صفحه اصلی | eslah | مقالات | نهال‌شانی و اهمیت آن در جامعه

نهال‌شانی و اهمیت آن در جامعه

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

درخت یکی از پُر ثمرترین نعمت‌های خداوند(ج) در روی زمین است و از فایده‌ها و برکت‌ها در زندگی مردم نقش دارد. غرس نهال در زمین به معنای سرمایه گذاری در طبیعت است. چون توسعه اقتصادی، بهبود محیط زیستی، زندگی سالم و شادابی طبیعت، در گرو تقویت فرهنگ‌نهال‌شانی و درخت‌کاری است.

 به‌خاطر اهمیت زیاد این مساله، بزرگان و پیشوایان دینی نیز همواره روی نهال‌شانی تاکید داشته اند. اکنون با نزدیک شدن فصل بهار و رسیدن فصل درخت‌کاری و نهال‌شانی، توجه مردم و دولت در این زمینه بسیار یک مساله مهم است. نهادهای رسانه‌ای و اجتماعی مسؤولیت دارند که همواره به‌این مساله بپردازند. چون پرداختن به مساله نهال‌شانی و بررسی نقش آن در ابعاد زندگی مردم، بسیار مهم و ضروری می‌باشد. باتاسف باید گفت که در افغانستان، فرهنگ نهال‌شانی و مراقبت از آن بسیار کمرنگ می‌باشد. در شهرهای بزرگ و مناطق جنگی کشور، درختان و محیط زیست، آسیب‌های بسیار جدی و خساراتی جبران ناپذیر دیده‌اند. در این مقاله به‌فایده‌ها و اهمیت نهال‌شانی و چگونگی حفظ و مراقبت از آن پرداخته شده است، تا دولت و شهروندان در این زمینه، توجهی بیشتری به‌خرج دهند.

ارزش‌ها و فایده‌های نهال‌شانی:

    الف- فایده‌های اقتصادی: نهال‌شانی از فایده‌های بسیار زیاد در رشد اقتصادی جامعه برخوردار است. تقویت اقتصادی بسیاری از خانواده‌ها، نجاران، صنعت‌پیشه‎گان، باغداران و دهقانان، به نهال‌شانی و درخت‌کاری بستگی دارد. یعنی اگر بخواهیم که در آینده بخش بزرگی از همو‌طنان ما بیکار نشوند، باید به فرهنگ نهال‌شانی اهمیت و ارزش قایل شویم. در صورت از بین رفتن درختان، تعدادی از همو‌طنان ما بیکار می‌شوند و صنعت نجاری از بین می‌رود. چون از چوب درخت نه‌تنها در ساختن دروازه و پنجره استفاده می‌شود، بلکه نجاران انواع و اقسام ابزار مورد نیاز مردم و جامعه را از طریق آن تامین می‌کنند. تهیه مبلمان، چوکی، وسایل تحریر از جمله کاغذ و ده‌ها موارد دیگر، از دیگر فایده‌های اقتصادی چوب در بخش صنعت نجاری است.

  از جانب دیگر باغداران و زمین‌داران از بدنه درخت برای ساختن صندوق‌های میوه استفاده می‌کنند. صادرات میوه یک بخش مهم اقتصادی کشور به‌شمار می‌رود. درختان مثمر با تولید انواع و اقسام میوه‌‌های تازه، در رشد اقتصادی کشور به‌شدت تاثیرگذار است. فایده دیگری اقتصادی درختان، تامین سوخت بسیاری ازخانواده‌ها است. در افغانستان بخاطر نبود مواد سوختی معیاری از جمله گاز، مردم از هیزم، شاخه‌ها و پوست درخت، به‌عنوان مواد سوختی استفاده می‌کنند. افزایش کاشت درخت و نهال‌شانی، یک کمک بزرگی اقتصادی در زمینه تامین مواد سوخت است.

ب- فایده‌های محیط زیستی: در بخش محیط زیستی درخت به‌منزله پایه‌های اساسی آن تلقی می‌شود و سرسبزی را به محیط بر می‌گرداند. زیبایی و صفای محیط زیست، کاهش انواع آلودگی‌ها، تداوم حیات وحش، زیبایی شهر و منطقه، محکم‌شدن زمین و کاهش حوادث طبیعی، از مهم‌ترین فایده‌‌های محیط زیستی نهال‌شانی است. طبیعت و محیط زیست بدون درخت دوام آورده نمی‌تواند و گیاهان و گلها همه نابود می‌شود. از طرف دیگر انسان‌ها نمی‌توانند بدون طبیعت زندگی کنند. زندگی انسان چنان وابسته به طبیعت است که حذف و تخریب آن به هیچ وجه قابل جبران و تحمل نیست و باعث نابودی حیات و زندگی انسان می‌گردد.

 3- فایده‌های صحی: درختان سهمی بزرگی در سلامتی شهروندان دارد. تلطیف هوا، تعادل دمای محیط، حفاظت از خاک و تأمین بخشی از مواد غذایی مورد نیاز انسان، از فایده‌های درخت در سلامتی انسان است. چون درختان آکسیجن مناسب را برای تنفس افراد جامعه فراهم می‌کند و گازهای خطرناک را جذب می‌نماید. درختان مثمر با تولید میوه‌های گوناگون و مزه دار، بخش زیادی از نیازمندی‌های بدن انسان راتامین می‌کند. استفاده از میوه‌های تازه، بزرگترین نقش را در سلامت انسان دارا است. از طرف دیگر در گرمای تابستان بسیاری از هموطنان ما در مناطق مختلف کشور، شب و روز خودرا در زیر درختان سپری می‌کنند. برگ‌های سبز درختان در تصفیه هوا بسیار نقش دارد.

عوامل مؤثر در نابودی درختان:

   با تأسف باید گفت که در افغانستان عواملی زیادی باعث نابودی و قطع درختان می‌شود. بی‌توجهی به نهال‌شانی، کمرنگ بودن فرهنگ نهال‌شانی در بین مردم، نابودی درختان در مناطق جنگی، استفاده خودسرانه از درختان برای مواد سوختی، افزایش گشت و گذار حیوانات در بین نهال‌های تازه غرس‌شده، بستن طناب به شاخه‌های درختان برای خیمه زدن و گاز زدن کودکان در پارک‌ها، شکستن شاخه‌های درختان برای آتش کردن و پختن کباب، نوشتن یادگاری در روی درختان با اشیای نوک‌تیز، به جا گذاشتن پس مانده‌های مواد غذایی و زباله در زیر درختان و جوی‌ها، از بین بردن جوی‌های آب، از مهمترین عواملی است که باعث نابودی درختان و نهال‌ها می‌گردد.

  متأسفانه در برخی جاها دیده می‌شود که درختان و نهال‌ها بخاطر نرسیدن آب خشکیده و پژمرده شده است. مسؤولان و کارمندان بخش سرسبزی شهرداری کابل باید در قسمت رسیدگی به‌درختان و نهال‌ها متوجه باشند. درختان در کنار جاده‌ها و پارک‌های شهر کابل به موقع شاخه‌بری نمی‌شود که این خود بزرگترین آسیب به درختان است.

راهکارها و مسؤولیت‌ها:

   کم‌کم با گرم شدن هوا و سبز شدن دامنه‌های کوه‌ها و پارک‌ها، حضور خانواده‌‌ها نیز در مکان‌های تفریحی پر رنگ‌تر می‌شود. در این قسمت دولت، مردم و خانواده‌‌ها باید نکات ذیل را به‌شدت مراقب باشند و در نظر بگیرند. در گام نخست مسؤولیت دولت و بخش سرسبزی شهرداری کابل این است که در قسمت غرس نهال‌های جدید، نگهداری و آبیاری نهال‌ها و درختان تلاش کنند. در فصل‌های مناسب درختان را شاخه‌بری کنند، در مقابل سرما و برف نگهداری کنند و از آسیب حیوانات مضر به درختان جلوگیری نماید. باید درختان مناسب به وضعیت جوی شهر کابل و دیگر نقاط کشور برای شاندن انتخاب شود.

   شهروندان نیز در حفاظت و مراقبت از درختان و نهال‌ها به‌شدت مسؤولیت دارند. هنگام رفتن در زیر درختان و در پارک‌ها باید رویه ‌سالم و درست را باطبیعت در نظر بگیرند. به درختان و نهال‌ها آسیب وارد نسازند، از آن به‌عنوان ابزار بازی استفاده نکنند. از بندشدن جوی‌ها و آبروها جلوگیری نمایند. زباله‌ها و پس‌مانده‌هارا در زیر درختان و جوی‌ها نریزند. بجای قطع درختان هر فرد باید یک نهال غرس کنند و در این صدقه جاریه سهیم شوند، هنگام رفتن در طبیعت کم‌ترین خساره و ردپا از خود برجای نگذارند.

  تطبیق و عملی شدن قوانین ملی کشور در باره درختکاری و محافظت از آن، از دیگر راهکارها برای تقویت فرهنگ نهال‌شانی و جلوگیری از نابودی درختان می‌باشد. چون در قوانین ملی کشور ما به‌شدت روی اهمیت نهال‌شانی و حفظ آن تاکید شده است. در ماده پانزدهم قانون اساسی نوشته شده است که: دولت مکلف است در مورد حفظ و بهبود جنگلات و محیط زیست تدابیر لازم را اتخاذ نماید.

در قانون جزای کشور نیز در ماده 344 روی حفظ بنا و املاک دولتی و خصوصی تاکید شده و برای کسانی‌که آن را از بین می‌برد، پرداخت خساره و حبس متوسط در نظر گرفته شده است. در ماده سه صد و چهل و پنجم به طور مشخص ذکر شده است: اشخاصی‌که عمداً درختان، سرک، پارک و تفریح‌گاه های عامه را از بین ببرند و تلف کنند، علاوه بر پرداخت خساره، به جزای نقدی پنج هزار افغانی محکوم می‌گردند. بر این اساس، حفظ نهال‌ها و درختان از شاندن آن، مهم‌تر و ضروری تر است.

نتیجه مقاله:

1- زمین امانت نسل‌های گذشته به نسل‌های آینده بشر و یگانه میراث ملی است و باید همه‎گان از این امانت به شکل اساسی حفاظت و مراقبت نمایند. یکی از مهم‌ترین راه‌های حفظ این امانت، شاندن نهال و درخت‌کاری است. درخت‌کاری علاوه بر این‌که یک مسؤولیت و وجیبه‌ای ملی است، از آثار و فایده‌های زیادی در بخش زندگی مردم نیز برخوردار است. بدون موجودیت درختان، زندگی غیر ممکن است.

2- برای تقویت فرهنگ نهال‌شانی و مراقبت از آن، دولت، مردم و نهادهای اجتماعی باید مسؤولیت‌های خویش را ادا سازند. مبلغان، رسانه ها، معلمان، استادان و فرهنگیان باید همیشه در باره اهمیت نهال‌شانی و مراقبت از آن، در بین مردم آگاهی دهی نمایند. دولت برنامه‌های مؤثری را برای نهال‌شانی در کشور روی دست گیرد. مردم باید در ضمن شاندن نهال، در مراقبت از آن تلاش کنند.

3-نابودی درختان به منزله نابودی طبیعت است؛ زمانی‌که طبیعت از بین برود، زندگی برای مردم بسیار دشوار می‌شود. انواع و اقسام مشکلات در جامعه بروز می‌کند.در واقع بها دادن به طبیعت و محیط زیست، بها دادن به صحت و سلامتی خود افراد یک جامعه می‌باشد. پس بهتر است که در فصل نهال‌شانی، هر یک ما باید در این مساله مهم سهیم شویم و با غرس نهال، بر ذخیره حسنات خویش بیفزاییم.

داوود ناظری

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha