صفحه اصلی | eslah | مقالات | نشست اندونیزیا و صلح افغانستان

نشست اندونیزیا و صلح افغانستان

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

شهر جاکارتا پایتخت اندونیزیا، در هفته‌ی روان میزبان نشست علمای افغانستان، پاکستان و اندونیزیا است. قرار است علمای سه کشور روی جستجوی راه‌حل برای پایان جنگ و خشونت در افغانستان بحث و تبادل نظر کنند. برخی منابع گفته اند که علمای سه کشور در این نشست در مورد تحریم جنگ جاری در افغانستان و سلب مشروعیت دینی آن فتوا می‌دهند. زمینه‌سازی برای این نشست در سفر جوکو ویدودو رییس جمهور اندونیزیا به کابل صورت گرفت. رییس جمهور اندونیزیا سه ماه پیش در سفر ش به کابل و دیدار با مقام‌های عالیرتبه‌ی حکومت افغانستان گفت که اندونیزیا می‌خواهد از نفوذ مذهبی‌اش بهره گرفته و در روند صلح افغانستان همکاری کند.

جالب ترین نکته‌ی نشست علما در اندونیزیا، اشتراک علمای دینی پاکستان است. منابع در حکومت پاکستان تأیید کرده اند که قرار است در این نشست بیست تن از عالمان دینی پاکستان اشتراک نمایند. موضوع اشتراک علمای دینی پاکستان در این نشست از آن‌جهت جذابیت دارد که پیش از این بارها علمای پاکستانی جنگ افغانستان را جهاد خوانده و گروه های تروریستی را تشویق و ترغیب کرده اند که در برابر حکومت افغانستان و نیروهای امریکایی و ناتو بجنگند. علمای پاکستانی در واقع با صدور فتوای جهاد در افغانستان ماشین جنگی گروه‌های هراس‌افگن را به حرکت در آورده و با تحریک جوانان و دانشجویان مدارس دینی، برای طالبان و گروه‌های تروریستی دیگر که در برابر حکومت افغانستان می‌جنگند، نیروی جنگی فراهم کرده اند. عالمان برجسته‌ی مذهبی پاکستان از جمله مولانا فضل‌الرحمن که به پدر معنوی طالبان معروف است، هنوزهم بر این موضع خصمانه‌اش در برابر حکومت و مردم افغانستان ایستاده است و هر زمانی‌که در مجالس بزرگ مذهبی حضور می‌یابد، بر مشروعیت دینی جنگ گروه‌های هراس‌افگن در برابر حکومت افغانستان اصرار می‌ورزد. تاهنوز روشن نیست که آیا روحانیونی مانند مولانا فضل‌الرحمن که شورشگری و اعمال هراس‌افگنانه‌ی گروه‌های تروریستی را در افغانستان جهاد می‌خوانند، در نشست اندونیزیا حضور می‌یابند یا خیر. اما حضور این عده از علمای پاکستانی در نشست علمای اندونیزیا زمینه‌ی خوبی برای عالمان دینی افغانستان و اندونیزیا است تا منطق و دانش دینی فضل‌الرحمن و امثال آن را زیر پرسش برده و از آنان بپرسند که شما چگونه شورشگری را جهاد می‌خوانید، انتحار را روا و کشتار غیرنظامیان و مردمان بی‌دفاع را مشروعیت دینی و مذهبی می‌دهید؟ وقتی دین اسلام کشتن حتا یک بی‌گناه را به معنای محاربه با خدا و رسول می‌داند، آیا دیگر منطقی برای روحانیونی چون مولانا فضل‌الرحن باقی می‌ماند تا فتوای جهاد در افغانستان را توجیه کنند؟ بدون شک این‌شمار روحانیون پاکستانی در حضور علمای جید افغانستان و اندونیزیا نمی‌توانند اظهارات خصمانه‌ی شان در برابر حکومت و مردم افغانستان و فتوای جهاد در این کشور را توجیه کنند. این عده از روحانیون پاکستانی که در واقع ابزاری در دست ارتش و استخبارات پاکستان اند، توان مناظره‌ی رو در رو با علمای واقعی جهان اسلام را ندارند. آنان تنها بلد اند که چگونه از ناآگاهی جوانان و احساسات دانشجویان مدارس دینی به نفع منافع حکومت پاکستان سوءاستفاده کرده و برای مخالفان مسلح حکومت افغانستان نیروی جنگی فراهم کنند و آتش جنگ و خون‌ریزی در این کشور را شعله‌ور نگهدارند.

آیا نشست اندونیزیا می‌تواند راهگشای صلح شود؟

اندونیزیا پرجمعیت ترین کشور اسلامی است. ساختارهای سیاسی، مذهبی و اجتماعی این کشور تا حد زیادی شبیه افغانستان است. جامعه‌ی این کشور متشکل از اقوام گوناگون است و نظام آن با سیستم جمهوریت اداره می‌شود. اندونیزیا با توجه به اینکه در میان کشورهای اسلامی بزرگترین جمعیت مسلمان را در خود جا داده است، از جایگاه ویژه‌ای در جهان اسلام برخوردار است. جامعه‌ی مسلمان اندونیزیا در کنار هم با تسامح، تساهل و زیست باهمی زندگی می‌کند و تندروی مذهبی و افراطگرایی در میان شهروندان این کشور طرفدار ندارد. پرسش این است که آیا اندونیزیا با ویژه‌گی‌هایی که به آنها اشاره شد، می‌تواند کمکی به روند صلح افغانستان کرده و راه‌ را برای مصالحه‌ی حکومت افغانستان با گروه طالبان باز نماید؟ بدون تردید انتظار نمی‌رود که اندونیزیا بتواند در پروسه‌ی صلح افغانستان نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا نماید. هرچند اندونیزیا روابط نزدیکی با حکومت پاکستان دارد؛ اما این کشور با وجود اینکه پرجمعیت ترین کشور اسلامی است، نفوذ چندانی بر گروه طالبان و گروه‌های افراطگرای دیگر ندارد. از سوی دیگر نقش اندونیزیا در قضایای جهانی تعیین کننده نیست. در جهان امروز کشورهایی می‌توانند در زمینه‌ی حل منازعات و قضایای جهانی موثر تمام شوند که همزمان از قدرت نظامی، سیاسی و اقتصادی برخوردار بوده و بر سازمان‌ها و نهادهای تصمیم‌گیرنده‌ی جهانی تأثیر لازم و نفوذبیشتر داشته باشد. اما اندونیزیا از این ویژه‌گی‌ها برخوردار نیست. این امر سبب شده است تا میانجی‌گری اندونیزیا در روند صلح افغانستان در افکار عمومی چندان جدی تلقی نشود. گذشته از این، جنگ طالبان و گروه‌های تروریستی دیگر در برابر حکومت افغانستان از یک جنگ ایدیولوژیک بیرون شده است. این جنگ، بیش از اینکه جنگ ایدیولوژیک یک گروه مذهبی در برابر یک نظام مشروع و قانونی باشد، بیشتر شکل یک نبرد نیابتی و بازی قدرت‌های بزرگ جهانی و منطقه‌ای را به خود گرفته است. بازی‌ای که در میدان افغانستان اجرا می‌شود و قربانی آن مردم افغانستان است؛ اما اهداف قدرت‌ها و کشورهای دیگر را تعقیب می‌کند. ولی با تمام اینها، خیلی منطقی نیست که تلاش‌های صلح متوقف شود. حکومت افغانستان نیاز دارد که برای تأمین صلح و پایان جنگ و خون‌ریزی در کشور، از هر فرصتی استفاده کند. حکومت افغانستان همانگونه که فشار نظامی را بر گروه طالبان وارد می‌کند، باید همزمان فشارهای سیاسی، مردمی و مذهبی را نیز بر این گروه اعمال کند. در این زمینه حکومت ایالات متحده‌ی امریکا و سازمان ناتو که از متحدان کلیدی حکومت افغانستان اند، دیدگاه موافق دارند و حتا به نظر می‌رسد اعمال فشار مردمی و مذهی برطالبان جزو استراتیژی جنگی ایالات متحده‌ی امریکا در افغانستان باشد. جان نیکلسون فرمانده‌ی عمومی نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان چندی پیش با صراحت اعلام کرد که ایالات متحده‌ی امریکا تلاش دارد از آدرس مجامع مذهبی و مردمی بر گروه طالبان فشار وارد نماید تا صفوف جنگی این گروه را تضعیف نماید.

نشستی که قرار است زیر عنوان نشست علما در جاکارتا پایتخت اندونیزیا برگزار شود، می‌تواند از لحاظ روانی گروه طالبان را که به ظاهر لباس شریعت و اسلام را بر تن کرده و زیر پوشش داعیه‌ی امارت‌خواهی خون بی‌گناهان را به زمین می‌ریزند، در وضعیت دشواری قرار دهد. نشست علما در اندونیزیا می‌تواند مشروعیت مذهبی جنگ طالبان و گروه‌های هراس‌فگن دیگر را سلب کرده و صفوف جنگی این گروه را تضعیف نماید. از همین‌رو طالبان این نشست را تحریم کرده اند. گروه طالبان ماه گذشته با نشر اعلامیه‌ای از علمای دینی خواستند که در این نشست اشتراک نکنند. اما حکومت اندونیزیا اعلام نمود که باوجود مخالفت گروه طالبان، بازهم این نشست را برگزار خواهد کرد. اما نشست علمای دینی در اندونیزیا در صورتی می‌تواند موثریت داشته باشد که علمای دینی بر عدم مشروعیت جنگ جاری افغانستان فتوا دهند. به این ترتیب صفوف جنگی طالبان و مخالفان مسلح دیگر عملاً تضعیف گردیده و این گروه‌ها در زمینه‌ی جذب جنگجویان تازه‌نفس به صفوف جنگی شان با مشکل روبرو می‌شوند.

گفته می‌شود به دنبال برگزاری نشست علمای افغانستان، پاکستان و اندونیزیا در جاکارتا، قرار است به زودی نشست علمای جهان اسلام در رابطه به موضوع صلح افغانستان در شهر جده‌ی عربستان سعودی برگزار شود. منابع در شورای عالی صلح افغانستان گفته اند که این نشست در ماه جولای سال روان میلادی برگزار خواهد شد.

پاینده

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha