صفحه اصلی | anis | فرهنگ و هنر | نقـاشـی مینیـاتـوری

نقـاشـی مینیـاتـوری

بروز شده
اندازه حروف Decrease font Enlarge font
نقـاشـی مینیـاتـوری

نقاشی مینیاتوری، ظریف ترین هنرها در میان هنرهای زیبا به شمار می رود که قدامت طولانی و کهن دارد. در حقیقت مینیاتور، تصاویر، تذهیب یا گلبرگ های کوچکی را گویند که به صورت ظریف و نفیس به روی اوراق کاغذ مانند کتاب به کار برده می شود. هنرمندانی که در شرق به این هنر می پردازند بیشتر تابع سبک بهزاد اند که سبک زیبا و ظریف هنر مینیاتوری می باشد. این سبک دارای ظرافت و زیبایی ها در نوع طرح و استعمال رنگ ها است که بیشتر نمونه های آن در بناهای تاریخ مرز و بوم ما به مشاهده میرسد که میراث بس بزرگ هنری و تاریخی این سرزمین را نیز تشکیل میدهد و همچنان ازاین هنر در زیبا کاری و سر لوحه های تعداد زیادی از نسخه های نفیس و قطعه خط های موجود در آرشیف ملی نیز به سبک ها و شیوه های مختلفی استفاده به عمل آمده است.

نقاشی مینیاتوری در دوره های مختلف:

هنر مینیاتوری مکتب هرات را به سه دوره مشخص تقسیم بندی نموده اند:

1-      دوره صدر اسلام تا عهد مغول، 2- دوره مغول، 3- دوره تیموری.

قبل از آنکه در بارة دوره های مذکور صحبت نماییم، باید گفت که در اسلام نقش و صورت حیوانات انسان و سایر زیروح ممنوع قرارداده شده بود لذا هنرمندان بعد از اسلام تمام نیروی خود را در تزئین هرچه بهتر قرانکریم و کتب دینی دیگر و همچنان جهت تزئین مساجد، معابد، مرقد شخصیت های بزرگ اسلام، مدارس، خانقاه ها و غیره به کار می بردند.

با آنهم در ایران، خراسان و ماورالنهر سنت محلی خود را از دست ندادند و تصاویر انسان و حیوانات دیگر را در کتب خطی نقاشی می کردند هکذا در دوره های اول اسلام، یعنی دوره امویان و عباسیان، در قصر های امرا و غیره تزئیئات به شکل انسان  درختان و غیره به کار برده میشد در دوره عباسیان، کتب یونانی به عربی ترجمه گردید در دوره های سامانی، غزنوی تا عصر مغول نیز هنر تذهیب مینیاتور رواج کامل داشت و انکشاف قابل ملاحظه یی کرده بود.

2-    دوره مغول: در این عصر با اینکه بر اثر لشکرکشی های چنگیز شهرهای بزرگ خراسان مانند بخارا سمرقند، بلخ، هرات غزنو و... صدمات زیاد دید و این دوره برای هنر و هنرمندان تقریباً یک دوره تاریک بود  با آنهم هنر مینیاتوری کاملاً متوقف نگردید و اما نقاشی چینی و ایغوری بالای نقاشی مینیاتور این دوره تاثیرات بارز داشت.

3-     دوره تیموریان: گرچه تیمور نیز مانند چنگیز یک شخص ظالم بود و در شهرهای خراسان هند اروپای شرقی لشکرکشی های متعدد و شهرها را ویران کرد و مردم را اذیت می نمود با آنهم وی هنرمندان، صنعت گران و اهل فن را هرکجا که می دید با خود به سمرقند می آورد. در دوران این شخص مکتب هنری سمرقند که مینیاتوری چینی بالای آن نفوذ کامل داشت از معروف ترین هنرمندان دوره تمیور در سمرقند  یکی از مقاد و دیگری جونوک بود. شاگردش جهانگیر به دربار الغ بیک رسام ماهر به شمار میرفت. این شخص از بخارا بوده مورد احترام معاصرین اش قرار داشت و به نام (عمدت المصورین) یاد میشد. میرسید علی یکی از استادان و استاد بهزاد شاگرد همین جهانگیر بود آن گاهیکه شاهرخ میرزایکی از پسران تیمور بر سلطنت تکیه زد و هرات را پایتخت خویش قرارداد هرات از دیدگاه های مختلف ادبی، هنری  اقتصادی و... رونق پیدا کرد این شخص با خانمش گوهر شادبیگم مشوق هنر و هنرمندان بود در این وقت است که گوهر شادبیگم مدرسه یی را در هرات بنا کرد و در آن هنرمندان زیاد به شمول خطاطان  مصوران، مذهبان و... جمع گردیدند. از معروف ترین شهزادگان تیموری که خودش خطاط و هنرمند بود و خط ثلث را خوب مینوشت و مشوق هنر بود شهزاده یاسینفر بود، این شخص در حدود یکصد نفر از هنرمندان، صنعت گران، خطاطان، نقاشان  مصوران، تذهیب کاران، جدول کشان  جلد سازان و... را در نگارخانه خود استخدام کرده بود و از این نخبه گان علم و فرهنگ که در قسمت تذهیب، خطاطی، جلد سازی و نقاشی های نایاب که در نسخه های خطی آرشیف ملی به وضاحت دیده میشود کارهای مهم و ارزنده یی را انجام داده و به جا گذاشته اند.

 عابده حیدری

نظرات (0 نوشته شد)

مجموعه نتایج: | نمایش:

نظر خود را بنویسید

لطفا کد امنیتی را وارد کنید:

Captcha