صفحه اصلی | eslah | مقالات | سفر خاقان عباسی به کابل و حمله‌ی نظامیان پاکستانی به کنر؛ پیام نخست‎وزیر پاکستان چه بود؟

سفر خاقان عباسی به کابل و حمله‌ی نظامیان پاکستانی به کنر؛ پیام نخست‎وزیر پاکستان چه بود؟

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

شاهد خاقان عباسی نخست وزیر پاکستان، روز جمعه بنابر دعوت رسمی حکومت افغانستان، به کابل سفر کرد. آقای عباسی در این سفرش به کابل، علاوه بر دیدار با رییس جمهور و رییس اجراییه، با برخی رهبران سیاسی افغانستان نیز دیدار و گفت‌وگو کرده است. در دیدار رییس جمهور غنی و آقای عباسی، توافق شده است تا برنامه‌ی عمل افغانستان-پاکستان در مورد صلح و هبستگی، نهایی شود.

در این دیدار دو طرف روی روند صلح افغانستان، تقویت همکاری‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی، برگشت آبرومندانه‌ی مهاجران افغانستان از پاکستان، مبارزه با تروریزم، مواد مخدر و تخطی‌های مرزی که از سوی نظامیان پاکستان در امتداد خط دیورند اعمال می شود، صحبت نموده اند. اما نهایی‌سازی برنامه‌ی عمل افغانستان-پاکستان برای صلح و همبستگی، مهمترین موضوعی بوده که در  این دیدار مورد بحث قرار گرفته و روی نهایی سازی این برنامه توافق شده است. حکومت افغانستان پس از ترتیب و ارایه‌ی نقشه‌ی راه صلح با طالبان، اعلام کرد که تلاش دارد مذاکرات دولت با دولت را با حکومت پاکستان نیز آغاز کند. دعوت نخست‌وزیر پاکستان به کابل و توافق روی نهایی شدن برنامه‌ی عمل افغانستان-پاکستان برای صلح و همبستگی، در راستای آغاز و دوام گفتگوهای دولت با دولت با پاکستان برنامه‌ریزی شده و گفته می‌شود ایالات متحده‌ی امریکا و چین نیز از این برنامه حمایت می‌کنند.

حکومت افغانستان هرچند اعلام کرده است که گفتگوهای صلح با طالبان را با میکانیزم مذاکرات بین الافغانی و بدون دخالت پاکستان به پیش خواهد برد، اما با آنهم نیاز می بیند که روابط اش را با حکومت پاکستان ترمیم کند. حکومت افغانستان  با درک این موضوع که حتا در صورتی که طالبان حاضر به مذاکره و گفتگو شوند، پاکستان با نفوذی که بر  سران و رهبران این گروه دارد، قادر است این مذاکرات را سبوتاژ و ناکام سازد؛ با پیش کشیدن طرح مذاکرات دولت با دولت با جانب پاکستان، تلاش دارد از تنش‌ها و تیره‌گی روابط اش با پاکستان بکاهد و به نوعی حمایت این کشور را در گفتگوهای صلح با طالبان جلب نماید.  اما پرسش اساسی این است آیا چنین نیتی در حکومت پاکستان وجود دارد تا روابط میان دو کشور بهبود یابد و آیا پاکستانی‌ها به ویژه نظامیان آن کشور که قدرت اصلی پاکستان را در اختیار دارند، نزدیکی روابط با کابل و قطع روابط با مخالفان مسلح حکومت افغانستان را به سود منافع کلان و راهبردی شان می‌دانند و آیا حاضر اند در روند صلح و تأمین امنیت و ثبات افغانستان همکاری کنند؟ روشن است که چنین نیتی در حکومت پاکستان به ویژه در میان نظامیان آن کشور که در راس هرم قدرت قرار دارند، وجود ندارد. هرچند ممکن است برخی سیاستگران و رهبران حکومت ملکی پاکستان نگاه صلح‌جویانه به افغانستان داشته باشند، اما تا اینجای کار چنین نگاهی از آدرس ارتش و استخبارات نظامی پاکستان دیده نمی‌شود. ارتش و استخبارات نظامی پاکستان حاضر نیست از خرابکاری اوضاع افغانستان و سبوتاژ مذاکرات  صلح حکومت افغانستان با طالبان دست بردارد. نظامیان پاکستانی به هیچ صورت حاضر نیستند به حمایت از گروه‌ طالبان و زیرمجموعه‌های آن مانند شبکه‌ی حقانی پایان داده و برنامه‌ی هندمحور و نگاه عمق استراتیژیک شان به افغانستان را خاتمه بخشند.

نظامیان پاکستانی به بهانهی اینکه هند از قلمرو افغانستان منافع و تمامیت ارضی پاکستان را تهدید می‌کند، برنامه‌های مداخلانه گرانه و تخریبکارانه‌ی شان در افغانستان  را توجیه‌ می‌کنند. نظامیان پاکستانی هیچگاهی دوست ندارند یک دولت مقتدر، نظام سیاسی با ثبات و امنیت سراسری در افغانستان حاکم شود. نظامیان پاکستانی دوست ندارند دولتی در افغانستان شکل بگیرد که با هند روابط عادی و  دوستانه داشته باشد. پاکستانی‌ها می خواهند جریان‌ها و گروه‌هایی در افغانستان حاکم باشند که حرف شنو پاکستان بوده و نگاه خصمانه و دشمنی ایدیولوژیک با هند داشته باشد. از اینرو با تمام توان از طالبان و شبکه‌ی حقانی حمایت می‌کنند و با تحمل تمامی فشارهای بین‌المللی، حاضر نیستند علیه این گروه‌ها اقدام کنند. نظامیان پاکستانی در آستانه‌ی سفر شاهدخاقان  عباسی نخست‌زیر آن کشور به کابل، توسط جنگنده‌های شان بخش‌هایی از ولسوالی دانگام ولایت کنر را بمبارد کردند. به گفته‌ی مسوولان محلی ولایت کنر، یک روز پیش از سفر آقای عباسی به کابل، نظامیان پاکستانی صدها موشک را به ولسوالی دانگام این ولایت نیز شلیک کردند. این تخطی‌های مرزی، آن‌هم درست یک روز پیش از سفر آقای عباسی به کابل، این پیام را می‌رساند که نظامیان پاکستانی هیچ علاقه‌ای به بهبود روابط میان دوکشور ندارند و هر برنامه‌ای  برای ترمیم روابط میان کابل و اسلام آباد را سبوتاژ می‌کنند. وزارت خارجه‌ی افغانستان با نشر اعلامیه‌ای حملات جنگنده‌های پاکستان به ولایت کنر را محکوم کرده و آنرا نقض آشکار حریم هوایی و تخطی جدی در برابر حاکمیت ملی و تمامیت ارضی افغانستان دانسته است. وزارت خارجه‌ی افغانستان گفته است که این گونه حرکات مغایر اصول روابط بین‌الملل و موازین حسن همجواری اثرات ناگواری بر روابط دو کشور خواهد داشت. در همین حال وزارت دفاع ملی نیز هشدار داده است که  در صورت ادامه‌ی تخطی‌های مرزی از سوی نظامیان پاکستانی، نیروهای دفاعی افغانستان واکنش جدی و پاسخ مشابه نشان خواهند دارد. سفر نخست‌وزیر پاکستان به کابل می‌توانست روزنه‌ای را برای حل تنش‌های جاری  میان دوکشور بگشاید، اما با حمله‌ی نظامیان پاکستانی به ولسوالی دانگام کنر سبب افزایش بی‌باوری‌ها شد و  بی‌اعتمادی‌ها را نسبت به گفتار و کردار مقام‌های پاکستان تشدید بخشید. با اینهمه آیا می‌شود به رفت و آمد و دید و وادیدهای مقام‌های پاکستانی به افغانستان و وعده و وعیدهای آنان دل بست و امیدار بود؟ قطعاً چنین امیدواری‌ای به نظر نمی‌رسد. رهبران نظامی و ملکی پاکستان در بیش از یک‌ونیم دهه‌ی گذشته ده‌ها بار به افغانستان سفر کرده و هربار از همکاری و حمایت از برنامه‌های حکومت و خواست‌های مردم افغانستان سخن گفته اند، اما در عمل هیچ چیزی تغییر نکرده است.

مداخلات پاکستان در امور داخلی افغانستان همچنان ادامه یافته، حمایت پاکستانی‌ها از گروه‌های مخالف مسلح حکومت افغانستان دوام پیدا کرده و در ضمن موضوع تخطی‌های مرزی در امتداد خط دیورند بر مداخلات دیگر پاکستان  اضافه شده است. بنابراین به نظر می‌رسد تنها راهی که برای حکومت  و مردم افغانستان به منظور قطع مداخلات پاکستان وجود دارد، فشار آوردن به پاکستان از طریق مجاری بین‌المللی است. آوردن صلح و ثبات در افغانستان و تأمین و تحکیم امنیت این کشور وابسته به اراده‌ی کشورها و سازمان‌های تأثیرگذار در سطح جهان است. پاکستانی‌ها در خصوص حمایت از تداوم جنگ و خشونت  در افغانستان دیگری چیزی برای پنهان کردن ندارند. مداخلات پاکستان در امور داخلی افغانستان برای همه جهانیان آفتابی شده است. از اینرو نیاز است قدرت‌ها و سازمان‌های تأثیرگذار در قضایا و معادلات جهانی و همچنین کشورهای منطقه که به نوعی از دوام بحران  امنیتی افغانستان متأثر می‌شوند، پاکستان را به عنوان یک دولت حامی هراس‌افگنی زیر فشار قرار دهند.

حکومت افغانستان باید از امریکا به عنوان متحد استراتیژیک افغانستان که در این کشور حضور فزیکی دارد، باید بخواهد که پاکستان  را مجبور به قطع مداخله در امور افغانستان کند و دست از حمایت گروه‌های ستیزه‌جو بردارد.

 ایالات متحده‌ی امریکا پس از اعلام راهبرد جدید آن کشور در مورد جنوب آسیا فشارهای سیاسی، دیپلماتیک و مالی را بر پاکستان اعمال کرد. در نخستین روزهای سال 2018 میلادی، امریکا کمک‌های مالی اش به پاکستان را به حالت تعلیق درآورد. ایالات متحده‌ی امریکا ادامه‌ی کمک به پاکستان را مشروط به همکاری صادقانه‌ی پاکستان در  روند مبارزه علیه هراس‌افگنی کرده است. حکومت امریکا از پاکستان خواسته است که علیه پناهگاه‌های گروه طالبان و شبکه‌ی حقانی در قلمروش اقدام کند و رهبران این طالبان را زیر فشار قرار دهد تا آنان به مذاکره و گفت‌وگو با حکومت افغانستان حاضر شوند. اما تا اینجای کار، فشارهای امریکا به پاکستان گارگر نیافتاده است.

مقام‌های نظامی ایالات متحده‌ی امریکا گفته اند که از زمان اعلام راهبرد ایالات متحده‌ی امریکا در مورد افغانستان و جنوب آسیا، هیچ نشانه‌ای دیده نمی‌شود که نشان دهد پاکستان مطابق خواست‌های امریکا عمل کرده و علیه پناهگاه‌های طالبان و شبکه‌ی حقانی در قلمرو تحت حاکمیتاش اقدام کرده باشد. از اینسو پاکستان موجودیت پناهگاه‌ی امن طالبان و شبکه‌ی حقانی در قلمروش را انکار کرده و گفته است که تمامی رهبران و فرماندهان  این گروه‌ها در خاک افغانستان بود و باش و فعالیت دارند. با این حال برخی آگاهان امور در افغانستان به این باور اند که ایالات متحده‌ی امریکا به دلیل نزدیک شدن بیش از حد پاکستان به چین و روسیه، این کشور را زیر فشار قرار داده؛ نه به خاطر قضیه‌ی افغانستان. به باور این آگاهان، هرگاه ایالات متحده‌ی امریکا در خصوص قضیه‌ی افغانستان، با جدیت تمام علیه پاکستان  اقدام نکند و حلقات تصمیم‌گیرنده در ارتش و استخبارات نظامی پاکستان را تحریم نکند، وضعیت افغانستان بهبود نخواهد یافت و روند حمایت پاکستان از مخالفان مسلح حکومت افغانستان همچنان ادامه خواهد یافت.

پاینده

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha