیس طفلک نوزادیست در عالم مطبوعات می‌خواهد در اوقات فراغ ندیم، در ساعت‌های کار معاون، در امور مشکله مشاور، در حالات غم و اندوه سمیر، و الحاصل در حیات فکری و عملی عموم، خاصۀ فریق مامورین، مونس و خدمتگار گردد.»

مؤسس «انیس»، با نگارش سطور بالا به علاقمندان و خوانندگان خود خاطر نشان ساخت که هدف وی از نشر «انیس» خدمت به جامعه است و می‌خواهد مضامینی در آن بگنجاند که در هرجا و در هرحال برای خواننده سودمند باشد.

 «انیس»، در صدد برآمد که وسایل بهبود حيات مادی و معنوی ماموران را از راه آشنا ساختن آنان به وظایف قانونی شان و رهنمایی‌های سودمند در امور «اقتصادی»، «تربیتی»، «حفظ‌الصحه» و «تدبیر منزل» فراهم آورد.

به همین سبب بعد از عباراتي که ذکر شد در آن سرمقاله نوشت: «انیس روزی که به عالم وجود آمدن داشت و فریضۀ خدمت را به جامعه درک کرد، هرچند می‌خواهد که به تمام اهل جامعه مونس و خدمتگار باشد، ولی نظر به بسی اسباب لازم شد که خدمت خود را خاصه به مامورین حکومت بیشتر سازد.»

برای اين كه توجه ماموران حکومت را به مطالعۀ «انیس» یا به قول خودش به پرورش و التفات نسبت به این طفلک نوزاد، جلب کرده باشد، آهنگ آشنایی را ساز کرد و از ماموریت خود و هم سخنی با ماموران حکومت یادآوری نمود و بر عبارات ذکر شده این کلمات را افزود: «اهم‌تر از همه اين‌ كه صاحب امتیازش مامور، محرر آن مامور، متکفل حیات و ضروریاتش مامور، از این رو لازم شد که مخدومينش نیز مامور باشند.»

مؤسس «انیس» برای روشن شدن هرچه بیشتر اهداف نشراتی خود که در پیش گرفته بود، زیر عنوان «مسلک انیس» روشن ساخت و نوشت: «انیس، غرض یگانه‌یی که دارد خدمت‌ علمی، قانونی، روحی و ادبی به عموم خاصه فریق ماموران است. بناءً در هر شماره یکی یا چند مبحث متعلق به حیات مامور در میدان وظیفه: «مامور و مستقبل»، «مامور و صحت»، «مامور در تفریح»، «مامور در وقت آمریت» و «مامور در ماموریت» درج می‌شود.»

برای اينكه خوانندگان غیر مامور گمان نکنند که «انیس» یک نشریۀ اختصاصی به مامور است و غیر از مامور کس دیگر نمی‌تواند از مطالب آن استفاده کند، این عبارت را برآنچه نوشته بود اضافه کرد: «به علاوۀ این، هر مفیدی را به شرطی که عمومی باشد حاوی خواهد بود.» و با ذکر عمومی بودن مطالب مفید از یک طرف خاطر نشان ساخت که «انیس» یک روزنامۀ شخصی نیست و نشریه ایست ملی و خدمتگار مردم و جامعه و از طرف دیگر به کسانی که تصور می‌کردند از مطبوعات برای اجرای اغراض شخصی وتصفیۀ حساب‌های خصوصی می‌توان استفاده نمود، فهماند که اگر می‌خواهید همکار «انیس» باشید شرط اولش آن است که مسایل خصوصی را در انیس منعکس نکنید و هرچه می‌نویسید باید براساس منافع عامه باشد و توقع نداشته باشید که «انیس» مانند حربه‌یی در برابر دشمنان شخصی شما استعمال شود، یا وسیلة شهرت افزایی شما و دوستان شما گردد، اگر از کسی تعریف و ستایش می‌کنید مقیاس مفید بودن او برای مردم را هم در نظر بگیرید و هرگاه زبان به تقبیح یا انتقاد از کسی می‌گشایید از معیار خطری که از ناحیه او متوجه اجتماع خواهد بود چشم پوشی ننمایید و این مطالب را به وسیلۀ عبارات ذیل بیان کرد: «در مقالات تقریظ و انتقاد اگرچه سعی دارد که مداخلت ننماید در حالت‌های مشروعۀ اضطراریه تنها قصد افادۀ عام را مدنظر خواهد گرفت در شئونات فردی یا شخصی هیچ مداخلت ندارد، در مقالات وارده حق تصرف را خواهد داشت.»

غلام محي‌الدین «انیس» بعد از سقوط دولت امانی به جرم حق طلبی و آزادی خواهی به سـرنوشـتی که نباید دچار می‌شـد گردید.زندانی گردید ، سل شد و در مظلومیت جان باخت.

 انیس در دهمزنگ به سـال 1317 درگذشت. او را در گورسـتان پشـت محبس در حضیرۀ معروف «پردیسی‌ها» دفن کردند.

تعرض دومی به آدرس روزنامه ملی انیس در سال 1357 صورت گرفت، زمانی که «انیس» را با «اصلاح» مدغم کردند.

انیس پس از انیس:

مرحوم «انیس» هنوز زنده و رنج بیماری شدید را می‌کشید و قادر به کار و حرکت نبود، مرحوم «سرور جویا» که در آن وقت در جمله اعضای انجمن ادبی کابل ایفای وظیفه می‌کرد، سر پرستی و مسئولیت «انیس» را به عهده گرفت، تا اینکه در سال 1317 خورشیدی بعد از درگذشت انیس، او رسماً مدیر مسئول روزنامه «انیس» مقرر شد.

«جویا» بعد از وفات مرحوم غلام محي‌الدین «انیس»، نه تنها چراغی را که او روشن کرده بود خاموش نساخت، بلکه آن را جان‌ بیشتر داده و شعله ورتر ساخت. تا اینکه در سال 1327خورشیدی جویا به خاطر فعالیت سیاسی به زندان رفت و سرانجام به تاریخ 15 جدی 1340 در سن 63 سالگی پدرود حیات گفت.

بعد از مرحوم سرور «جویا» مدیریت روزنامة «انیس» به دوش یکی دیگر از یاران محي‌الدین «انیس» یعنی مرحوم محمد امین «خوگیانی» افتاد. «انیس» در زمان مدیریت محمد امین «خوگیانی» از روزنامه به هفته نامه تغییر یافت. در این مرحله بیشتر مطالب آن ذوقی و ادبی گردیده از بار سیاسی و انتقادی آن تا حد زیادی کاهش به عمل آمد.

یکی دیگر از یاران «انیس» که از ابتدای تاسیس روزنامه «انیس» با او همکار بود، مرحوم عبدالرشید «لطیفی» بود. لطیفی کسی بود که هم دوران مدیریت محي‌الدین «انیس» را تجربه کرده بود و هم دوران مدیریت سرور «جویا» و هم محمد امین «خوگیانی» را.

دورة کار مستقیم عبدالرشید «لطیفی» در «انیس»، بار اول از سال 1319 خورشیدی آغاز شد و او در این دوره موفق شد که مجدداً انیس را از هفته نامه به روزنامه تبدیل و در چهار صفحه به قطع بزرگ انتشار دهد. این شیوه تا سال 1321خورشیدی ادامه داشت، تا این که در اثر بحران جنگ دوم جهانی که تاثیرات خود را در افغانستان هم گذاشت، «انیس» در چهار صفحه کوچک و با حروف قلمی به کار خود ادامه داد.

مرحوم «لطیفی» گذشته از کار در روزنامه «انیس» قسمت زیادی از عمر خود را در کارهای هنری نیز سپری نمود. او سر انجام به مرض سرطان دچار شد و پس از 27 سال کار در روزنامه «انیس» و دیگر کارهای هنری، به روز جمعه 21 جوزای 1344 خورشیدی چشم از دنیا فرو بست.

بعد از مرحوم «لطیفی» یکی دیگر از یاران انیس که سکان روزنامه را در دست گرفت، محمد عثمان «صدقی» بود. «صدقی» تحولات بنیادی در «انیس» به وجود آورد که از آن جمله می‌توان به بزرگ شدن قطع آن و انتشار سالنامه‌یی جداگانه به عنوان هدیه «انیس» برای خوانندگان اشاره کرد. هدیه شامل موضوعات مختلف ادبی، تاریخی و اجتماعی بود.

«صدقی» تا سال 1326 مسئولیت «انیس» را بر عهده داشت و بعد از او این مسئولیت را محمد هاشم «میوندوال» بر عهده گرفت. از جمله رویدادهای زمان مسئولیت «میوندوال» یکی هم تاسیس مجله وزین ژوندون (زندگی) بود که به حیث یک مجله فرهنگی، سال‌ها به طور مرتب در پهلوی انیس نشر می‌شد.

مسئولیت «میوندوال» در روزنامه «انیس» تا سال 1328 خورشیدی ادامه پیدا کرد و در این سال بود که او به ریاست مستقل مطبوعات انتخاب شد. با رفتن «میوندوال»، بار مسئولیت «انیس» را محمد یونس «حیران» به دوش کشید و مدت یک سال این مسئولیت را بر عهده داشت، تا اینکه در سال 1329 خورشیدی محمد نجیم «آریا» به این سمت برگزیده شد و تا سال 1332 خورشیدی به حیث مدیر مسئول «انیس» ایفای وظیفه کرد.

در زمان مسئولیت محمد یونس «حیران» و محمد نجیم «آریا»، تغییرات چندان مهمی در «انیس» صورت نگرفت.

در سال 1332 خورشیدی مسئولیت انیس به محمد خالد «روشان» تعلق گرفت و تا سال 1336 خورشیدی ادامه یافت. بعد از آن محمد قاسم «واجد» مدیر مسئول «انیس» شد. مدیریت مسئولی او تا ثور 1338 ادامه یافت. در زمان او یکی از کسانی که به عنوان نویسندة شناخته شده با روزنامه «انیس» همکاری داشت، محمد ابراهیم «عباسی» بود که وی بعد از صباح‌الدین «کشککی» مسئولیت روزنامه را به عهده گرفت. «عباسی» هم به حیث نویسنده و هم به حیث مدیر مسئول «انیس» زحمات زیادی در این راه کشید.

عبدالحمید «مبارز» نیز کسی است که در سال 1341 مدیریت مسئول انیس را به عهده داشت. سپس سیدخلیل «روشان» در سال 1344 مسئولیت انیس را به دوش گرفت. محمد شفیع «رهگذر» یکی دیگر از چهره‌هایی است که از سال 1344 الی 1349 مدیریت مسئول انیس را عهده‌دار گردید. از سال 1335 محمد ابراهيم عباسي الي سال 1355 براي بار دوم مدير مسئول انيس مقرر گرديد از سال 1355- الي ثور 1357 سرشارشمالي به حیث مدير مئسول انيس ايفای وظيفه نمود، از سال 1357 الي 1359 در محمد وفاكيش به حيث مدير مسئول انيس انجام وظيفه كرده است. از سال 1359 الي عقرب 1361 محمد زمان مومند مدير مسئول انيس بود در عقرب سال 1361 محمد صفر خواريكش به حيث مدير مسئول روزنامه انيس الي ميزان سال 1365 خدمت نموده است. همچنان محمد اسماعیل «محشور» از میزان 1365 تا جوزای 1368 مدیر مسئول روزنامة ملی «انیس» بود و جلال «نورانی» نیز از سال 1368 تا 1371، مدیریت مسئول روزنامه «انیس» را به پیش برد. به همین ترتیب غلام رسول «قرلق» از 1371 الی 1375 مدیر مسئول «انیس» بود.

احمدضیا سیامک «هروی» از سال 1381 تا 1383 مدیر مسئول انیس بود که در زمان ایشان بار دیگر «انیس» به روزنامه تبدیل شد. پوهنیار سخی منیر از 1383 الی 1386 به حیث مدیر مسئول انیس ایفای وظیفه نمود که در زمان تصدی ایشان هم یک سلسله تغییرات در شمارگان و تعداد صفحات «انیس» به عمل آمد.

فیض‌الله «محتاج» نیز از سال 1386 تا 1388 مدت دوسال مدیریت مسئولی «انیس» را به عهده داشت.

محمد قسیم «سروش» از 1388 الی 1390 مدیر مسئول «انیس» بود و در این دوره نیز صفحات اختصاصی با عنوان‌های مختلف ایجاد گردید. همچنان علی محمد «صادقیار» از 1390 تا 1391 مدیر مسئول «انیس» بود و پس از آن مسئولیت روزنامة ملی «انیس» به حیات‌الله «بخشی» سپرده شد که از سرطان 1391 الی جوزای 1392 ادامه یافت و پس از آن سیدفضل‌الحق «فایز» از 27 جوزای 1392 الی 9 ثور 1393 به حیث مدیر مسئول انیس گماشته شد که در این دوره یکبار دیگر شاهد کیفیت و محتوا گردید و بعد از آن يعني از تاريخ 9 ثور 1393 الي اكنون كه 4 جدي سال 1395 مي باشد احمد شاكر ضربي به حيث مدير مسئول اين روزنامه وزين ايفا وظيفه مي نمايد. قابل يادهاني است كه در دوره كاري احمد شاكر ضربي هشت صفحه انيس به صفحات اختصاصي تبديل شد يعني صفحه تحليل سياسي، سياست و جهان، اجتماع و سياست، فرهنگ وسياست، صفحه اعلانات .

  از آغاز سال 1395نسبت کمبود بودجه وزارت اطلاعات وفرهنگ شمار صفحات  اين روزنامه وزين ملي به چهار صفحه تنزيل يافته است.

منبع: سخن انیس

----------------------------------------------------------------------------------  


تاریخچه روزنامه اصلاح

روزنامه اصلاح در 29 دلو 1300 هجری خورشیدی به نشرات اغاز کرد. چهار دوره نشراتی دارد. و دراین چهار دور این افراد اصلاح را مدیریت کرده اند:

دور اول : 1300 -1307، مدیران  مسوول :

محمد بشیر 1300

حافظ فیض محمد 1301

دور دوم : 1308،مدیر مسوول :

                   محمد نوروز خان

دور سوم : 1308-1357 ، مدیران مسوول :

                   محمد امین خوگیانی جدی 8 130

                   برهان الدین کشککی 1311

عبدالرحمن پژواک  1319

محمد قدیرتره کی 1320

محمد محسن فیروز 1328

عبدالصبور نسیمی 1320

قیام الدین خادم 1332

محمدعلم غواص 1333

محمد ابراهیم صفا 1336

محمدابراهیم عباسی 1336

 

دور چهارم : 1381 مدیران مسوول

محمد ولی زلمی 1381

دکتور شمس الحق آریانفر1384

توریالی زازی 1387

محمد زمان کلمانی1391

دادمحمد عنابی 1392

           شناسنامه اصلاح به گونه مشرح:

روزنامه اصلاح برای بار اول در 29 دلو 1300 هش مطابق به 18 فبروری 1921میلادی به نگارندگی و سر دبیری محمد بشیر در شهر خان آباد شروع به نشرات کرد. دراین نشریه بعد از شماره 16 بجای مدیر و سر دبیر تنها سر دبیر وبجای محمد بشیر ، حافظ فیض محمد درج گردیده است.

در مرحله اول، این جریده در یک صفحه بروی کاغذ نازک شکری رنگ در مطبعه سنگی خان آباد نشر میگردید. موضوعات این جریده را سر مقاله، مطالبی در باره حوادث داخلی، حوادث خارجی، ادبیات، مسایلی برای سر گرمی و مقالات علمی تشکیل میداد. در پیشانی اخبار درج شده بود:

وقت آنست که خودرا همه ایثارکنیم

پی اصلاح وطن کوشش بسیار کنیم

درآن دوره، جریده اصلاح اکثر مطالب خبری و علمی خودرا از جریده امان افغان اقتباس می کرد. نشراصلاح  تا دیر ها در خان آباد دوام نکرد. دوره دوم  ا صلاح  در پکتیا ودور سوم آن  در کابل آغاز شد      بمیان آمده بود تا مدت زمان طولانی زیر نام روزنامه اصلاح به نشرات خود ادامه داد و تا امروز ادامه دارد.

نخستین شماره اصلاح هدف آنرا بدینگونه معرفی میکند:

1) نشر حوادث داخلیه

2) نشر حوادث خارجیه

3) حسن و قبح خدمت مامورین و اهالی آن ولایت

4) نشر معرفت

5) تجارت، زراعت، صنعت و حرفت.

گرچه شماره های مکمل هفته نامه اصلاح دردست نمیباشد ولی شواهد دال برین است که نشرات روزنامه اصلاح در دوره امانی ادامه داشته است.  زیرا به مجرد سقوط و انقراض سلطنت اعلیحضرت اما الله خان و رسیدن قدرت بدست امیر حبیب الله کلکانی نام تعدادی از نشریه ها تغییر کرد. یکی از جریده های که اسم آن تغییر یافت همین اصلاح بود که بنام «نهضت الحبیب» نشر میگردید. درین مورد مرحوم مولوی برهان الدین کشککی در اخبار حبیب السلام ضمن تقریظی در باره آن چنین معلومات داده است: «نهضت الحبیب» اولین اخباریست که در مرکز قطغن وبدخشان بمقام خان آباد به قلم عالیجا فضایل آگاه مولوی محمد بشیر خان به قطع مناسب و اصول درست در چهارصفحه 12 پونده در هفته یکبار طبع و انتشار می یافت.

مرحوم کشککی راجع به محتوای آن نوشته است: تا هفتم شماره آنرا خوانده ایم. همه در اسباب و علل این انقلاب است. خوب پیچیده وبا حکومت اسلامیه مرکزی اظهار عقیدت و اخلاص ابراز داده و ضمناً از بعضی تنقیدات لازمه نیز جلو نگرفته است.

با سقوط امیرحبیب الله کلکانی ، نهضت الحبیب ابتدا به نام «اتحاد خان آباد» وبعد ها بنام «اتحاد بغلان» تغییر نام میدهد که تاامروز ادامه دارد.

 از سوی دیگر نادر خان که بانی اصلاح درخان آباد بود،  هفته نامه اصلاح را تقریباً با عین مشخصات به روزسه شنبه 14 برج اسد 1308 هش مطابق اول ربیع الاول 1929 هق  به سر دبیری محمد نوروز خان در ناحیه علی خیل جاجی نشر می نماید واین درحقیقت تداوم اصلاحی است که در خان آباد نشر می شد.

بعد از شماره سیزدهم دوره دوم جریده اصلاح (17 جدی 1308) ، محمد امین خوگیانی سابق مدیر جریده اتحاد مشرقی بحیث مدیر و سر محرر جریده اصلاح مقرر گردید.

 از شماره پانزدهم (3 دلو 1308) به بعد جریده اصلاح هقته دوبار به نشرات آغاز کرد. ازین شماره به بعد جریده روح انتقادی گرفت و نوشته های اصلاحی درآن بکثرت نشر شد.

 از شماره اول سال دوم (18 اسد 1309) ، جریده اصلاح ، بشکل مجله در8 صفحه نشر گردید ، بعداً در 12 صفحه چاپ شد. اصلاح به شکل مجله تا شروع سال سوم ( 14 اسد 1310) ادامه یافت.

از شماره پنجاه وهفتم به بعد مدیریت جریده اصلاح به برهان الدین کشککی محول گردید.

درزمان برهان الدین کشککی جریده اصلاح  بعد از چهار شماره، به روز نامه تبدیل شد. روزنامه اصلاح ازآن تاریخ به بعد در دو صفحه به قطع بزرگ روزانه به نشرات پرداخت. درین دوره اصلاح از نگاه کیفیت معنوی و رنگینی مضامین و مطالب مفید اصلاحی و اجتماعی موضع جدی تری گرفت.

کاردیگری که در سال 1317 صورت گرفت بزرگ شدن قطع اصلاح به سایز معیاری روزنامه های جهانی بود. مضامین مطابق معیارهای جدید روزنامه نویسی و اساسهای ژورنالیستی طبقه بندی گردیده وبرای هر مضمون از حیث ماهیت آن، ستون خاصی تخصیص داده شد. روزنامه اصلاح در سال 1318 مصور گردید، موضوعات سیاسی بشکل تازه تری تقدیم خوانندگان گردید. در پاورقی، داستانها کوتاه مشغول کننده محیطی و انتقادی در چوکات ادب گنجانیده شد. خبرها دریک ستون بفارسی و در ستون مقابل ترجمه آن بزبان پشتو انتشار یافت. برای بار اول درجه حرارت مرکز وولایات ، دواخانه های مؤظف درآن انتشار یافت.

در سال 1319 عبدالرحمن پژواک بجای برهان الدین کشککی بحیث مدیر مسؤل روزنامه اصلاح مقرر گردید. در دوره مدیریت مسؤل عبدالرحمن پژ واک روزنامه اصلاح زیبا و کلیشه های مرغوب و صحافت خوب شیوه قبلی را دنبال کرد. در قسمت فوقانی اخبار در دوطرف عنوان یک سلسله وجیزه ها و عناوین مهم وبرجسته روزنامه نشر میشد. محل اداره روزنامه از جاده مینار نجات به عمارتی متصل مطبعه عمومی نقل مکان یافت. در قسمت پشتوی روزنامه توجه بیشتری مبذول گردید و سرمقاله ها غالباً توسط نویسندگان شناخته شده وبنام کشور بزبانهای فارسی دری و پشتو تهیه میشد. در همین سال (13 اسد 1319) قطع روزنامه دفعتاً وبدون اطلاع قبلی کوچک شد و مدیر روزنامه عبدالرحمن پژواک در سرمقاله همان روز ازین پیشآمد چنین معذرت خواست: "درطی مدت یکسال و چند ماهی که آتش جنگ در غرب شعله ور است ممالک و مللی که از محاذ جنگ دور بسر می برند، نیز از تأثیرآن دور نمانده اند. روزنامه اصلاح نیز مجبور شد باری را که مطبوعات دنیا برداشت، بکشد. هرچند روز نامه ما کوچک شد، ولی تا جائیکه ممکن بود از خورد ساختن حروف، مضامینی را که می خواستیم عرضه کنیم، تاحدی حفظ نمودیم."

دردهم سرطان 1320 محمد قدیر تره کی بجای عبدالرحمن پژواک بحیث مدیر مسؤل روزنامه اصلاح مقرر گردید. هنوز تأثیرات جنگ جهانی بر کلیه مطبوعات جهان وجود داشت. ساحه فعالیتهای ژورنالیستی را بر کلیه ممالک دور افتاده و نزدیک محدود ساخته بود. تأثیرات نرسیدن مواد طباعتی و غیره کار ژورنالیستان را دشوار میکرد. روزنامه اصلاح نیز روزهای دشوار وسخت خودرا میگذراند. از هیچ نقطه نظر انکشاف و بهبودی درآن بملاحظه نمی رسید. حتی از شماره (23) جدی 1320 به اینسو روزنامه اصلاح با حفظ قطع کوچک قبلی از چهار صفحه به دو صفحه تنزیل یافت. به این ارتباط محمد قدیر تره کی در سر مقاله اصلاح چنین نوشت: "همانطوریکه تأثیرات سؤ این جنگ خانمانسوز بر سایر شعب زندگانی بین المللی وارد شده، بر مطبوعات نیز دیده میشود، بحدی که اکنون مطبوعات تمام ممالک، حتی از مترقی ترین آنهاکه از خود کارخانه های کاغذ و مواد دیگر طباعتی دارند چندین چند کاسته شده ... آخرین چاره ما هم اینست که از عده صحایف روزنامه اصلاح بکاهیم وبجای چهار صفحه سر ازین شماره روزنامه را در دوصفحه نشر کنیم."

روزنامه اصلاح ازآن تاریخ به بعد در دو صفحه چاپ میشد ودر ستونهای محدود آن بجز از واقعات هراس انگیز جنگ و اختراعات سلاحهای مدهش و قتل غارت مبارزان و استعمارجویان ویا چند اعلان و دو سه خبر داخلی چیزی مطالعه نمی شد. بعد از 16 میزان 1324 اوضاع جهان روبه بهبود نهاد و موانعی که درراه تجارت بین المللی عرض وجود کرده بود آهسته آهسته رفع شده بار دیگر روزنامه اصلاح به قطع بزرگ و در ظرف چهار صفحه بخوانندگان عرضه گردید. موصوعات سیاسی، اقتصادی، زراعتی، اختراعات و اکتشافات بکثرت وبطور جامع منتشر گردید.

در 28 جدی 1328 محمد محسن فیروز بحیث مدیر اصلاح مقرر گردید. درین دوره نیز کارکنان روزنامه اصلاح سعی ورزیدند تا موقف اخبار را باحفظ خط مشی سابق موضوع بهتری بدهند. ستونهای تشویقی برای تربیه جوانانیکه مشق نویسندگی میکردند بوجود آوردند وقسمت بیشتر اخبار را غالباً مضامینی اشغال کرد که از منابع خارجی ترجمه و اقتباس میشد. از شماره (24) ثور 1329 به بعد خبرهای صفحه اول روزنامه اصلاح که تا آن دم به زبان فارسی دری و پشتو نشر میشد به لسان پشتو تعدیل گردید. نهم ثور 1330 تمام اعلانات بزبان پشتو نشر شد.

در 9 جوزای 1330 تصدی امور روزنامه اصلاح به محترم عبدالصبور خان نسیمی تعلق گرفت. محترم نسیمی در نخستین سر مقاله خود نوشت: " در سلسله هزاران وسایل و تدابیراجتماعی که سنجیده شده وسنجیده میشود به عقیده من از همه مؤثرترمقیدتر و منطقی تر، همانا تحکیم بنیان اتفاق و اتحاد ملی است. هر اقدام و عملیکه وحدت ملی را برهم زده جمعیت را بسوی پراگندگی میکشاند، به نظر ما دیگر بزرگتر از آن گناهی نیست... توازن و تعادل قوای اجتماعی که حیات وبقای ملت و مملکت نتیجه آن است، وقتی بوجود می آید که از تفریط و افراط و تعصبات خشک و افراط جلوگیری بعمل آید." درین دوره موازی با معلومات آفاقی و حوادث خارجی موضوعات و اتفاقات داخلی کشور نیز در نظرگرفته شدودر پهلوی جریانات سیاسی بین المللی اخبار روزمره محیطی به پیمانه وسیعتری گنجانیده شد.

در 19 حمل 1332 مدیریت روزنامه اصلاح به قیام الدین خادم سپرده شد. قیام الدین خادم برای حفظ متانت روزنامه مساعی بیشتری بکاربرد. سرمقاله ها حد اکثر بزبان پشتو انتشاریافت. معلومات آفاقی بیشتر نشرشد.

در اول ثور 1333 مدیریت روزنامه اصلاح بشکل مؤسسه لمتد درآمد و مدیر مسؤل آن محمد علم غواص تعیین گردید. محمد علم غواص وسایر کارکنان روزنامه اصلاح درین مرحله کوشیدند در قسمت صحافت روزنامه مساعی بیشتری بخرج دهند. مضامین متن صفحات برجسته وجاندار عرض وجود کرد. داستانهاو موضوعات دلچسپ ذوقی بیشتر شد.

در چهارم عقرب 1335 مسؤلیت روزنامه اصلاح بدوش محمد ابراهیم صفا گذاشته شد. محمد ابراهیم صفا در مرحله اول مسؤلیت خود سر مقاله اصلاح را از صفحه اول به صفحه دوم ستون اول منتقل ساخت وستون جدیدی تحت عنوان "شما و علم تان" بجای آن گشود.، و کوشش بعمل آورد تا تعریفات و مصطلحات علمی دراین ستون بمعرض مطالعه ذوقمندان علوم قرارگیرد. درین دوره رویهمرفته موضوعات علمی بیشتر از اخبار نشر میشد.

در 29 سنبله 1336 محمد ابراهیم عباسی نخستین سرمقاله خودرا بزبان پشتو نشر کرد. این شخص تلاش کرد که کارکنان روزنامه اصلاح را باین موضوع متمرکز سازد که روزنامه را از شکل کتابی خارج سازند، و آنرا بشکل یک روزنامه واقعی در بیاورند، که مؤفق هم شد. مضامین اصلاح درین دوره تماماً از منابع خارجی ترجمه میگردید. ضمناً راپور تاژ های مصور به پیمانه زیاد نشر میشد. رویهمرفته درین دوره برجستگی خاصی در روزنامه اصلاح دیده میشد.

روزنامه اصلاح دردوره موسی شفیق آخرین صدراعظم دهه دموکراسی درسال 1352  با روزنامه انیس مدغم گردید و تحت نام رونامه اصلاح انیس به نشرات ادامه داد. اما با قدرت یابی حزب دموکراتیک خلق، نشرات روزنامه اصلاح متوقف گردید و روزنامه انیس بدون پیشوند اصلاح، به فعالیت ادامه داد.

 در سال 1381 روزنامه اصلاح پس از یک دوره 24 ساله بار دیگر فعال گردید که دورچهارم نشرات اصلاح می باشد. محمد ولی زلمی به عنوان نخستین مدیر مسؤول دوره چهارم در سال 1381 مسؤولیت این روزنامه را به عهده گرفت. پس از وی دکتور شمس الحق آریان فر، توریالی زازی محمد زمان کلمانی به ترتیب به عنوان مدیران مسؤول روزنامه اصلاح ایفای وظیفه نمودند.

روزنامه اصلاح در حال حاضر به مدیر مسؤولی داد محمد عنابی و سردبیری نجیب الله پاینده زیر نظر ریاست عمومی روزنامه های دولتی تحت رهبری شمس الحق آریانفر در چوکات وزارت اطلاعات و فرهنگ به نشراتش ادامه می دهد. رهبری جدید روزنامه اصلاح از دوسال به اینسو تلاش فراوان کرده است تا تغییرات لازم را در شکل و محتوای روزنامه به میان آورد که تا حد زیادی موفق هم بوده است. محتوا و برگ آرایی روزنامه تاحد زیادی بهبود یافته است. شیوه نگارش روزنامه نیز به روز شده است. روزنامه اصلاح در یکی دوسال اخیر تلاش کرده است به جای مطالب معلوماتی و ذوقی، موضوعات داغ سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را به دست نشر بسپارد تا خوانندگان گرامی از جریان ها و رویدادهای داغ روز آگاه شوند. روزنامه اصلاح تا حد زیادی تلاش کرده است تا از حقانیت نظام مشروع افغانستان در برابر مخالفان مسلح و هراس افگنان بین المللی دفاع کند و درچارچوب سیاست های حکومت جمهوری اسلامی افغانستان و حمایت از منافع ملی کشور به نشراتش ادامه داده است.

 

-------------------------------------------------------------------------------  

 

د هېواد ورځپاڼې تاريخي خپرنيز بهير

 د هېواد ملي ورځپاڼه . په ۱۳۲۸ لمريز كال كې رامنځ ته شوه.. كله ،چې په دغه كال په پغمان كې د پښتنو او بلوڅو د پيوستون ورځ د شاندارو مراسمو په لړ كې نمانځل كېده ،نو پرېكړه وشوه ،چې هېواد ورځپاڼه هم  را منځته شي .

د دې تاريخې  اوملي ورځپاڼې بنسټ اېښودونكي عبدالرؤف بينوا ويلي: (( كله چې ما د هېواد ورځپاڼې بنسټ كېښود ،زوى مې پيداشو او پرهغه مې هم (( هېواد )) نوم كېښود )) د هېواد ورځپاڼې لومړى مسوول مدير دوطن تكړه ليكوال اوشاعرخداى بخښلى محمد ارسلان سليمي وردګ و،چې دوخت د مطبوعاتو د مستقل رياست له خوا په دغې مهمه دنده وټاكل شو...په هغه وخت كې د هېواد ورځپاڼې كليشه په سره رنګ چاپېده .

 هېواد ورځپاڼه د خپل تاريخ په لومړيو وختونوكې د اوونيزې په توګه په اوونۍ كې يوځل خپرېدله چې ليكنې اومطالب يې د پښتنو اوبلوڅو د خود اراديت دحق د نهضت په هكله وو. 

   ورپسې غلام رحمان جرار ، غلام جيلاني جلالي ،محمد يونس مراد ، عبدالرؤف ټټراوعبدالشكور بيكس هريو په خپل وارسره د دې ورځپاڼې د مسوولو مديرانو په توګه خپل تاريخي رسالت ترسره كړى او د ورځپاڼې د پرمختګ او د چارو په تنظيم اوښه والي كې يې خپل ملي مسووليتونه ادا كړي دي .

  په ۱۳۳۸  لمريزكال كې ښاغلى محمد شاه ارشاد د دغې درنې ورځپاڼې د مسوول مدير په توګه وټاكل شو .ارواښاد محمد شاه ارشاد ديني عالم او د معاصرې پوهې لرونكى او د ملي او نړيوالو پېښو او تحولاتوپه برخه كې له پراخې او هراړخيزې مطالعې څخه برخمن شخصيت و او همدا رنګه  د پښتنو دقومي اواتنيكى جوړ ښتونو په اړه يې هم تاريخي مطالعه درلوده، نوله دې امله په دغه مهال هېواد ورځپاڼه نوره هم ښه وځلېده او دلوستونكو په زړونو كې يې ځانګړى ځاى وموند.

              له ښاغلي محمد شاه ارشاد څخه وروسته ارواښاد مولانا قيام الدين خادم پر دغې دندې وګومارل شو . نوموړي خپله دنده تر۱۳۴۵ لمريز كال پورې په ډېره ښه توګه سرته ورسوله .دمولانا قيام الدين خادم په وخت كې د هېواد ورځپاڼې په خپرونو كې لوى بدلون رامنځ ته شو. 

             ښاغلي قيام الدين خادم ،چې د شعر اوادب لوړ استعداد درلود، نوځكه يې د خپل لوړ استعداد او د افغانانو د ملي وحدت د ټينګښت او د  ځانځانۍ او ځان غوښتنې د افكارو دپلويانو دغندلو په موخه په  هېواد ورځپاڼه كې (( د مطبوعاتو ځانځاني)) ترعنوان لاندې په زړه پورې مقاله وليكله چې د مركز اكثرو ورځپاڼو استقبال كړه اوپه زړه پورې مطالب يې پرې وليكل چې د اتفاق او اتحاد  ژور پيغام په كې پروت و..

 ورپسې له معمول سره سم د دولتي څوكيو د ادلون بدلون له مخې ډېر مشهور ليكوالان او شخصيتونه د هېواد ورځپاڼې د رييسانو په توګه پر دندو وګمارل شول.   د۱۳۵۷ لمريزكال دثور له كودتاوروسته د مجاهدينو تر راتګه پورې عبدالله بختانى خدمتګار ، محمد ولي زلمى، امين افغانپور او سيد حميدالله روغ د هېواد ورځپاڼې د مسوولو مديرانو په توګه پر دندو وګمارل شول.

 په۱۳۷۱ لمريزكال كې ښاغلى اجرالدين اقباال اوبيا وروسته عبدالوكيل عمري او د طالبانو په راتګ سره عبدالحنان همت د هېواد ورځپاڼې دمسوول مدير په حيث وټاكل شول .له ښاغلي همت څخه وروسته ملا اسدالله حنيفي او بيا ملا عبدالرحيم ثاقب ته دادنده وسپارل شوه.    د طالبانو د نظام له ړنګېدو څخه وروسته د ښاغلي حامد كرزي په مشرۍ دلنډ مهالې ادارې او حكومت په راتلو سره ښاغلى اجرالدين اقباال بيا د هېواد ورځپاڼې رييس اومسوول مديرشو. 

   د۱۳۸۴ لمريزكال د ثور له مياشتې راپه دې خوا ارواښاد ښاغلى توريالى ځاځى د هېواد ورځپاڼې درييس اومسوول مديرپه حيث وټاكل شو اوله هغه څخه را وروسته نجيب الله شينواري دغه دنده ترسره كړې ده او بيا وروسته زلمى مايار د هېواد ورځپاڼې درييس اومسوول مدير په توګه دنده اجراكړه، خو په ۱۳۹۱لمريز كال د اداري اصلاحاتو له خوا د هېواد ورځپاڼې د آمريت او مسوول مديريت بست آزادې سيالۍ ته وړاندې شو او د هغه وخت د هېواد ورځپاڼې مسوول سكرټر احمد زلمى شهباز دغه مهم بست ته كامياب شو او د ۱۳۹۱لمريز كال د ليندۍ له ۱۴مې را په دې خوا د دې ورځپاڼې د آمر او مسوول مدير په توګه دا درنه دنده پر مخ وړي.