صفحه اصلی | eslah | مقالات | مهاجران افغانستان در پاکستان قربانی تنش‌های سیاسی واشنگتن و اسلام‌آباد؟

مهاجران افغانستان در پاکستان قربانی تنش‌های سیاسی واشنگتن و اسلام‌آباد؟

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

با اوج‌گرفتن تنش‌های سیاسی میان واشنگتن و اسلام آباد و تعلیق کمک‌های نظامی امریکا به پاکستان، کابینه‌ی پاکستان توافقنامه‌ی تمدید یکساله‌ی حضور 1.3 میلیون مهاجر افغانستان در آن کشور را تأیید نکرد. گفته می‌شود این توافقنامه‌ی سه‌جانبه سال گذشته میان افغانستان، پاکستان و کمیشنری عالی سازمان ملل در امور مهاجران در سویس به امضا رسیده بود.

 بر بنیاد این توافقنامه قرار بود اقامت 1.3 میلیون مهاجر افغان در پاکستان تا آخر سال 2018 میلادی تمدید شود. بر بنیاد معلومات وزارت مهاجرین و عودت کنندگان، در حال حاضر بیش از یک میلیون مهاجر افغانستان در پاکستان به گونه‌ی قانونی زندگی می‌کنند و بیش از 800 هزار مهاجر دیگر در آن کشور حضور غیرقانونی دارند. به دنبال رد توافقنامه‌ی سه‌جانبه از سوی کابینه‌ی پاکستان، حکومت این کشور اعلام کرد که مسوولیت اقتصادی پناه دادن به مهاجران افغانستان را از مدت زیادی به اینسو در بودجه‌ی خود متحمل شده و دیگر نمی‌تواند به این روند ادامه دهد. در عین حال حکومت پاکستان از مهاجران افغانستان خواسته است در جریان یک ماه، این کشور را ترک کنند. وزارت امور مهاجران و عودت کنندگان افغانستان در واکنش به این تصمیم حکومت پاکستان، ضمن غیرعملی خواندن برگشت بیش از یک میلیون مهاجر به کشور، خواهان عملی شدن توافقنامه‌ی سه‌جانبه شده است. وزارت امور مهاجرین افغانستان همچنین از حکومت پاکستان خواسته است موضوع مهاجرت را که یک موضع بشری است، سیاسی نسازد. در همین حال کمیشنری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نیز از تصمیم اخیر حکومت پاکستان ابراز نگرانی کرده است. با این حال شماری از آگاهان به این باور اند که تصمیم اخیر کابینه‌ی پاکستان مبنی بر اخراج اجباری مهاجران افغانستان از آن کشور، پیوند مستقیمی با تنش‌های اخیر سیاسی میان کابل- اسلام آباد و اسلام آباد-واشنگتن دارد. ایالات متحده‌ی امریکا به تازه‌گی بیش از یک میلیارد دالر کمک نظامی به پاکستان را به حالت تعلیق در آورده است. این تصمیم ایالات متحده‌ی امریکا درست سه روز پس از پیام تویتری هشدار آمیز رییس جمهور ترامپ به آدرس پاکستان، اعلام گردید. دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا پاکستان را به نداشتن صداقت در مبارزه علیه هراس افگنی متهم کرد و گفت که کشورش در پانزده سال گذشته 33 میلیون دالر را به گونه‌ی « احمقانه » در اختیار پاکستان قرار داده؛ اما جز دروغ و نیرنگ چیز دیگر از این کشور در یافت نکرده است. رییس جمهور امریکا در ادامه‌ی این پیام نوشته بود که پاکستان در بدل دریافت این کمک‌ها، بجای اینکه تروریستان را سرکوب کند؛ به کسانی که ما علیه آنان در افغانستان می‌جنگیم پناه می‌دهد. حکومت افغانستان با استقبال از گفته‌های دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا در مورد پاکستان و همچنین تعلیق کمک‌های نظامی واشنگتن به اسلام آباد گفته است که تغییر رویکرد حکومت امریکا در برابر پاکستان نمایانگر موثریت سیاست خارجی افغانستان است. سفیر افغانستان یک روز پس از پیام تویتری آقای ترامپ به آدرس پاکستان، گفت که سیاست اخیر حکومت امریکا نسبت به پاکستان به معنای حقانیت افغانستان و رسیدن صدای مردم این کشور به گوش جهانیان است. با این‌همه پس از استقبال حکومت افغانستان از رویکرد جدید امریکا نسبت به پاکستان، روشن بود که این امر واکنش ناشیانه‌ی پاکستان را درپی خواهد داشت. موضوع مهاجران افغان و نیازمندی افغانستان به راه‌های ترانزیتی پاکستان همواره به عنوان نقطه‌ی ضعف و پاشنه‌ی آشیل حکومت افغانستان از سوی پاکستان مورد استفاده قرار گرفته است. هرزمانی که روابط کابل و اسلام آباد به تیره گی گراییده، حکومت پاکستان مشکلات فرا راه ترانزیت کالاهای تاجران افغان را دوچند ساخته و در کنار آن موضوع اخراج اجباری پناهجویان افغانستان را در آجندا قرار داده است. درحال حاضر مشکل راه‌های ترانزیتی پاکستان برای حکومت و تاجران افغانستان مشکل جدی و دردسر ساز نیست. بر بنیاد معلومات اتاق تجارت و صنایع افغانستان در حال حاضر واردات کالاهای مورد نیاز افغانستان از پاکستان 80 درصد کاهش یافته است. با بهره‌برداری فاز نخست بندر چابهار و همچنین بازگشایی راه‌های ترانزیتی افغانستان با کشورهای آسیای میانه و افزایش واردات از ایران، وابستگی افغانستان به راه‌های ترانزیتی پاکستان و تولیدات آن کشور به گونه‌ی چشمگیری کاهش یافته است. همچنین با ایجاد دهلیز هوایی میان افغانستان و هند، زمینه‌ی صادرات مستقیم تولیدات داخلی افغانستان به هند و کشورهای دیگر جنوب آسیا فراهم گردید که این امر بازهم از اتکای افغانستان به راه‌های ترانزیتی پاکستان کاست. اما موضوع مهاجران افغانستان در پاکستان هنوز به عنوان یک مشکل جدی برای حکومت افغانستان پابرجاست. پاکستان برای وارد کردن فشار بر حکومت افغانستان هر زمانی که بخواهد می‌تواند روی این زخم انگشت بگذارد. پاکستان به خوبی می‌داند که اخراج اجباری بیش از یک میلیون مهاجر افغانستان سبب بروز یک بحران انسانی در این کشور می شود. حکومت پاکستان از این موضوع واقف است که در حال حاضر حکومت افغانستان توان مدیریت این بحران را ندارد و در صورت اخراج اجباری بیش از یک میلیون مهاجر، حکومت این کشور با یک چالش جدید روبرو خواهد شد. وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان افغانستان نیز گفته است که در حال حاضر ظرفیت و توان پذیرش این شمار مهاجر در کشور وجود ندارد و باید این مسأله در تفاهم با نهادهای بین المللی به ویژه کمیشنری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان مرفوع گردد و حکومت پاکستان نباید به گونه‌ی یک‌جانبه چنین تصمیمی اتخاذ نماید. اما به هرصورت نیاز است مسأله مهاجران افغانستان در پاکستان به گونه‌ی بنیادی حل شود. در شرایطی که روابط دو کشور تیره است و کشیدگی‌های سیاسی و دیپلوماتیک میان دو کشور با گذشت هر روز بیشتر می‌شود، موضوع اخراج اجباری پناهجویان افغانستان از پاکستان به عنوان یک ابزار فشار علیه حکومت و مردم افغانستان، هر زمانی می‌تواند مطرح شود. حکومت افغانستان به ویژه وزارت امور مهاجرین در تفاهم با سازمان ملل باید راه حلی برای تصمیم اخیر حکومت پاکستان جستجو نماید. اما در درازمدت نیاز است حکومت افغانستان زمینه‌ را برای برگشت تدریجی و اسکان مجدد مهاجران رویدست بگیرد. برگشت مهاجران افغانستان از پاکستان در کنار رفع مشکلات یک بخش بزرگی از شهروندان کشور، به امنیت و ثبات کشور نیز کمک خواهد کرد. در حال حاضر گروه‌های مخالف مسلح حکومت افغانستان از میان این پناهجویان سربازگیری می کنند. فقر، مشکلات اقتصادی و عدم درک منافع ملی سبب می شود یک شمار زیادی از جوانان مهاجر به صفوف مخالفان مسلح دولت بپیوندند، علیه حکومت و مردم شان دست به سلاح ببرند و دهشت و خشونت برپا کنند. مدارس دینی پاکستان در حال حاضر شمار زیادی از جوانان مهاجر افغان را زیر پوشش قرار داده و با سوء استفاده از احساسات مذهبی آنان، صفوف مخالفان دولت افغانستان را تقویت می‌کنند. بنابراین حکومت افغانستان باید با این مسأله با دقت و تأمل بیشتر برخورد کرده و این معضل را به گونه‌ی بنیادی حل و فصل نماید.

پاینده

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha