صفحه اصلی | eslah | مقالات | جنگ و صلح موسمی

جنگ و صلح موسمی

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

با پایان یک فصل جنگی دیگر و آمد آمد فصل سرما، تلاش‌ها برای ازسرگیری گفتگوهای صلح با طالبان آغاز شده است. همه‌ساله با آغاز فصل بهار در افغانستان، تحرک و فعالیت گروه های تروریستی مخالف دولت نیز بیشتر می‌شود و در موسم تابستان خشونت‌ها به اوج آن می‌رسد.

در آستانه‌ی فصل سرما، خشونت‌ها و درگیری‌ها به گونه‌ی طبیعی فروکش می‌کند و حرف و حدیث‌ها در مورد صلح و گفتگو با طالبان آغاز می‌شود. مردم افغانستان بیش از یک‌و نیم دهه است که چنین فراز و فرودهای جنگی را در فصل‌های مختلف سال تجربه می‌کنند.

معمولاً در فصل زمستان که هوا سرد و طاقت‌فرسا می‌شود، هراس‌افگنان نمی‌توانند فصل سرما را در پناهگاه‌های شان در خاک افغانستان سپری کنند؛ چه رسد به اینکه تحرک و فعالیت جنگی داشته باشند. از اینرو  آنان با رسیدن زمستان به خاستگاه و پناهگاه اصلی شان بر می‌گردند و فصل سرما را در پاکستان سپری می‌کنند. اما با گرم شدن هوا، بار دیگر از مرزها عبور کرده و فعالیت‌های هراس افگنانه‌ی شان را ازسر می‌گیرند. برخی از فرماندهان نظامی گروه طالبان می‌پذیرند که آنان با آغاز فصل سرما راهی پاکستان می‌شوند و با گرم شدن هوا دوباره به افغانستان برمی‌گردند.

در گزارش‌ها و مستندهایی که رسانه‌های غربی از جریان جنگ افغانستان تهیه و نشر می‌کنند، فرماندهان طالبان به این موضوع اعتراف کرده و آنرا تأکتیک جنگی همیشگی‌شان عنوان می‌کنند. با این حال امسال نیز با پایان فصل جنگی، تلاش‌ها برای ازسرگیری گفتگوهای صلح آغاز گردیده است.

 دو هفته پیش یک هیأت بلندپایه‌ی پاکستان به رهبری جنرال قمرباجوه رییس ستاد مشترک ارتش آن کشور به افغانستان آمد و در دیدار با مقام‌های حکومت افغانستان، خواهان بهبود روابط میان کابل و اسلام آباد شد و همچنین از آمادگی پاکستان برای آغاز گفتگوهای صلح با طالبان سخن گفت.

پس از آن خواجه آصف وزیر امور خارجه‌ی پاکستان گفت که قرار است به تاریخ ۱۶ ماه روان میلادی، نشستی در مسقط پایتخت عمان در رابطه به صلح  افغانستان برگزار  شود. مقام‌های حکومت افغانستان نیز تأیید کرده اند که این نشست در نیمه‌ی ماه روان میلادی در عمان برگزار خواهد شد. قادرشاه سخنگوی شورای امنیت ملی افغانستان به رسانه‌ها گفته است که در این نشست مقام‌های حکومت افغانستان و پاکستان روی ازسرگیری گفتگوهای صلح با طالبان صحبت می‌کنند و نمایندگان امریکا و چین در این نشست به عنوان ناظر حضور می‌یابند.

 این نشست در واقع ادامه‌ی نشست‌های چهار جانبه است که یک‌ونیم سال پیش پس از برگزاری نشست پنجم، متوقف گردید. دلیل توقف نشست‌های چهارجانبه که با نظارت چین و امریکا به پیش برده می‌شد، عدم صداقت پاکستان در روند صلح افغانستان خوانده شد. نشست‌های چهارجانبه میان افغانستان، پاکستان، امریکا و چین یکی از ابتکارات حکومت وحدت ملی بود. رییس جمهورغنی در نخستین روزهای کار حکومت وحدت ملی تلاش کرد پاکستان را متقاعد کند تا در روند صلح افغانستان صداقت به خرج دهد و سران طالبان را به میز مذاکره بکشاند.

 تاجایی که پای کشورهای چین و ایالات متحده امریکا به عنوان ناظر در این روند کشیده شد. پاکستانی‌ها در چهارمین نشست این پروسه، شماری از سران طالبان را حاضر به گفتگو کردند و این نشست در منطقه مری، نزدیک اسلام آباد پایتخت پاکستان برگزار گردید. اما همزمان با برگزاری این نشست، رسانه‌ها خبر مرگ ملاعمر رهبر پیشین گروه طالبان را نشر کردند.

در حالی‌که ملاعمر رهبر گروه طالبان هفته‌ها پیش در یکی از بیمارستان‌های شهر کراچی پاکستان جان داده بود، نشست‌های چهارجانبه جریان داشت و پاکستان تا آندم خبر مرگ رهبر طالبان را پنهان  نگهداشته بودند.

 این رویداد سبب شد حکومت وحدت ملی بار دیگر اعتماد خود را نسبت به پاکستان از دست دهد و به صداقت آن کشور در روند صلح شک کند. پس از آن شهر کابل هدف حملات سنگین و خونین انتحاری و انفجاری قرار گرفت که صدها تن از نظامیان و غیرنظامیان را به خاک و خون کشید.

افشای خبر مرگ ملاعمر وحملات سنگین هراس افگنانه در منطقه شاه شهید و ریاست رجال برجسته، روند گفتگوهای صلح با طالبان را به بن‌بست کشید. ریاست امنیت ملی افغانستان اعلام کرد که حملات تروریتسی بر منطقه شاه شهید و ریاست رجال برجسته از سوی طالبان و شبکه حقانی با همدستی سازمان استخبارات نظامی پاکستان راه اندازی شده است

. از آن زمان به بعد افزون بر اینکه روند صلح متوقف گردید، روابط کابل و اسلام آباد نیز تیره شد. رییس جمهورغنی اعلام کرد که دیگر از پاکستان نمی‌خواهد در روند صلح افغانستان همکاری کند. رییس جمهورغنی گفت پروسه صلح با طالبان را با میکانیزم صلح بین الافغانی به پیش خواهد برد. چنانچه به گفته حکومت افغانستان، این میکانیزم در گفتگو با گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی به پیش رفت و سرانجام به نتیجه رسید.

رییس جمهور غنی چه در سخنرانی‌هایش در داخل کشور و چه در سفرهایش به بیرون از کشور، همواره بر ضرورت گفتگوی دولت با دولت با پاکستان تأکید کرده و گفته است افغانستان نیاز دارد نخست با خود پاکستان صلح کند و بعد با طالبان گفتگو نماید.

در دوسال گذشته درخواست‌های پاکستانی‌ها مبنی بر ازسرگیری گفتگوهای صلح باطالبان از جانب حکومت افغانستان رد گردید. اما پس از سفر هیأت پاکستانی به رهبر رییس ستاد مشترک ارتش آن کشور، حکومت افغانستان در این زمینه چراغ سبز نشان داد و برای ازسرگیری نشست‌های چهارجانبه ابراز آمادگی کرد. اما افکار عمومی افغانستان هنوز به نیت و صداقت  پاکستان شک و تردید دارد. مردم افغانستان هنوز نمی‌توانند باور کنند که پاکستان در این روند از خود صداقت نشان دهد. دو دیدگاه متفاوت وجود دارد که بر اساس آن پادرمیانی پاکستان در روند صلح و تلاش‌های اخیراش برای ازسرگیری گفتگوهای صلح با طالبان قضاوت می‌شود. برخی آگاهان به این باور اند که تلاش‌های اخیر پاکستان بازهم تأکتیکی است.

به باور این آگاهان با توجه به اینکه فصل تابستان به پایان رسیده و فصل سرما نزدیک است، پاکستان می‌خواهد با این ترفند تا فرا رسیدن فصل جنگی دیگر، به گروه طالبان زمان بخرد و از جانبی هم با راه اندازی گفتگوهای صلح با طالبان، می‌خواهد فشارهای بین المللی را بر خود بکاهد. اما در کنار این، فرضیه‌ی دیگری نیز وجود دارد که بر اساس آن احتمالاً فشارهای ایالات متحده امریکا این کشور را مجبور ساخته است در روند صلح افغانستان همکاری کند و روابطش را با حکومت افغانستان بهبود بخشد. اما هرچه باشد هنوز نمی‌توان به صداقت پاکستان باور کرد.

تلاش‌های اخیر برای ازسرگیری گفتگوهای صلح می تواند تکرار دور باطلی باشد که مردم افغانستان بیش از یک‌ونیم دهه آنرا تجربه کرده اند. مردم افغانستان زمانی می‌توانند به وعده‌ها و کنش‌های پاکستان اعتماد کنند که این کشور گام‌های اساسی را در درون قلمرو خودش برای تأمین صلح و امنیت در افغانستان بردارد.

 پاکستان نخست باید برای اثربخشی گفتگوهای صلح با طالبان، زمینه سازی کند. پاکستان اگر واقعاً خود را همکار روند صلح افغانستان می‌داند، باید در قدم نخست به حمایت استراتیژیک‌اش از طالبان و شبکه حقانی پایان دهد. پاکستان  باید شوراهای سیاسی و نظامی طالبان را در خاکش منحل کند و پناهگاه‌ها و مراکز نظامی و آموزشی آنان را ازمیان ببرد.

اینها پیش زمینه‌هایی برای به‌نتیجه رسیدن گفتگوهای صلح اند. گروه‌های هراس افگن تا زمانی‌که از نگاه سیاسی، نظامی و اقتصادی تضعیف نشوند و از عقبة حمایتی و استراتیژیک مطمینی برخوردار باشند، به روند صلح نمی‌پیوندند. این گروه‌ها تا زمانی که مجبور به صلح نشوند، صلح نخواهند کرد. حکومت افغانستان نیز باید به این حساسیت توجه داشته باشد.

 اعلام راهبرد نظامی امریکا در قبال افغانستان و جنوب آسیا و تمرکز روی سرکوب هراس افگنان، تشدید فشارهای جهانی علیه حکومت پاکستان و افزایش حمایت‌های سیاسی و نظامی از حکومت افغانستان و همچنین فرا رسیدن فصل سرما، فرصت‌های مناسبی برای گسترش حاکمیت دولت و تضعیف گروه‌های تروریستی اند که باید گونه‌ی لازم از آن بهره گرفته شود.

 افغانستان باید تجربه‌های گذشته را به یاد داشته باشد. اعتماد کردن به پاکستان، کار سخت و دشواری است.

پاینده

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha