صفحه اصلی | eslah | مصاحبه | فیض الله محتاج رییس انتشارات کتب بیهقی: انترنت و شبکه‌های اجتماعی فرهنگ کتابخوانی را در میان مردم کمرنگ ساخته است

فیض الله محتاج رییس انتشارات کتب بیهقی: انترنت و شبکه‌های اجتماعی فرهنگ کتابخوانی را در میان مردم کمرنگ ساخته است

اندازه حروف Decrease font Enlarge font
فیض الله محتاج رییس انتشارات کتب بیهقی: انترنت و شبکه‌های اجتماعی فرهنگ کتابخوانی را در میان مردم کمرنگ ساخته است

پرورش وعادت به مطالعه از روز های نخست زندگی، کودکی و نوجوانی در جغرافیای خانه و خانواده آغاز می شود و تا فرجامین مرحله ها و عالی ترین تحصیلات زمان پوهنتون ادامه پیدا می کند.

خانواده ها، به ویژه پدر و مادر عادت کتاب خواندن را در فرزندان شان به وجود آورند، همچنان مربیان آموزشی که نقش مهم در پرورش دارند به کودکان، نوجوانان، جوانان، آموزشی را که لازم باشد بدهند و  آنها را به کتاب خواندن تشویق و ترغیب نمایند.

کتاب، کتاب خواندن واهمیت آن از ارزش فراگیری برخوردار است در بارۀ اهمیت کتاب و مطالعه، در همه اندیشه ها، تفکرات و دل ها ایجاد شور و شوق است.

خوب است که رسانه های همگانی پنجاه در صد از برنامه های شان را وقف موضوعات آموزشی و پرورشی کنند؛ زیرا جامعه ما یک جامعه تقریباً فاقد سواد است، در درازای چهار دهه موضوع آموختن، آموزش، تحصیل و کتاب خواندن سخت آسیب دید و اگر رسانه ها به این کار اقدام بورزند تأثیر آن بیشتر از مدرسه و  مکتب خواهد بود.

اما عادت نمودن به کتاب خواندن کافی نیست، بایستی به تداوم آن عادت پیدا کرد که غایه و مقصود مطالعه را به حقیقت مبدل گرداند و برای دوام عادت خواندن و مطالعه، بخش های دیگر نیز به کمک و یاری نظام آموزشی دست و آستین را بالا بزنند، به ویژه رسانه های همگانی، ابزارها و امکانات ارتباطی فراگیر، نقش پیگیر و هماهنگ را در رشد کتاب خوانی درجامعه بر دوش بگیرند.

آقای فیض الله محتاج رئیس انتشارات کتب بیهقی در باره اهمیت کتاب و مطالعه در
زنده گی انسان ها، و تدویر نمایشگاه های کتاب و چاپ آن چنین توضیح داد:
جهان بزرگ و شگفت انگیز کتاب و کتاب خواندن به گروه خاص و اشخاص ویژه رابطه ندارد.

هر انسان بایستی با کتاب
 زنده گی کند ، مطالعه و کتاب خواندن بایستی به عنوان یک نیاز و احساس در میان مردم رایج و مطرح باشد تا انسان های جامعه به خواندن و مطالعه کردن تشویق و فرهنگ کتاب خواندن ترویج گردد.

آقای  محتاج گفت: اهمیت کتاب و کتاب خواندن اینست که با نهادینه کردن  عادت به مطالعه ، در همه ی اندیشه ها ، تفکرات، دل ها و ایجاد شور و شوق است.

اما با دریغ که عادت به مطالعه ، جایگاهی در رشد همه جانبه در همه سطوح جامعه ما پیدا نکرده است و هنوز هم استند شمار بسیاری از مردم که از  مطالعه و کتاب خواندن دوری می گزینند، بایستی در پیشگیری اینکار تلاش نماییم، شهروندان به ویژه کودکان، نوجوانان و جوانان را تشویق کنیم که با مطالعه و کتاب عادت کنند و فرهنگ کتاب خواندن را در میان شان تعمیم دهند.

به نظر آقای محتاج: پشتکار به  مطالعه ، جدیت و قاطعیت میخواهد، با جدیت همه ی انگیزه ها و موانعی را که به دلایل گوناگون در زمینه کتاب و کتاب خواندن ایجاد شده است، آنرا کنار بزنیم و با ارادۀ قاطع تصمیم بگیریم تا سنت کتاب خوانی و مطالعه را از سر زنده  کنیم و برای بقای این عادت هر گونه تلاش را به خرج دهیم.

رئیس انتشارات کتب بیهقی گفت: پرداختن به بنیاد های مسایل فرهنگی کشور، از جمله مسأله کتاب و کتاب خواندن، راه های حل به خاطر معضلات، تنگناها و مشکلات آن، با آن که نیاز به تلاش وهمت همگانی دارد، اما بخش های دولتی مسؤول آن استند و می بایست در این راه سرمایه گذاری کنند، با قاطعیت بر تمام مسایل فرهنگی نظارت داشته باشند و آن را سروسامان دهند.

همینگونه نهادهای دولتی، آنهایی را که دارای تفکر، اندیشه و اهل قلم استند، تشویق نمایند تا به مطالعه و تحقیق بیشتر بپردازند، ما حصل نتیجه و تلاش های شان را در معرض استفادۀ دیگران که به کتاب و مطالعه علاقه دارند قرار بدهند.

با صراحت می توانم بگویم که از این طریق می شود جامعه را به سمت پویایی و بالندگی سمت داد.

از آقای فیض الله محتاج پرسیدم که راه ها و شیوه های کتاب خواندن کدام ها اند؟ چنین توضیح داد: برای جلب وترغیب انسان ها به مطالعه راه هایی موجود است تا آنها با پیش گرفتن آن به کتاب و کتاب خواندن تشویق گردند، می توان از شیوه هایی که برای تان ارایه می نمایم، نام ببرم:

- برگزاری مسابقات کتاب خواندن و خلاصه نویسی کتاب ها می توانند گرایش انسان ها را به کتاب و کتاب خواندن بیشتر بسازند و این گونه مسابقات از روی اصول و سنجش برگزار گردد، این کار، زمینه ساز برای شماری از انسان های جامعه گردد که به مطالعه عشق و علاقه دارند.

- خلاصه سازی کتاب های قطور با حجم زیاد، فرصت را برای مطالعه آن عده یی که تمایل و علاقه به مطالعه دارند بیشتر میسازد. زمانی آثار خوب، مفید و ارزنده خلاصه گردد می تواند رغبت انسان ها را به مطالعه بیشتر بسازد و در کتاب خواندن موثر واقع گردد.

- فراهم ساختن امکانات و فرصت های مطالعه کردن برای کودکان و نوجوانان  که نیاز به کمک دارند، افزون بر کوشش و تلاش خود آنها، تشویق مربیان، برنامه ریزی ها وتلاش های بزرگان نیز خیلی ها سودمند و اثر گذار است.

به گفتۀ آقای محتاج، سال هایی در ذهنم تداعی می شوند که شهروندان ما به ویژه شهروندان کابل از کودک گرفته تا جوان، نوجوان، مردان سالمند، زنان، دختران پوهنتون و مکتب از غرفه های کتاب فروشی شهر که در برخی از نقاط کابل قرار داشتند، کتاب را در بدل پول ناچیز به کرایه می گرفتند؛ این کار هموطنان ما، در آن سال ها که اقتصاد خوب نداشتند نمایانگر آن بود که جامعۀ افغانستان با وصف فقر اقتصادی در پی کتاب و کتاب خواندن بودند.

اما، امروز با تأسف شمار کتاب خوانان در میان مردم خیلی ها کاهش یافته است. کتاب را دست کم می گیرند، به نوعی خود را مصروف کارهای دیگر می سازند که هیچ دستآورد در قبال ندارد.

توقع بنده به حیث یک مسؤول بنگاه نشراتی از شهروندان، به ویژه جوانان اینست تا فرصت را برای مطالعه و کتاب خواندن فراهم بسازند، خوشبختانه ما امروز در همۀ نقاط شهر کتاب خانه های شخصی، بنگاه های چاپی کتاب نیز داریم، آنها می توانند با استفاده از این کتاب خانه ها، نیاز های شان را مرفوع بسازند و به غنای علمی و فرهنگی شان بیفزایند.

آقای محتاج، مشخصه هایی که یک ناشر، کتابدار و کتاب فروش داشته باشد، کدام ها استند و با کدام راهبرد می شود، یک ناشر و کتابدار خوب بود؟

پاسخ: شاخصه های یک ناشر و کتابدار خوب در گام نخست تجربه است. بعداً فهم و برداشتی که ناشر و کتابدار در جریان آموزش و تحصیل کسب کرده است، سوم آشنایی بهتر با کتاب، تشخیص و تفکیک کتاب های ناب و درخور ارزش. حرف بنده اینطور توجیه نشود که خدای ناخواسته همه کتاب ها ارزش ندارند؛ یقیناً هر کتابی که چاپ می شود ارزش خودش را در میان علاقه مندان دارد.

افزون بر نکاتی که در بالا توضیح دادم یک ناشر و کتابدار در ضمن این که  با موضوعات فرهنگی سرو کار دارد، یک روانشناس نیز باشد، سیمای خواننده کتاب را در وهلۀ اول تشخیص بدهد که وی چگونه کتاب را روی چه منظور مطالعه می نماید؟ راهبردی که می تواند برای یک کتابدار راه را آسان تر بسازد اینست که کتابدار با رمز و راز کتاب، ناشری و کتابداری آشنایی بیشتر داشته باشد، در کتاب خانه ها، بنگاه های نشراتی به هزار ها و صد ها هزار جلد کتاب موجود می باشد، نیاز به درک و فهم مسلکی دارد، ناشر و کتابدار بایستی بداند که نیاز کتاب خوان به کدام کتاب است و آن را در دسترس علاقه مندان به مطالعه و کتاب قرار دهد.

از آقای محتاج پرسیدم، شما به حیث یک شخصیت دانشی و فرهنگی کشور چه راه هایی را برای سهولت چاپ کتاب و در دسترس قرار دادن آن به علاقمندان می دانید؟

پاسخ: دنیای کتاب، دنیای عجیب است، مطالعه و کتاب خواندن نیز با ارزشمندی که دارد، یک دنیای دیگر است.

یک بنگاه چاپی یا بهتر بگویم، موسسه انتشارات کتاب، زمانی موفق است که به نویسنده های با نام و نشان کشور، نوشته ها و کتاب های با ارزش شان ارج بدهد و زمینه را برای چاپ کتاب آن ها فراهم بسازد. کتاب دوستان، انسان های اهل مطالعه علاقه دارند آثار و کتاب هایی را مطالعه کنند که به نیاز جامعه و علاقمندان کتاب پاسخ درست گفته باشند و دوستداران کتاب از آن استفاده های مثبت، موثر و مثمر را در جهت تعالی فکر و رفاۀ جامعه نمایند.

وی گفت: با تأسف که امروزه در کشورما به کتاب و مطالعه ارج داده نمی شود؛ سایه انترنت، تویتر، فیسبوک، انترنت و برخی موارد دیگر، فرهنگ کتابخوانی را کمرنگ ساخته است، شمار مراجعه کننده گان به کتاب فروشی ها، کتابخانه ها و نمایشگاه های کتاب خیلی کم گردیده، این موضوع به وضاحت می رساند که عدم علاقه به کتاب، این نام با ارزش، درمیان مردم به ویژه درمیان قشر جوان تنزل پیدا کرده است.

به نظر آقای محتاج، انسان همانگونه که به آب و نان ضرورت دارد، به مطالعه و آموزش نیز نیازمند می باشد. ذهن و فکر به پرورش و پالایش ضرورت دارد، این پالایش زمانی میسر می گردد که شهروندان ما دامن مطالعه، آموزش و کتاب خواندن را محکم بگیرند و با کمک مطالعه و کتاب، زوایای تاریک زندگی شان را پرنور بسازند.       گل علم ناصری

 

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha