صفحه اصلی | anis | فرهنگ و هنر | ملک الشعرا بیتاب شاعر، عارف و ادیب دانشمند

ملک الشعرا بیتاب شاعر، عارف و ادیب دانشمند

بروز شده
اندازه حروف Decrease font Enlarge font

صوفی عبدالحق بیتاب از نخبگان ادب و از ستون پایه های فرهنگ افغانستان است:

-    بیتاب عالم دین بود . فقه ، تفسیر، حدیث ، منطق را می دانست و تدریس می کرد.

-    صوفی و عارف بود . لقب صوفی جزء نامش گردیده بود. به طریقه نقشبندیه ارادت داشت.

-    معلم و استاد دانشگاه بود و حد اقل 50 سال عمر خویش را درمدارس و دانشگاه تدریس نمود.

-   مترجم بزرگ بود. مشکل ترین و مهمترین کتاب ها را ازعربی ترجمه نمود : ترجمه کافی در نحو، شافیه ، ابن حاجب در صرف  ، شرح الفیه ابن مالک در نحو عربی . ترجمه کتابهای در طب ، منطق وعلم الاجتماع وعضویت در ترجمه تفسیر کابلی .

استاد عبدالحق بیتاب در 1265 شمسی به دنیا آمد، پدرش ملا عبدالاحد عطار در9 سالگی بیتاب وفات کرد. علوم دینی وادبی را آموخت شعر را نزد قاری عبدالله فراگرفت.در 30 سالگی معلم شد به مکاتب ابتدائیه ، رشدیه  اعدادیه ، دارالمعلمین و مکتب نسوان تدریس  کرد. در 1326 استاد دانشگاه گردید که 18 سال استاد بود کرسی بیدل شناسی در دانشکده ادبیات به او اختصاص داشت. استاد بیتاب در 18 دلو 1331  ملک الشعرای افغانستان شد،پنج سال عضو هیات ترجمه تفسیر کابلی از طرف صدارت تعیین گردید. درسال 1344 با ختم دوره استادی ، به حیث سناتور انتصاب شد. در20 حوت 1347 به عمر 83 سالگی پدرود حیات گفت.

آثار بیتاب:

مهمترین آثار بیتاب کتابهائیست که از عربی ترجمه نموده است.  این آثار توسط استاد بیتاب ترجمه گردیده است:

-    ترجمه الکافیه در نحو

-    ترجمه موجز در طب

-    ترجمه فروق الامراض

-    ترجمه ابن عقیل

-    ترجمه الفیه ابن مالک د رنحو عربی

-    ترجمه ایساغوجی

-    ترجمه انشا مقالات از محمود عابدین

-    ترجمه شافیه ابن حاجب درعلم صرف

-    ترجمه صریری در مبادی نحو عربی تالیف ابو الحسن قندوزی

-         ترجمه چهار رساله درمنطق تالیف علمای مصری

-    ترجمه کتاب قاضی عبدالجبار همدانی درعلم صنعت

-    ترجمه قسمت اول علم الاجتماع

-    ترجمه تفسیر کابلی (پنچ سال همکار درترجمه تفسیر بود)

تالیفات

-    استادبیتاب  رساله های در : بدیع ، بیان ، عروض ، قافیه ، معانی، دستور، منطق، صرف ، نحو  به گونه مستقل تالیف ونشر نموده است.

-    تالیف کتابهای برای معارف

-    تذکره شعرا

-    چاپ دیوان استاد بیتاب که درسال 1330 و در 65 سالگی استاد چاپ گردید.

شعر وشاعری

  بیتاب استاد شاعران بود.بیتاب همچنان که شعر می گفت ، شاعران را راهنمایی می کرد.ازهمینجاست که خود می گوید:

فرصتم نیست پی گفتن شعر

زانکه من شاعر شاعر سازم

  بیتاب از 20 سالگی به شعر روی آورد از قاری عبدالله فراوان آموخت . درشعرسر آمد زمان گردید . بعد از قاری عبدالله که در1314 ملک الشعرا گردید، بیتاب دومین ملک الشعرای افغانستان است. دراین زمان بیتاب 66 ساله بود و 8 سال ازوفات ملک الشعرا قاری می گذشت. با پیشنهاد دانشکده ادبیات ،موافقه وزارت معارف ،  ریاست مستقل مطبوعات و تائید مجلس وزرا در 6 حمل 1331 فرمان ملک الشعرایی به نام بیتاب صادر شد.البته کسانی دیگری چون عزیزالله قتیل، ابراهیم خلیل ، خلیل الله خلیلی، جیلانی جلالی نیز کاندیدای این مقام بودند.

بیتاب درسرایش پیرو سبک هندیست. بیانش ساده و روان و نزدیک به زبان گفتار است. ازاین روست که واژه ها و اصطلاحات مردمی در شعرش به وفرت  دیده می شود.

مثل : کاربرد امثال مردم ویژگی دیگر شعر بیتاب است:

غم کرده باز گریه گره درگلو مرا

این است آب رفته که آید به جو مرا

-    دفع رنج زندگانی مردن است   درد دندان را علاجش کندن است

اصطلاحات مردمی :

تا دم آخر به همرای حریف خود زند

دوستدار غیرت مرغ گلنگی گشته ام

شب وصل دیگر را شد بهانه

خوشم گر برد جانان درچناغم

چه غم فرهاد را پشتش به کوه بود

غم مجنون کنون ما را گرفته

***

آزادگی و ضدیت با استعمار

ره سیلاب از خاشاک بستن

به مو کوه گرانی را کشیدن

خذف گوهر شهوار کردن

به مژگان سنگ خارا را بریدن

زسختی های چرخ فتنه انگیز

به زیر آسیا سنگی خزیدن

نباشد آنقدر ها سخت و مشکل

که خود را زیر دست غیر دیدن

آریان فر

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha