صفحه اصلی | eslah | مصاحبه | سرمحقق ثریا پوپل رئیس عمومی اکادمی علوم افغانستان: دانش را به منظور کسب مدارج علمی، اهداف والای انکشاف و توسعۀ کشور بیاموزیم

سرمحقق ثریا پوپل رئیس عمومی اکادمی علوم افغانستان: دانش را به منظور کسب مدارج علمی، اهداف والای انکشاف و توسعۀ کشور بیاموزیم

اندازه حروف Decrease font Enlarge font
سرمحقق ثریا پوپل رئیس عمومی اکادمی علوم افغانستان: دانش را به منظور کسب مدارج علمی، اهداف والای انکشاف و توسعۀ کشور بیاموزیم

ادامه از شمارۀ قبلی

پرسش: اکادمی علوم یک مرکز علمی دایرة المعارف دارد، آیا درین اواخر به کدام دوره از مجلد معتبر علمی به چاپ رسیده یا خیر؟ اگر رسیده است دور چندم می باشد و در تدوین آن به جز از استادان و محققان اکادمی علوم افغانستان کدام نهادهای علمی شما را درین زمینه یاری رسانیده اند؟

پاسخ: بلی مرکز دایرة المعارف یکی از مراکز چهارده گانه اکادمی علوم است و 11سال قبل به تأسی از فرمان شماره 116مؤرخ 14/5/ 1381رئیس جمهور با امکانات نهایت محدود علمی و تخنیکی و تشکیل نامناسب کار دور دوم طبع «آریانا دایرة المعارف» را آغاز نمود وتا اکنون شش جلد دایرة المعارف به زبان دری و شش جلد به زبان پشتو اقبال چاپ حاصل نموده است. جلد ششم دایرة المعارف در سال 1396خورشیدی طبع و نشر گردید و جلد هفتم که آخرین جلد دور دوم میباشد در سال 1397 جهت طبع به مطبعه فرستاده خواهد شد.

مرکز دایرة المعارف مطابق پلان مطروحه در سال 1385خورشیدی «کمیسیون تثبیت و ارزیابی آرتیکلهای دایرة المعارف» را به ترکیب دانشمندان نخبۀ کشور در سطح بلند علمی و تحصیلی از رشتههای مختلف علوم از دانشمندان اکادمی علوم، اساتید پوهنتون کابل، پوهنتون طبی کابل و پوهنتون پولیتخنیک پیشنهاد و بعد از منظوری، کار دور دوم آریانا دایرة المعارف را رویدست گرفت.در نوشتن مقالات دایرة المعارف مذکور علاوه بر دانشمندان سه بخش اکادمی علوم، اساتید و دانشمندان سایر نهادهای علمی و تحصیلی که رتب علمی و یا درجۀ تحصیل دکتورا داشتند سهم به سزا داشته اند که نامهای شان درج دایرة المعارف های طبع و نشر شده میباشد.

جلب همکاران قلمی و فرصت دادن به تمام دانشمندان و انتخاب بهترین و دقیقترین، نویسنده، ادیتور و مترجم از رشتههای مختلف علوم کار بزرگی بوده که تا هنوز ادامه دارد، زیرا مرکز دایرة المعارف مصمم است تا در آینده، دایرة المعارفهای اختصاصی و آنلاین(On line) را به جامعه علمی فرهنگی کشور به خصوص شاگردان مکاتب، محصلان پوهنتونها، محققان و استادان عرضه نماید.

پرسش:   چشم مردم، به ویژه آن هایی که به موضوعات علمی و تحقیقی نیاز دارند به اکادمی علوم افغانستان دوخته شده است، می خواستم توضیح ارایه بفرمایید که این نهاد تا چه اندازه به نیاز مردم پاسخ گفته  است؟

پاسخ: اکادمی علوم دولت جمهوری اسلامی افغانستان به حیث عالیترین ادارۀ علمی تحقیقی در سطح کشور طبق بند اول مادۀ ششم قانون این اداره مکلف به انجام تحقیقات علمی در عرصه های علوم اسلامی، بشری، طبیعی تخنیکی به منظور بهبود وضعیت اجتماعی، غنامندی فرهنگی و رشد اقتصاد ملی می باشد.

این اداره با درک اینکه در درازای 40 سال جنگهای ویرانگر، پیکر جامعۀ علمی و فرهنگی کشور بیشترین صدمه را متقبل شده و مانند سایر عرصهها به باز سازی نیاز دارد، کوشش نموده برعلاوه باز سازی و عمرانات دفاتر مربوط به این اداره، بخشهای علمی را نیز دوباره احیا و در فعالیتهای علمی به خصوص زیربناها با در نظرداشت امکانات، اصلاحات لازم را مرعی دارد که به بعضی از آنها به گونه نمونه اشاره میگردد:

- احیای مرکز دایرة المعارف و طبع و نشر دور دوم آریانا دایرة المعارف بعد از حدود نیم قرن وقفه و عرضه آن به خاطر استفاده شاگردان مکتب، محصلان پوهنتونها، محققان، استادان و سایر علاقمندان.

- احیاء، طبع و نشر ده مجله معتبر علمی- تحقیقی؛ چون مجلههای افغانستان، آریانا، کابل، پشتو، خراسان، تبیان، طبیعت، کوشانیان، باستانشناسی افغانستان و سیمه ییز مطالعات که بعضی از آنها قدمت بیشتر از 80 سال دارند؛ طبع و نشر دو جریده تحت عناوین زیری و تفکر و طبع ونشر سه گاهنامه که تمام نهادهای علمی، تحقیقی و تحصیلی میتوانند از آنها استفاده نمایند.

- طبع ونشر بیشتر از 20پروژه علمی تحقیقی دفاع شده از رشتههای مختلف علوم به گونه کتاب در هر سال.

- آغاز کار قاموس لهجوی پشتو که تا اکنون سه جلد آن به خاطر استفاده تمام قلم به دستان، طبع و نشر گردیده است و کار آن ادامه دارد.

- تأسیس موزیم علمی تحقیقاتی اتنوگرافی در قصر تاریخی شاه بوبو جان، برای همه شهروندان کشور اعم از شاگردان مکاتب، محصلان پوهنتونها، استادان و محققان.

- تأسیس آرشیف فولکلور زبانها و ادبیات افغانستان به منظور حفاظت زبانها و فرهنگ مردم، از جمله کارهای اساسی در این کشور است که بنیاد آن در اکادمی علوم نهاده شده و کار بالای آن ادامه دارد.

- احیاء و فعال سازی انستیتوت زبانهای ازبکی و ترکمنی و آغاز کارهای علمی- تحقیقی در رابطه به فونولوژی، مورفولوژی، نحو، ادبیات، فولکلورو رسم و رواجهای زبانهای مذکور.

- ارائه سیمینارها در سطح ملی و بین المللی، در رابطه به موضوعات مختلف اجتماعی، سیاسی و اقتصادی به منظور بررسی و دریافت راههای حل مشکلات موجود در کشور و همچنان بزرگداشت، قدردانی و ارجگزاری از خدمات و جانفشانیهای بزرگان و مشاهیر این کشور.

- ارائه كنفرانسهای متعدد در رابطه به موضوعات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، دينی و مذهبی، فقهی، صحی، زراعتی، تخنيكی و جيولوجيكی از سوی مراكز مربوط.

- آغاز کار قاموس آریانا به زبانهای دری به دری و پشتو به پشتو.

- آغاز کار بالای زبان معیاری پشتو.

- کار بالای شیوه واحد نگارش زبان دری.

- ترتیب وتنظیم پروگرامهای ماستری و دکتورای معیاری برای زبانهای پشتو و دری و ارائه پیشنهاد آن به حکومت و اینکه دانشمندان اکادمی علوم اکنون ظرفیت پیشبرد این پروگرام را به وجه احسن دارند.

- برعلاوه اکادمی علوم همواره آمادهگی خویش را در عرصۀ طرح، تدوین و ارزیابی پلانهای جاری و دورنمای رشد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور به تمام ادارات سکتوری ارائه نموده است و با همکاری در تدریس پروگرامهای دکتورا و ماستری، همکاری در تجدید و تقویۀ نصاب تعلیمی معارف و تحصیلات عالی کشور، عضویت در کمیسیونهای وزارت اطلاعات و فرهنگ به منظور ارزیابی پلانهای جاری و دورنمای رشد فرهنگی کشور و تدریس موضوع میراثهای فرهنگی، تدریس در کورس عالی افسران وزارت دفاع ملی، همکاری با ادارههای ملی نورم و ستندرد و آژانس بین المللی انرژی اتومی، شورای متخصصان وزارت صحت عامه، انستیتوت قانونگذاری وزارت عدلیه، کمیسیونهای مختلف مشرانو جرگه و ولسی جرگه و تدویر کالج مطالعات منطقهیی در چوکات مرکز مطالعات منطقهیی اکادمی علوم، این امر را عملاً تحقق بخشیده و نیز آمادۀ همکاریهای بعدی میباشد.

حتی دانشمندان اکادمی علوم به درخواست مردم ولسوالی کران و منجان لبیک گفته و در تهیه، تدوین، تثبیت و ایجاد الفبای علمی، معیاری، اکادمیک و ستندرد زبان منجانی (یکی از زبانهای پامیری، متعلق به خانواده آریانی شمال شرقی) و ترتیب فونیمیک و گرافیمهای وضع شده این زبان همکاری نموده است که متأسفانه تا اکنون به شکل رسمی و اکادمییک وجود نداشت.

همه موارد ذکر شده، نه تنها دال بر اراده قوی این اداره در راستای کار بنیادی و زیربنایی علمی میباشد، بل پاسخی است به نیازمندیهای مردم در سطوح مختلف علمی و فرهنگی کشور.

پرسش: پیام شما به حیث یک شخصیت علمی کشور به مردم و نهادهای علمی و پژوهشی چیست؟

پاسخ: برای تمام مردم افغانستان پیام من این است که: به خاطر مناصب و مراتب نباید در پی علم باشیم، بل علم را به منظور کسب درجههای عالی علمی و هدف والای انکشاف و توسعه کشوربیاموزیم تا بتوانیم در بلند بردن سطح زندهگی افراد کشوردر تمام ابعاد نقش بسزا داشته باشیم.

- برای تمام نهادهای علمی پژوهشی پیام من این است که: بیایید با فعالیتهای علمی تحقیقاتی، نگارش کتب، مقالات،... زیربناهای علمی، تاریخی و فرهنگی کشور را که شدیداً به مرمت نیاز دارند از نابودی نجات دهیم.

گل علم ناصری

 

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha