صفحه اصلی | eslah | مقالات | بررسی مشکلات مهاجران در نشست علمی «رسانه‌ها و مهاجرت»

بررسی مشکلات مهاجران در نشست علمی «رسانه‌ها و مهاجرت»

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

وزارت امور مهاجران وعودت کننده گان سومین سیمینار علمی مهاجرت فرصت ها وچالش ها را در آینده نزدیک برگزارمی نماید. به پیشواز ودر پیوند با این سیمینار، روز چهار شنبه هفته پیش نشست مقدماتی زیر عنوان «نشست علمی رسانه ومهاجرت» به اشتراک وزارتهای امور مهاجران وعودت کننده گان، اطلاعات وفرهنگ وانستیتوت صلح، رسانه وحکومتداری خوب در مرکز رسانه های حکومت برگزار گردید. در این نشست روی تاثیر گذاری رسانه ها در کاستن از روند فزاینده‌ی مهاجرت به بیرون از کشور به ویژه فرار مغزها وافراد تحصیلکرده وباسواد از کشور، آگاهی شهروندان وبه ویژه نسل جوان از ترفندها وشگردهای تبلیغاتی گروه های مافیایی وقاچاقچی انسان، آگاهی نسبت به خطرات مهاجرت های غیر قانونی به ویژه سیر وسفر از راه های دشوار گذر ومسافرت با کشتی از دریاهای خروشان به مقصد کشور های غربی واروپایی ومعلومات در مورد پیامدهای زنده گی در مهاجرت وجوامع بیگانه و...، صحبت های همه جانبه وکارشناسانه‌ای از سوی سخنرانان صورت گرفت.

    افغانستان از نظر آماری بیشترین تعداد مهاجر را پس از کشور سوریه دارد. تعداد مجموعی مهاجران افغان به اساس آمار منتشر شده از سوی منابع رسمی، نزدیک به شش میلیون تن را احتوا میکند. مشکلات و چالش هایی که این مهاجران در کشور های میزبان با آن روبرو اند همیشه موضوع بحث محافل رسمی وغیر رسمی ومورد کنکاش وبررسی رسانه ها بوده است. وزارت امور مهاجران وعودت 

کننده گان به عنوان نهاد متصدی اصلی این حوزه، مهاجرت را پدیده‌ی میدانند که به صورت همزمان هم چالش هایی را در قبال دارد و هم فرصت هایی را در بر دارد.

    آقای عالمی بلخی، وزیر امور مهاجران وعودت کننده گان یکی از سخنرانان این نشست علمی بود و با بیان اینکه افغانستان در حال حاضر در صدر کشور های مهاجر فرستنده قرار ندارد وسوریه ازین جهت که بیشترین تعداد مهاجران را دارد در صدر جدول است. اما گفت که افغانستان هنوز هم نزدیک به شش میلیون تن مهاجر را به خود اختصاص داده است. او کشور ها وممالکی را که در حال حاضر مهاجران افغان در آن زنده گی دارند از نظر خصوصیات مشترک به شرح زیر به پنج حوزه تقسیم کرد.

یک؛ ایالات متحده امریکا وآسترالیا: وزیر امور مهاجران وعودت کننده گان که در نشستی با رسانه ها زیر عنوان «رسانه ومهاجرت» سخن  میگفت اعلام داشت که: بیشترینه تعداد مهاجران افغان در این حوزه تابعیت گرفته اند. به باور وزیر امور مهاجران وعودت کننده گان، بحث خاصی در خصوص سرنوشت، مشکلات و چالشهای این تعداد از مهاجران مطرح نیست. به باور او حضور مهاجران در این حوزه در حقیقت فرصت تلقی میشود. زیرا مهاجران افغان در این حوزه فرصت های دستیابی به تحصیلات،کسب دانش، تجارب و اندوخته ها را دارند. چنانکه می توانند فعالیت های مثمری را در زمینه پرداختن به مسایل اقتصادی انجام دهند وعواید ودرآمد داشته باشند. تازه این بحث پیش می آید که چگونه میتوان از این  عواید ودرآمد آنان برای تحول اقتصادی افغانستان بهره گرفته شود.

دو؛ کشور های عربی: وزارت امور مهاجران وعودت کننده گان، مهاجران افغان در این کشور ها را کارگر معرفی میکند که به هدف کار به این کشورها رفته اند. مشکلی که این تعداد مهاجر دارند موضوع اسناد و مدارک هویتی شان است. آنان معمولاً با پاسپورت پاکستانی در این کشور ها وارد شده، اقامت کرده وبه فعالیت های اقتصادی مصروف اند. عوایدی که این تعداد مهاجران به دست می آورند و از طریق حواله در دسترس خانواده ها در افغانستان قرار میگیرد کمکی به اقتصاد این خانواده ها و در نهایت کمک به اقتصاد کشور بوده ویک فرصت دانسته میشود.

سه؛ کشورهای اروپایی: آمارها بیانگر این است که از سال 2014 به اینطرف بیش از 250 هزار پناهجو در این کشور ها به ثبت رسیده است. هجوم بیش از حد تصور پناهجو به این کشور ها سبب گردید که از آن به بحران تعبیر شود. چالش عمده در این میان عدم تطابق وضعیت این پناهجویان با قوانین این کشور ها در خصوص مهاجرت وپناهنده گی بوده است. زیرا بیشترین تعداد این پناهجویان را مهاجران اقتصادی که از اثر بیکاری وفقر وبه هدف دستیابی به کار وبار پر درآمد ورسیدن به یک زنده گی مرفه کشور را ترک و وارد این کشور ها گردیده بودند. کشورهای اروپایی مطابق به معیارهای قانونی قانون مهاجرت میتوانستند به درخواست پناهنده گی این مهاجران رسیده گی کنند که در نتیجه بیشترین تعداد آنان باید از کشور های اروپایی اخراج ویا به کشورهای ترانزیت برگرداننده می شدند. این یک چالش بسیار عمده بود. بنا به اظهار وزیر امور مهاجران وعودت کننده گان در این نشست، میزان آنعده از مهاجرانی که قرار بود تنها از کشور جرمنی در سال 2016 اخراج شوند رقم درشت هشتاد هزار تن را احتوا میکرد. گرچه بر اساس اظهارات وی دولت توانست با کشور های اروپایی به یک مدیریت مشترک در این زمینه به توافق برسد وبا صحبت های موثری که به امضای تفاهمنامه ها منتهی گردید، ازین تعداد تنها 80 تن از جرمنی اخراج گردید. چنانکه در نتیجه این گفتگو ها قرار بر این شده که تقاضای پناهنده گی مهاجران به ثبت رسیده، بر بنیاد میثاق بین المللی حقوق بشر وکنوانسیون های بین المللی در زمینه مهاجرت و...، بررسی گردیده وباید سه محکمه را پشت سر بگذراند وپس از آنهم ترک این کشور ها از سوی پناهجوی رد شده باید داوطلبانه صورت بگیرد.

چهار؛ پاکستان: مهاجران دارای کارت ومجوز اقامت در این کشور رقم 1.3 میلیون تن را احتوا میکند. اما به باور وزارت امور مهاجران وعودت
کننده  رقم واقعی مهاجران وپناهجویان افغانی در این کشور بیشتر از این ها است. 

پنج؛ ایران: رقم مهاجران افغان در این کشور بر بنیاد معلومات وزیر امور مهاجران وعودت کننده گان به این شرح است: 800 تا 900 هزار تن دارای کارت مجوز اقامت؛ 450 هزار دارای پاسپورت های خانواده گی؛ یک میلیون تن ویا چیزی کمتر از آن فاقد مدرک ومجوز اقامت؛ وچهل هزار تن دارای اقامت دراز مدت. مذاکرات با جانب ایران در خصوص یافتن راه های حل مشکلات مهاجران جریان دارد و به قول وزیر امور مهاجران وعودت کننده گان این امیدواری وجود دارد که به یک نتیجه خوب منتهی شود.

روند رو به رشد بازگشت مهاجران:

     وزیر امور مهاجران وعودت
کننده گان از چیزی به عنوان روند فزاینده ورو به رشد بازگشت مهاجران به ویژه از کشور های همسایه یاد کرد. به قول او، در سال 2014 تنها 16000 تن از کشورهای همسایه به وطن بازگشته اند. در حالی که در سال 2015 این رقم به 475000 تن بالغ گردیده ودر سال 2016 یک میلیون ویکصد وچهل وهفت هزار رسیده است. بنا به گفته وزیر امور مهاجران سیر بازگشت مهاجران یک روند صعودی داشته وتنها در ماه های گذشته از سال 2017 به تعداد 317900 تن به کشور بازگشته است.

     دولت افغانستان کمترین امکانات را در پذیرایی از این تعداد مهاجران بازگشت کننده به وطن را دارد. سازمان ها وموسسات بین المللی فعال در این عرصه هم کمک قابل توجهی برای این تعداد از شهروندان کشور نکرده اند که بتواند در رفع مشکلات آنان بسنده باشد. آنعده از مهاجرانی که به وطن بازگشته اند همیشه از وضعیت بد زنده گی به ویژه بیکاری، فقر، بی سرپناهی ونبود زمینه تحصیلات فرزندان شان شکوه داشته اند.

    این در حالی است که افغانستان با رقم درشتی از بیجا شده گان داخلی رو به رو است. سالانه از اثر دوام خشونت ها ودست به دست شدن مناطق بین نیروهای ملی امنیتی ومخالفان مسلح نظام وهم چنان خشکسالی ها وبیکاری وفقر در روستا ها تعداد قابل توجهی از شهروندان مسکن آبایی شانرا ترک وبه مناطق دیگری از کشور کوچ میکنند. این بیجا شده گان در برخی حالات زنده گی رقتباری را سپری میکنند.

مهاجرت به عنوان فرصت:

    وزیر امور مهاجران وعودت کننده در این نشست گفت که اینگونه نیست که مهاجرت به کلی بد باشد. بلکه او تاکید کرد که مهاجرت با تمام تلخی ها ومشکلاتی که دارد میتواند فرصت های خوبی را هم فراهم کند که مهاجران با استفاده از آن، نه تنها اقتصاد خود را رشد دهند بلکه به طور کلی برای خانواده ها در داخل کشور ودر نهایت برای اقتصاد افغانستان مفید وموثر تمام شوند. وزیر امور مهاجران وعودت کننده گان گفت که مهاجران از دو طریق به اقتصاد خانواده ها واقتصاد کشور کمک کرده اند. یکی از طریق حواله های که از خارج به کشور می فرستند؛ به گونه‌ی که بنا به یک تحقیق، حواله های که در سال 2015 به داخل افغانستان مواصلت کرده بیش از هفتاد میلیون دالر را احتوا میکرده است. دوم از طریق پول های که با خود به افغانستان می آورند و چه بسا که با آن پولها در افغانستان سرمایه گذاری کرده وباعث ایجاد ده ها فرصت شغلی برای باشنده های داخل کشور شوند.

     به باور وزیر امور مهاجران وعودت کننده گان، یکی دیگر از فرصت هایی که مهاجرت توانسته فراروی مهاجران قرار دهد فرصت های تعلیمی وتحصیلی است. هزاران تن از شهروندان افغانستان با استفاده از این فرصت ها توانسته به ظرفیت های خوب علمی واندوخته ها وتجارب گرانبها در عرصه های مختلف دست یابند. عده‌ای از این تعداد مهاجران پس از بازگشت به وطن توانسته مصدر خدمات شایانی برای کشور ونیز برای باقی شهروندان در افغانستان شوند و در پست های خوب وکلیدی در دولت کار کنند.

رسانه و مهاجرت:

    پوهنیار سیده مژگان مصطفوی به عنوان یکی دیگر از سخنرانان این نشست با تاکید براینکه مهاجرت همیشه بد نیست ومیتواند برای جامعه مهاجر دستاورد های علمی به بار آورد وبه نقل قول از یکی از متخصصان حرفه روزنامه نگاری که گفته رسانه ها علاوه بر وظیفه اطلاع رسانی وتهیه سرگرمی برای مخاطبان خود رسالت مهمتری دارد  وآن عبارت از رهبری وراهنمایی جامعه می باشد؛ تاکید کرد که انتظار حکومت از رسانه ها این است که در حل معضلات اجتماعی احساس مسئولیت ودر تحقق صلح، دموکراسی وحکومتداری با حکومت همکاری کنند. سرپرست وزارت اطلاعات وفرهنگ با یاددهانی پیامد های مهاجرت مانند انزوا، سرخورده گی از نرسیدن به خواسته ها وآرزوها، فرو افتادن از موقعیت اجتماعی ومجبوریت به  تن دادن به مشاغل کم ارزش و...، گفت، توقع از رسانه ها این است که واقعیت ها را انعکاس داده وبه شهروندان در خصوص پیامدهای ناگوار مهاجرت های غیر قانونی آگاهی لازم را مهیا سازند. 

    احمد کمیل میرشاد بیگ، رییس انستیتیوت صلح، دموکراسی وحکومتداری خوب از سخنرانان دیگر این نشست با یاددهانی از سیل مهاجرت شهروندان کشور پس از سال 2014 ودر پی خروج نیروهای بین المللی از افغانستان که پیامد های منفی چون خروج سرمایه های نقدی وکاهش سرمایه گذاری در کشور، خروج بخش قابل ملاحظه ای از نیروهای کیفی جامعه وبه اصطلاح مغز های متفکر از افغانستان، غرق شدن تعدادی  از این مهاجران در آب ها وایجاد زمینه برای جذب تعدادی از جوانان در جنگ های خاور میانه واز جمله جنگ سوریه و...، در پی داشت، گفت که برخی اعتقاد دارند که این همه نتیجه گسترش نا امیدی نسبت به آینده وترس از عواقب سال 2014 وخروج نیروهای بین المللی از افغانستان بود که رسانه ها در آن نقش خود را داشتند. رسانه ها با بزرگ نمایی مشکلات سبب گسترش این موج شده وباعث شد که صدها هزار تن از شهروندان، کشور را به مقصد کشور های بیرونی واز جمله کشورهای اروپایی ترک کنند. در حالی که به باور او عامل اصلی موج فزاینده مهاجرت در جریان 2014 وپس از  آن بیکاری، فقر، اختلافات مقامات حکومتی، ناامنی و...، سبب گردید که مردم امید خود را نسبت به آینده از دست بدهند وبه مهاجرت غیر قانونی رو آورند. به باور میر شاد بیگ، رسانه ها توان این راهم دارند که به  عامل مدیریت مهاجرت مبدل شوند ومیتواند از طریق دادن آگاهی به مردم میزان آسیب پذیری آنان را در برابر گروه های مافیایی وقاچاق بر انسان کاهش داده وهم چنان مردم را آماده سازند که از ثمرات مثبت وسازنده مهاجرت بهره گرفته و به خود، خانواده وکشور خود مفید واقع شوند. به باور او، رسانه ها میتوانند مهاجرت را به یک منبع درآمد زا برای شهروندان مهاجر معرفی کرده وبه آنان کمک کنند تا از این طریق اقتصاد خود را رشد داده وسبب رشد وشگوفایی اقتصادی کشور شوند. او پیشنهاد کرد که یک کمیتۀ مشترک از وزارت های اطلاعات و فرهنگ، امور مهاجران وعودت کننده گان وانستیتیوت صلح، دموکراسی وحکومتداری خوب وسایر نهاد های ذیربط ساخته شود و با بهره گیری مثبت وسازنده  از امکانات رسانه ها در زمینه مدیریت مهاجرت تلاش نماید.

عنابی

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha