صفحه اصلی | eslah | مقالات | ناامنی؛ نگرانی اصلی خبرنگاران در افغانستان

ناامنی؛ نگرانی اصلی خبرنگاران در افغانستان

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

ناامنی جانی، یکی از مشکلات عمدة خبرنگاران در افغانستان بوده و آزادی بیان و دستاوردهای 16 ساله دولت را در قسمت توسعه رسانه‌ها، با خطر نابودی مواجه ساخته است. بدون شک خبرنگاران افغانستان نیز یکی از اهداف اصلی حملات تروریستی و انفجاری بوده و در طول چندین سال گذشته، تعدادی زیادی از آنان، قربانی تامین آزادی بیان در این کشور شده اند.

در تازه ترین مورد در حمله انتحاری در منطقه خیرخانه کابل، یک تن از خبرنگاران جان خویش را از دست داده و چند تن از خبرنگاران و عکاسان دیگر به‌شدت زخمی شده اند. مشکلات خبرنگاران فراتر از تهدیدات انفجار و انتحار است و دشمنان آزادی بیان، علیه رسانه‌ها و خبرنگاران، یک موضع‌گیری خصمانه را انتخاذ کرده و بارها خبرنگاران و مراکز فعالیت آنان را تهید به‌مرگ کرده اند. چند سال پیش حمله بالای کارمندان یکی از رسانه‌های خصوصی، تیزاب پاشی بالای خبرنگاران، حملة چند روز پیش بالای یکی از شبکه‌های تلویزیونی خصوصی و ده‌ها مورد دیگر، نشان می‌دهد که ناامنی علیه خبرنگاران و مراکز فعالیت آنان به‌ اوج خود رسیده است. جا دارد که در این زمینه تحقیقات و دادخواهی‌های بیشتری صورت گیرد.

اهمیت و نقش کارهای خبرنگاری:

    روزنامه‌نگاران و خبرنگاران در یک جامعه، از نقش کاوش‌گری و نظاره‌گری مهمی برخوردار اند. رسالت خبرنگاری یک وظیفه پاک و مقدسی است که بر عهده پاک‌ترین و کم‌توقع ترین افراد جامعه گذاشته می‌شود. خبرنگار در بین مردم و دولت، حیثیت یک پل ارتباطی را دارا بوده و صدای مردم را به‌گوش مسوولان و خواسته‌ها و برنامه‌های دولت را به‌گوش مردم می‌رساند. جامعه بدون خبرنگار آزاد، جامعه دهن بسته و ایستاده است که روند توسعه و پیشرفت در آن به‌شدت کند می‌باشد. در کشورهای که احساسات، انتقادات و نظریات مردم از طریق رسانه‌ها ابراز نشده و بیان نگردیده است، مشکلات گسترده را برای آینده کشور به بار آورده است. از این رو خبرنگاران و رسانه‌گران به‌شکل روزمره در تخلیه احساسات مردم و بیان مشکلات آنان نیز از نقشی بزرگی برخوردارند.

  از جانب دیگر خبرنگاران جلو پخش و نشر هرگونه شایعه و خبرهای دروغ را گرفته، واقعیت‌های موجود را به مردم می‌رسانند و زمینه سوء استفاده دشمنان را از احساسات مردم کاهش می‌دهند. خبرنگاران با تفسیر و تحلیل موضوعات داغ روز، آگاهی مردم را نسبت به مسایل کلان ملی، سیاسی، آموزشی و فرهنگی بالا می‌برد و اراده آنان را برای خدمت به کشور و تامین وحدت ملی هم‌سو می‌سازند. امروز در افغانستان هرفرد بی‌سواد و کم‌سواد توانایی تحلیل مسایل سیاسی را دارا اند که می‌توان گفت یکی از نتایجی آزادی بیان و تلاش خبرنگاران این کشور است.

    از سوی دیگر خبرنگاران حرفه‌ای با استفاده از روش‌های مختلف تحقیقی، راهکارهای مؤثر، جدید و قابل اجرا را برای حل مشکلات کشور، برای مسوولان دولتی ارایه می‌کنند. هم‌چنان خبرنگاران موضوعات مهم و ضروری که در بین مردم و حتا در دورافتاده ترین نقاط کشور جریان دارد، آن‌را به‌گوش دولت و مسوولان می‌رسانند تا به‌موقع به آن رسیدگی شود. از سوی دیگر، نقش خبرنگاران در نظارت های دولتی و موسسان در جامعه نیز ارزشمند و حیاتی است. خبرنگاران در یک جامعه اندیشه‌های درست را بدست آورده و راه‌های صحیح را به‌مردم معرفی می‌کنند. در مجموع رشد همبستگی مردم، هدایت و راهنمایی، انتقال ارزش‌ها، مبارزه با هنجارها و مشکلات، از مهم‌ترین نقش‌هایی است که یک خبرنگار از آن برخوردار هست. با این وجود، هرنوع چالش در برابر خبرنگاران چالش در برابر آزادی بیان و صدای مردم است و هرگونه بی‌تفاوتی بخاطر رفع مشکلات خبرنگاران، به‌معنای بی‌تفاوتی و بی‌انگیزه‌گی در قسمت رشد و توسعه آزادی بیان در کشور است.

   ناامنی مهم‌ترین مشکل خبرنگاران:

     خبرنگاران در افغانستان با چالش‌ها و مشکلات متعددی مواجه اند که از آن جمله، ناامنی بزرگترین مشکل و چالش کارهای خبرنگاری در افغانستان به‌شمار می‌رود. بی توجهی در زمینه تامین امنیت خبرنگاران و عدم رسیدگی به خانواده‌های خبرنگاران شهید، آینده آزادی بیان را با خطر جدی مواجه ساخته است. بیشتر خبرنگاران و روزنامه‌نگاران کارهای خبرنگاری خویش را ترک کرده به کارهای دیگری رو آورده اند. تعدادی زیادی شان حتا کشور را ترک کرده و مهاجر شده اند. امرالله تقوا خبرنگار و ماستر رشته مدیریت رسانه‌، می گوید"سوء قصدها، حملات سازماندهی شده و زنجیره‌ای، یکی از نگرانی‌های اصلی وی در کارهای خبرنگاری است. از نظر ایشان به‌عنوان یک خبرنگار حرفه‌ای، دولت باید برای تقویت دمکراسی و بالندگی رسانه‌ها به‌عنوان یکی از دستاوردهای مهم دولت افغانستان، در راستای حفظ امنیت جانی و شغلی خبرنگاران در افغانستان تلاش کند.

     عبدالمجیب خلوتگر رئیس بخش اجرایی مؤسسه "نی" یا نهاد حمایت کننده رسانه‌های آزاد افغانستان به روزنامه اصلاح می‌گوید" خبرنگاران افغانستان متاسفانه در وضعیت خیلی بد و عدم مصونیت جانی و امنیتی قرار دارند. سال روان خون‌بارترین سال برای خبرنگاران در افغانستان محسوب می‌شود. این معضل می‌تواند روند رو به‌رشد آزادی بیان را در افغانستان با چالش‌های گسترده مواجه سازد و ما شاهد صدمه دیدن بزرگترین دستاورد شانزده ساله اخیر در این کشور باشیم".

       دکتر عباس اسدی روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه، در کتاب روزنامه‌نگاری در جهان معاصر در صفحه 194، مشکلات امنیتی را یکی از دغدغه‌های بزرگ خبرنگاران در کشورهای در حال توسعه می‌داند. به‌گفته ایشان علاوه بر مشکلات امنیتی، فقدان آموزش‌های عملی، فقدان سرمایه، فقدان اعتبار، مسایل فراتوسعه‌ای، از دیگر مشکلاتی است که خبرنگاران با آن مواجه هستند. با این وجود مسوولان رسانه‌های آزاد کشور و دیگرسازمان‌های مربوطه، برای رسیدگی به مشکلات خبرنگاری در افغانستان صدای خویش را بلند کرده اند و دادخواهی نموده اند، اما تاهنوز مؤثر واقع نشده و خبرنگاران هم‌چنان قربانی می‌شوند.

  راهکارها:

    برای تامین امنیت خبرنگاران در افغانستان، راهکارهای زیادی وجود دارد که در این قسمت با استفاده از دیدگاه کارشناسان و مسوولان رسانه‌های آزاد کشور، به‌چند راهکار اشاره می‌شود.

    عبدالمجیب خلوتگر خبرنگار و رئیس اجرایی موسسه نی یا نهاد حمایت کننده رسانه‌های آزاد افغانستان، در یک مصاحبه اختصاصی به روزنامه اصلاح گفت:" ایجاد نیروی ویژه برای نأمین امنیت خبرنگاران در مناطق جنگی از سوی دولت، هماهنگی بیشتر میان رسانه‌ها و نهادهای امنیتی در زمان تردد خبرنگاران در مناطق ناامن کشور، آموزش‌های مرتبط به مسایل ایمنی از جانب رسانه‌ها و نهادها برای خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ها، از مهم‌ترین راهکارها برای تامین امنیت خبرنگاران به‌شمار می‌رود."

    امرالله تقوا روزنامه‌نگار می‌گوید: در گام نخست باید خود خبرنگاران و مسوولان رسانه‌ها هنگام  رفتن به‌مناطق جنگی با نیروهای امنیتی هماهنگی داشته باشند، نهادهای امنیتی باید دوره های آموزشی ویژه امنیتی را برای خبرنگاران صحنه جنگ فراهم کنند و مسوولان رسانه‌ها نیز باید در مقابل هرگونه تهدیدات امنیتی از جمله حملات انتحاری، آمادگی های لازم را داشته باشند.

    در مجموع، برای تامین امنیت جانی خبرنگاران در افغانستان، دولت و نهادهای امنیتی باید به‌شدت تلاش نمایدت تا دیگر خبرنگاران در اثر انفجار و انتحار  جان خویش را از دست ندهند. در غیر این صورت، حرفه خبرنگاری با چالش‌های جدی در کشور مواجه خواهد شد.

نتیجه گیری:

1-بخاطر افزایش ناامنی، انفجار و انتحار در کشور، حرفه‌ی خبرنگاری و آزادی بیان، با مشکلات زیادی مواجه شده است. اگر دولت به این مشکل رسیدگی نکند، آزادی بیان و دستاوردهای 16 ساله دولت در قسمت تامین آزادی بیان صدمه خواهد دید.

2- عدم رسیدگی به مشکلات خبرنگاران به‌خصوص در تامین امنیت جانی آنان، به گلایه و شکایت اصلی خبرنگاران تبدیل شده است. اما تا هنوز دادخواهی ها در این زمینه تاثیراتی چندانی نداشته و خبرنگاران هرروز قربانی ناامنی می‌شوند.

3- دولت وحدت ملی، مسوولان امنیتی، خود خبرنگاران و مسوولان مراکز رسانه‌ها در کشور، باید برای کاهش تلفات جانی خبرنگاران و خسارات مالی رسانه‌ها، تدابیر شدید امنیتی و اطلاعاتی را روی دست بگیرد.

داوود ناظری

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha