روزنامه هیواد

درباره ما

معرفی و تاریخچه روزنامه ها

ریاست روزنامه های دولتی
ریاست روزنامه های دولتی برای نخستین بار درسال ۱۳۹۱ درتشکیل وزارت اطلاعات و فرهنگ ایجاد گردید. قبل بر آن روزنامه های دولتی هریک به گونه ریاست های مستقل فعالیت ونشرات داشت.
ریاست روزنامه های دولتی درآغاز تشکیل خود شامل ۵ روزنامه ویک مجله به شرح زیر بود:
– روزنامه انیس
– روزنامه اصلاح
– روزنامه هیواد
– روزنامه کابل تایمز
– روزنامه وطنداران
– مجله انیس کودک
درسال ۱۳۹۵ با طرح جدیدی که پیاده شد ، روزنامه وطنداران به مجله وطندارن ، تبدیل گردید. ازآغاز سال ۱۳۹۵ ماهوار پنج مجله وطنداران ، به پنج زبان : ازبیکی ، ترکمنی ، بلوچی ،پشه یی و نورستانی نشر می گردد.
نخستین رئیس ریاست روزنامه های دولتی دکتورشمس الحق آریانفر به تاریخ ۱۴ اسد سال ۱۳۹۱ ازطریق امتحان رقابتی کمیسیون اصلاحات اداری تقرر یافت که تاهنوز مصروف خدمت است.
تشکیل ریاست روزنامه ها ۱۷۳ نفر است که درهشت بخش : امریت انیس ، هیواد ، اصلاح ، کابل تایمز، وطنداران ، افغان اعلانات ، انیس کودک و بخش ویپ سایت فعالیت می نمایند.

دستاورد ها:
درطی این مدت ریاست روزنامه ها درجهت توسعه روزنامه های دولتی درراستای اطلاع رسانی بهتر از لحاظ کمی و کیفی ، طرح ها و برنامه های زیرین را اجرایی ساخته است:
۱- درگام نخست جهت اطلاع رسانی به موقع و تغذیه سالم اطلاعاتی هموطنان ، ریاست روزنامه ها ، تصمیم گرفت ، روزنامه ها را به اسرع وقت به دورترین نقاط کشور برساند. با ترانسپورت خصوصی قرارداد انتقال رسانه های دولتی به پنج زون به ترتیب ذیل امضا شد:
– زون شرق : ننگرهار ، لغمان ، کنز، نورستان
– زون حنوب لوگر، پکتا ، پکتکا ،خوست
– زون شمال : سمنگان،بلخ ، جوزجان، فاریاب، سرپل
– زون شمال شرق :بغلان ، قندوز، تخار و بدخشان
– زون مرکز: پروان ، کاپیسا ، پنجشیر
با اجرایی شدن این برنامه ، ر وزنامه ها صبح هنگام با حرکت نخستین موتر به سمت ولایات متذکره ، انتقال می یافت که از ساعت ۸ صبح تا ۲ ویا ۳ عصرروزنامه های دولتی درهمه ولایات یاد شده می رسید. دربقیه ولایات کشور کمافی سابق از طریق پست مخابرات ارسال رسانه ها ادامه داشت. این برنامه بسیار موثر بود ، اما بعد ازیک ونیم سال نسبت نبود بودجه متوقف گردید.
۲- جهت رهایی از یکنواختی که سه روزنامه هیواد ، انیس و اصلاح مکلف اند همه خبر های دولتی را پوشش دهند ، تصمیم گرفته شد ، سه روزنامه با سه رویکرد نشرات نماید :
– انیس روزنامه سیاسی باشد وبیشتر روی مسایل سیاسی مکث نماید
– هیواد روزنامه اقتصادی باشد ، اخبار و دستاورد ها ی اقتصادی را نشر نماید
– اصلاح روزنامه اجتماعی – فرهنگی باشدو بر مسایل فرهنگی ، اجتماعی و خانوادگی درنگ نماید.
۳- روسای اطلاعات وفرهنگ ولایات درسال ۱۳۹۲ دریک برنامه کاری به کابل دعوت شدند که برای سه روز درتالار وزارت اطلاعات وفرهنگ ورکشاپ داشتند. دراین مدت با روسای ولایات به طوردسته جمعی صحبت شد و طرحی درزمینه همکاری ریاست اطلاعات وفرهنگ ولایات با رسانه های مرکز اماده و به ایشان سپرده شد تا مطابق آن با ارسال اخبار، گزارش ها، مصاحبه ، معرفی شخصیت ها علمی وفرهنگی، معرفی ولایت ، جاذبه های جهانگردی و وسایر مشخصات ولایات با روزنامه های دولتی همکاری نمایند . به این طریق پیوند رسانه ها و مردم درسراسر کشور بیشتر و مستحکم تر گردید.
۴- برای ارتقای ظرفیت رسانه ها برنامه های آموزشی به راه انداخته شد. ورکشاپ های درزمینه های : عکاسی ، نویسندگی درمطبوعات ، تهیه گزارش، مصاحبه و خبر تدویر یافت که درهر دوره بیش از ۳۰ تن کارمندان روزنامه هااشتراک داشتند.
۵- طرحی جهت سراسری سازی حد اقل دوروزنامه ی دولتی که هرکدام با تیراژ ۲۰ هزار شماره روزانه نشر گردد، به وزارت اطلاعات و فرهنگ وبه ریاست جمهوری ارائه شد. درآن طرح پیش بینی شده : با اجرایی شدن این طرح ، برای نخستین بار افغانستان صاحب روزنامه های سراسری به گونه کشور های پیشرفته منطقه می گردد.
۶- جهت یکدست شدن نگارش دررسانه ها ، رهنمای نگارش مطبوعاتی تهیه و دراختیار نویسندگان و کارمندان روزنامه ها، گذاشته شد.
۷- جهت خدمت به فرهنگ و ادب زبانهای رایج درکشور ، تصمیم گرفته شد روزنامه وطنداران به ۵ مجله مستقل تبدیل گردد. از ماه حمل سال ۱۳۹۵ نشرمجلات وطنداران به زبانهای ازبیکی ، ترکمنی، بلوچی ،پشه یی ونورستانی به صورت مجلات مستقل ماهوار آغاز گردید که سالانه درهرزبان ۱۲ مجله نشر خواهد شدکه درکنار بازتاب رویداد های مهم کشور، معرف فرهنگ ، تاریخ و فلکلور و داشته های مادی ومعنوی اقوام برادر کشور خواهدبود.
۸- برای نخستین بار سایت روزنامه های دولتی طراحی و ایجاد گردید که اکنون ۴روزنامه انیس ، هیواد ، اصلاح ، کابل تایمز و مجلات وطنداران به زبانهای ازبیکی ، ترکمنی ، بلوچی ، پشه یی ، نورستانی وانیس کودک را ازطریق سایت روزنامه های دولتی به این آدرس می توانید دریابید ومطالعه کنید :www.dailies.gov.af
۹- دراین مدت بیش از ۲۰ تن کارمندان این اداره جهت آموزش به کشور های هند ، چین و کوریا سفر نموده اند.
۱۰- روزنامه ها که اجازه نشر اعلان را نداشتند، اکنون با نشر اعلان و ازمدرک حق الامتیاز عاید سالانه خود را به ۳۰ میلیون افغانی درسال رسانیده است .
۱۱- ریاست روزنامه ها طرحی را نیز ارائه کرد است . دراین طرح آمده است :اگر حکم ریاست جمهوری دراستفاده از ۵۰ فیصد عاید روزنامه ها ، برای مصارف روزنامه ها ، موجود باشد ، می شود روزنامه های سراسری با تیراژ ۲۰ هزا ر نسخه را به صورت رایگان برای دولت نشر نمود
۱۲- ریفورم اصلاحات در ریاست روزنامه هاکاملا تطبیق گردید.
۱۳- تجهیز تخنیکی روزنامه ها بعد از سالهای طولانی ، برای نخستین بار درسال ۱۳۹۵، صورت پذیرفت و روزنامه ها قسما تجهیز گردید.
شناسنامه و آثار دکتورشمس الحق آریان‏فر
– تولد ثور ۱۳۳۲ خورشیدی شهر ایبک ولایت سمنگان. دورۀ بکلوریا لیسۀ ایبک.،
لیسانس، رشته ژورنالیزم فاکولته ادبیات پوهنتون کابل
ماستری اداره ومنجمنت دانشگاه بین المللی تاجیکستان دکتورا ادبیات اکادمی زبان وادبیات رودکی تاجیکستان و فدراتیف روسیه.
وظایف رسمی:
– ۱۳۵۷آغاز کار رسمی در رادیو افغانستان
– ۱۳۷۱ رئیس عمومی رادیو تلویزیون دولت اسلامی افغانستان
– ۱۳۷۶ رئیس دفتر مطبوعاتی و سخنگویی رئیس جمهور افغانستان پروفیسور برهان الدین ربانی
– ۱۳۷۹ اتشۀ فرهنگی افغانستان در تاجیکستان
– ۱۳۸۴ رئیس روزنامه دولتی اصلاح
– ۱۳۸۷ اتشۀ فرهنگی افغانستان در دوشنبه(باردوم)
– ۱۳۹۱ سنبله رئیس روزنامه های دولتی.

آثار وتألیفات: کتابهای چاپ شده:
۱- گویندگی و شگردهای آن.
۲- نقش افغانستان در پروسۀ صلح تاجیکستان.
۳- آوای دلها، مجموعۀ سرودهای فکلوری افغانستان به همراهی داداجان عابدوف دانشمند تاجیک.
۴- شخصیت های کلان افغانستان ( معرفی ۵۰ شخصیت اثرگذار افغانستان).
۵- راست قامتان تاریخ (کارنامه ۷ سال مقاومت مردم افغانستان).
۶- «حضرت علی در فرهنگ مردم فارسی زبان»در سه چاپ: فارسی – دری، الفبای تاجیکی و زبان روسی.
۷- بابه خارکش (افسانه های محلی برای کودکان).
۸- هفت داستان عاشقانه (مغل دخترٌ، سیاه موی و جلالی، ملنگ و لیتان، و….
۹- میقات عاطفه ها مجموعه شعر.
۱۰- دیدگاه‏های احمدشاه مسعود، چاپ بنیاد شهید احمدشاه مسعود.
۱۱ – دیدگاه‏های احمد شاه مسعود به زبان تاجیکی، سال ۲۰۱۰ دوشنبه تاجیکستان.
۱۲- مسعود در پنج قاره جهان،(پشتو و دری)، چاپ بنیاد شهید مسعود.
۱۳- صریر وشرقی دو سرایشگر بزرگ، دو تنها، از ولایت سمنگان.
۱۴- جستارهای در تاریخ و فرهنگ.
۱۵- ادبکده خرم، تذکره شاعران ولایت سمنگان.
۱۶- مدیریت و بحران
۱۷-لایق شیرعلی، سرایشگر درد ملت
۱۸- رسالت فرهنگ (مجموعه ی سخنرانی ها و یادداشتها درمحافل علمی و فرهنگی تاجیکستان).
۱۹- مسعود در روان وبیان مردم
۲۰- ناصر خسرو در روایات مردم
۲۱ – نوروز جشن جهانی (جشن بازستانی حوزه تمدنی ما).
۲۲- کلیات بدایع و بدیهه های سرایشگران
۲۳- مسعود اسطوره تاریخ ومقاومت
۲۴- بزگشی

برگردان ، ویراستاری و اهتمام:
۲۵- تاریخ ادبیات فارسی – دری – تاجیکی تألیف هادی زاده و علی محمد خراسانی.
۲۶- «عرض من» رساله منظوم میرزا عصمت الله شرقی
۲۷- تذکره ملیحای سمرقندی مذکرالاصحاب با همکاری پروفیسور کمال عینی دانشمند تاجیکستان.
۲۸- منظومه «گورمشتی» اثر عصمت الله شرفی.
۲۹- دفتر سبز اثر میرزاشریف ختلانی (برگردان و ویراستاری).
۳۰- پندکهن اثر محمد غایب شاعر تاجیکستانی (برگردان و ویراستاری).
۳۱- افغانستان سرزمین یاد ها و خاطره ها(خاطرات و اشعار محمدعلی نورعلی شاعر تاجیک) برگزدان
۳۲-مجموعه شعر ، دولت صفر شاعر تاجیکستان

کتابهای آماده چاپ:
۱- کاروان ابریشم، تذکرۀ شاعره های افغانستان.
۲- رادی، عیاری و کاکه گری در فرهنگ آریانای کهن.
۳- سینما و نقش آن در اجتماع.
۴- شاهنامه و فلکلور.
۵- ام الخبائث، رساله تحقیقی در اضرار شراب.
۶- پیران سخن در قصه‏های کهن، به همراهی دانشمند تاجیک داداجان عابدوف.
۷-لطیفه های سیاسی.
۸- لطیفه‏های افغانستان.
۹- قوم شناسی ولایت سمنگان.
۱۰- ستون های بیدل شناسی در افغانستان.
۱۱- ناصرخسرو در روایات شفاهی مردم.
۱۲- گلهای کوهی مجموعه اشعار ملاعبدالرشید کوهی.
۱۳- میرزا عصمت الله شرقی، زندگینامه و بررسی آثار.

۱۴- مولانا و شمس در روایات مردم.

————————————————————————————

روزنامه ملی انیس
جریده «انیس»به عنوان نخستین روزنامه ملی کشور ، بخاطر تنویر اذهان عامه و آشـنایی آنان با دنیای معاصر، تعمیم عدالت و حیات قانونی در کشـور و فراهم سـاختن زمینۀ ارتباط فکری آنان با مردم جهان به تاریخ ۱۵ ثور ۱۳۰۶ مطابق ۵ می ۱۹۱۷م، با صاحب امتیازd و مسئولیت غلام محی‌الدین «انیس» با تیراژ ۴۵ نسخه اولین بارآذین چاپ یافت. جریده «انیس» درآغاز نشرات در مطبعه حروفی شرکت رفیق به طبع می‌رسید. ولی در اواسط سال دوم نشراتی، توانست از پول اشتراک و فروش جریده، مالک مطبعه شخصی شود و طبع و نشر جریده «انیس» را در آن صورت دهد.
چنانکه مؤسس انیس می‌نویسد: «اداره بالفعل در ظرف این مدت و از پول مشترکین یکنیم ساله خود مالک یک مطبعه مکمل است که شهرت و اعتبار خوبی را در حسن طبع و حسن معامله دارد. مطبعه عبارت از چهار پایه ماشین و چندین دسته حروف و باقی لوازمات مطبعی می‌باشد.
جریده انیس در آغاز دارای ۱۲ صفحه بود و در هر پانزده روز یکبار نشر می‌شد. ولی بعد از سال دوم نشراتی به قسم یک جریده هفته وار به نشرات خود ادامه داد. در همین وقت بود که شعار «جریده ملی، آزاد و خادم نهضت» در زیر عنوان آن علاوه گردید. بعد از سال دوم تعداد صفحات «انیس» به چهارده و شانزده صفحه هم رسید.
قطع «انیس» در مدت پنج سال اول نشراتی دارای سایز (۱۱ در ۸ انچ) بود و در دو ستون نشر می‌گردید.
جریده «انیس» بعد از سپری نمودن سال دوم نشراتی به یک وقفه موقت مواجه گردید، ولی به زودی این دوره زودگذر سپری شد و جریده «انیس» نشرات خود را از سر گرفت و تا امروز بعضی تغییرات در نام و محتوا و مراکز نشر و صاحب امتیاز آن به میان آمد، ولی هیچ گاه از نشر باز نمانده است. چنانکه معمول است هر رسانه‌یی در آغاز نشرات و در اولین شماره مرام و هدف نشراتی خود را بیان می‌دارد؛ مرحوم «انیس» نیز طبق معمول در سرمقالۀ همان شماره نوشت:
«انیس طفلک نوزادیست در عالم مطبوعات می‌خواهد در اوقات فراغ ندیم، در ساعت‌های کار معاون، در امور مشکله مشاور، در حالات غم و اندوه سمیر، و الحاصل در حیات فکری و عملی عموم، خاصۀ فریق مامورین، مونس و خدمتگار گردد.»
مؤسس «انیس»، با نگارش سطور بالا به علاقمندان و خوانندگان خود خاطر نشان ساخت که هدف وی از نشر «انیس» خدمت به جامعه است و می‌خواهد مضامینی در آن بگنجاند که در هرجا و در هرحال برای خواننده سودمند باشد.
«انیس»، در صدد برآمد که وسایل بهبود حیات مادی و معنوی ماموران را از راه آشنا ساختن آنان به وظایف قانونی شان و رهنمایی‌های سودمند در امور «اقتصادی»، «تربیتی»، «حفظ‌الصحه» و «تدبیر منزل» فراهم آورد.
به همین سبب بعد از عباراتی که ذکر شد در آن سرمقاله نوشت: «انیس روزی که به عالم وجود آمدن داشت و فریضۀ خدمت را به جامعه درک کرد، هرچند می‌خواهد که به تمام اهل جامعه مونس و خدمتگار باشد، ولی نظر به بسی اسباب لازم شد که خدمت خود را خاصه به مامورین حکومت بیشتر سازد.»
برای این که توجه ماموران حکومت را به مطالعۀ «انیس» یا به قول خودش به پرورش و التفات نسبت به این طفلک نوزاد، جلب کرده باشد، آهنگ آشنایی را ساز کرد و از ماموریت خود و هم سخنی با ماموران حکومت یادآوری نمود و بر عبارات ذکر شده این کلمات را افزود: «اهم‌تر از همه این‌ که صاحب امتیازش مامور، محرر آن مامور، متکفل حیات و ضروریاتش مامور، از این رو لازم شد که مخدومینش نیز مامور باشند.»
مؤسس «انیس» برای روشن شدن هرچه بیشتر اهداف نشراتی خود که در پیش گرفته بود، زیر عنوان «مسلک انیس» روشن ساخت و نوشت: «انیس، غرض یگانه‌یی که دارد خدمت‌ علمی، قانونی، روحی و ادبی به عموم خاصه فریق ماموران است. بناءً در هر شماره یکی یا چند مبحث متعلق به حیات مامور در میدان وظیفه: «مامور و مستقبل»، «مامور و صحت»، «مامور در تفریح»، «مامور در وقت آمریت» و «مامور در ماموریت» درج می‌شود.»
برای اینکه خوانندگان غیر مامور گمان نکنند که «انیس» یک نشریۀ اختصاصی به مامور است و غیر از مامور کس دیگر نمی‌تواند از مطالب آن استفاده کند، این عبارت را برآنچه نوشته بود اضافه کرد: «به علاوۀ این، هر مفیدی را به شرطی که عمومی باشد حاوی خواهد بود.» و با ذکر عمومی بودن مطالب مفید از یک طرف خاطر نشان ساخت که «انیس» یک روزنامۀ شخصی نیست و نشریه ایست ملی و خدمتگار مردم و جامعه و از طرف دیگر به کسانی که تصور می‌کردند از مطبوعات برای اجرای اغراض شخصی وتصفیۀ حساب‌های خصوصی می‌توان استفاده نمود، فهماند که اگر می‌خواهید همکار «انیس» باشید شرط اولش آن است که مسایل خصوصی را در انیس منعکس نکنید و هرچه می‌نویسید باید براساس منافع عامه باشد و توقع نداشته باشید که «انیس» مانند حربه‌یی در برابر دشمنان شخصی شما استعمال شود، یا وسیله شهرت افزایی شما و دوستان شما گردد، اگر از کسی تعریف و ستایش می‌کنید مقیاس مفید بودن او برای مردم را هم در نظر بگیرید و هرگاه زبان به تقبیح یا انتقاد از کسی می‌گشایید از معیار خطری که از ناحیه او متوجه اجتماع خواهد بود چشم پوشی ننمایید و این مطالب را به وسیلۀ عبارات ذیل بیان کرد: «در مقالات تقریظ و انتقاد اگرچه سعی دارد که مداخلت ننماید در حالت‌های مشروعۀ اضطراریه تنها قصد افادۀ عام را مدنظر خواهد گرفت در شئونات فردی یا شخصی هیچ مداخلت ندارد، در مقالات وارده حق تصرف را خواهد داشت.»
غلام محی‌الدین «انیس» بعد از سقوط دولت امانی به جرم حق طلبی و آزادی خواهی به سـرنوشـتی که نباید دچار می‌شـد گردید.زندانی گردید ، سل شد و در مظلومیت جان باخت.
انیس در دهمزنگ به سـال ۱۳۱۷ درگذشت. او را در گورسـتان پشـت محبس در حضیرۀ معروف «پردیسی‌ها» دفن کردند.
تعرض دومی به آدرس روزنامه ملی انیس در سال ۱۳۵۷ صورت گرفت، زمانی که «انیس» را با «اصلاح» مدغم کردند.
انیس پس از انیس:
مرحوم «انیس» هنوز زنده و رنج بیماری شدید را می‌کشید و قادر به کار و حرکت نبود، مرحوم «سرور جویا» که در آن وقت در جمله اعضای انجمن ادبی کابل ایفای وظیفه می‌کرد، سر پرستی و مسئولیت «انیس» را به عهده گرفت، تا اینکه در سال ۱۳۱۷ خورشیدی بعد از درگذشت انیس، او رسماً مدیر مسئول روزنامه «انیس» مقرر شد.
«جویا» بعد از وفات مرحوم غلام محی‌الدین «انیس»، نه تنها چراغی را که او روشن کرده بود خاموش نساخت، بلکه آن را جان‌ بیشتر داده و شعله ورتر ساخت. تا اینکه در سال ۱۳۲۷خورشیدی جویا به خاطر فعالیت سیاسی به زندان رفت و سرانجام به تاریخ ۱۵ جدی ۱۳۴۰ در سن ۶۳ سالگی پدرود حیات گفت.
بعد از مرحوم سرور «جویا» مدیریت روزنامه «انیس» به دوش یکی دیگر از یاران محی‌الدین «انیس» یعنی مرحوم محمد امین «خوگیانی» افتاد. «انیس» در زمان مدیریت محمد امین «خوگیانی» از روزنامه به هفته نامه تغییر یافت. در این مرحله بیشتر مطالب آن ذوقی و ادبی گردیده از بار سیاسی و انتقادی آن تا حد زیادی کاهش به عمل آمد.
یکی دیگر از یاران «انیس» که از ابتدای تاسیس روزنامه «انیس» با او همکار بود، مرحوم عبدالرشید «لطیفی» بود. لطیفی کسی بود که هم دوران مدیریت محی‌الدین «انیس» را تجربه کرده بود و هم دوران مدیریت سرور «جویا» و هم محمد امین «خوگیانی» را.
دوره کار مستقیم عبدالرشید «لطیفی» در «انیس»، بار اول از سال ۱۳۱۹ خورشیدی آغاز شد و او در این دوره موفق شد که مجدداً انیس را از هفته نامه به روزنامه تبدیل و در چهار صفحه به قطع بزرگ انتشار دهد. این شیوه تا سال ۱۳۲۱خورشیدی ادامه داشت، تا این که در اثر بحران جنگ دوم جهانی که تاثیرات خود را در افغانستان هم گذاشت، «انیس» در چهار صفحه کوچک و با حروف قلمی به کار خود ادامه داد.
مرحوم «لطیفی» گذشته از کار در روزنامه «انیس» قسمت زیادی از عمر خود را در کارهای هنری نیز سپری نمود. او سر انجام به مرض سرطان دچار شد و پس از ۲۷ سال کار در روزنامه «انیس» و دیگر کارهای هنری، به روز جمعه ۲۱ جوزای ۱۳۴۴ خورشیدی چشم از دنیا فرو بست.
بعد از مرحوم «لطیفی» یکی دیگر از یاران انیس که سکان روزنامه را در دست گرفت، محمد عثمان «صدقی» بود. «صدقی» تحولات بنیادی در «انیس» به وجود آورد که از آن جمله می‌توان به بزرگ شدن قطع آن و انتشار سالنامه‌یی جداگانه به عنوان هدیه «انیس» برای خوانندگان اشاره کرد. هدیه شامل موضوعات مختلف ادبی، تاریخی و اجتماعی بود.
«صدقی» تا سال ۱۳۲۶ مسئولیت «انیس» را بر عهده داشت و بعد از او این مسئولیت را محمد هاشم «میوندوال» بر عهده گرفت. از جمله رویدادهای زمان مسئولیت «میوندوال» یکی هم تاسیس مجله وزین ژوندون (زندگی) بود که به حیث یک مجله فرهنگی، سال‌ها به طور مرتب در پهلوی انیس نشر می‌شد.
مسئولیت «میوندوال» در روزنامه «انیس» تا سال ۱۳۲۸ خورشیدی ادامه پیدا کرد و در این سال بود که او به ریاست مستقل مطبوعات انتخاب شد. با رفتن «میوندوال»، بار مسئولیت «انیس» را محمد یونس «حیران» به دوش کشید و مدت یک سال این مسئولیت را بر عهده داشت، تا اینکه در سال ۱۳۲۹ خورشیدی محمد نجیم «آریا» به این سمت برگزیده شد و تا سال ۱۳۳۲ خورشیدی به حیث مدیر مسئول «انیس» ایفای وظیفه کرد.
در زمان مسئولیت محمد یونس «حیران» و محمد نجیم «آریا»، تغییرات چندان مهمی در «انیس» صورت نگرفت.
در سال ۱۳۳۲ خورشیدی مسئولیت انیس به محمد خالد «روشان» تعلق گرفت و تا سال ۱۳۳۶ خورشیدی ادامه یافت. بعد از آن محمد قاسم «واجد» مدیر مسئول «انیس» شد. مدیریت مسئولی او تا ثور ۱۳۳۸ ادامه یافت. در زمان او یکی از کسانی که به عنوان نویسنده شناخته شده با روزنامه «انیس» همکاری داشت، محمد ابراهیم «عباسی» بود که وی بعد از صباح‌الدین «کشککی» مسئولیت روزنامه را به عهده گرفت. «عباسی» هم به حیث نویسنده و هم به حیث مدیر مسئول «انیس» زحمات زیادی در این راه کشید.
عبدالحمید «مبارز» نیز کسی است که در سال ۱۳۴۱ مدیریت مسئول انیس را به عهده داشت. سپس سیدخلیل «روشان» در سال ۱۳۴۴ مسئولیت انیس را به دوش گرفت. محمد شفیع «رهگذر» یکی دیگر از چهره‌هایی است که از سال ۱۳۴۴ الی ۱۳۴۹ مدیریت مسئول انیس را عهده‌دار گردید. از سال ۱۳۳۵ محمد ابراهیم عباسی الی سال ۱۳۵۵ برای بار دوم مدیر مسئول انیس مقرر گردید از سال ۱۳۵۵- الی ثور ۱۳۵۷ سرشارشمالی به حیث مدیر مئسول انیس ایفای وظیفه نمود، از سال ۱۳۵۷ الی ۱۳۵۹ در محمد وفاکیش به حیث مدیر مسئول انیس انجام وظیفه کرده است. از سال ۱۳۵۹ الی عقرب ۱۳۶۱ محمد زمان مومند مدیر مسئول انیس بود در عقرب سال ۱۳۶۱ محمد صفر خواریکش به حیث مدیر مسئول روزنامه انیس الی میزان سال ۱۳۶۵ خدمت نموده است. همچنان محمد اسماعیل «محشور» از میزان ۱۳۶۵ تا جوزای ۱۳۶۸ مدیر مسئول روزنامه ملی «انیس» بود و جلال «نورانی» نیز از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۱، مدیریت مسئول روزنامه «انیس» را به پیش برد. به همین ترتیب غلام رسول «قرلق» از ۱۳۷۱ الی ۱۳۷۵ مدیر مسئول «انیس» بود.
احمدضیا سیامک «هروی» از سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۳ مدیر مسئول انیس بود که در زمان ایشان بار دیگر «انیس» به روزنامه تبدیل شد. پوهنیار سخی منیر از ۱۳۸۳ الی ۱۳۸۶ به حیث مدیر مسئول انیس ایفای وظیفه نمود که در زمان تصدی ایشان هم یک سلسله تغییرات در شمارگان و تعداد صفحات «انیس» به عمل آمد.
فیض‌الله «محتاج» نیز از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۸ مدت دوسال مدیریت مسئولی «انیس» را به عهده داشت.
محمد قسیم «سروش» از ۱۳۸۸ الی ۱۳۹۰ مدیر مسئول «انیس» بود و در این دوره نیز صفحات اختصاصی با عنوان‌های مختلف ایجاد گردید. همچنان علی محمد «صادقیار» از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۱ مدیر مسئول «انیس» بود و پس از آن مسئولیت روزنامه ملی «انیس» به حیات‌الله «بخشی» سپرده شد که از سرطان ۱۳۹۱ الی جوزای ۱۳۹۲ ادامه یافت و پس از آن سیدفضل‌الحق «فایز» از ۲۷ جوزای ۱۳۹۲ الی ۹ ثور ۱۳۹۳ به حیث مدیر مسئول انیس گماشته شد که در این دوره یکبار دیگر شاهد کیفیت و محتوا گردید و بعد از آن یعنی از تاریخ ۹ ثور ۱۳۹۳ الی اکنون که ۴ جدی سال ۱۳۹۵ می باشد احمد شاکر ضربی به حیث مدیر مسئول این روزنامه وزین ایفا وظیفه می نماید. قابل یادهانی است که در دوره کاری احمد شاکر ضربی هشت صفحه انیس به صفحات اختصاصی تبدیل شد یعنی صفحه تحلیل سیاسی، سیاست و جهان، اجتماع و سیاست، فرهنگ وسیاست، صفحه اعلانات .
از آغاز سال ۱۳۹۵نسبت کمبود بودجه وزارت اطلاعات وفرهنگ شمار صفحات این روزنامه وزین ملی به چهار صفحه تنزیل یافته است.
منبع: سخن انیس
———————————————————————————-

تاریخچه روزنامه اصلاح
روزنامه اصلاح در ۲۹ دلو ۱۳۰۰ هجری خورشیدی به نشرات اغاز کرد. چهار دوره نشراتی دارد. و دراین چهار دور این افراد اصلاح را مدیریت کرده اند:
دور اول : ۱۳۰۰ -۱۳۰۷، مدیران مسوول :
محمد بشیر ۱۳۰۰
حافظ فیض محمد ۱۳۰۱
دور دوم : ۱۳۰۸،مدیر مسوول :
محمد نوروز خان
دور سوم : ۱۳۰۸-۱۳۵۷ ، مدیران مسوول :
محمد امین خوگیانی جدی ۸ ۱۳۰
برهان الدین کشککی ۱۳۱۱
عبدالرحمن پژواک ۱۳۱۹
محمد قدیرتره کی ۱۳۲۰
محمد محسن فیروز ۱۳۲۸
عبدالصبور نسیمی ۱۳۲۰
قیام الدین خادم ۱۳۳۲
محمدعلم غواص ۱۳۳۳
محمد ابراهیم صفا ۱۳۳۶
محمدابراهیم عباسی ۱۳۳۶

دور چهارم : ۱۳۸۱ مدیران مسوول
محمد ولی زلمی ۱۳۸۱
دکتور شمس الحق آریانفر۱۳۸۴
توریالی زازی ۱۳۸۷
محمد زمان کلمانی۱۳۹۱
دادمحمد عنابی ۱۳۹۲
شناسنامه اصلاح به گونه مشرح:
روزنامه اصلاح برای بار اول در ۲۹ دلو ۱۳۰۰ هش مطابق به ۱۸ فبروری ۱۹۲۱میلادی به نگارندگی و سر دبیری محمد بشیر در شهر خان آباد شروع به نشرات کرد. دراین نشریه بعد از شماره ۱۶ بجای مدیر و سر دبیر تنها سر دبیر وبجای محمد بشیر ، حافظ فیض محمد درج گردیده است.
در مرحله اول، این جریده در یک صفحه بروی کاغذ نازک شکری رنگ در مطبعه سنگی خان آباد نشر میگردید. موضوعات این جریده را سر مقاله، مطالبی در باره حوادث داخلی، حوادث خارجی، ادبیات، مسایلی برای سر گرمی و مقالات علمی تشکیل میداد. در پیشانی اخبار درج شده بود:
وقت آنست که خودرا همه ایثارکنیم
پی اصلاح وطن کوشش بسیار کنیم
درآن دوره، جریده اصلاح اکثر مطالب خبری و علمی خودرا از جریده امان افغان اقتباس می کرد. نشراصلاح تا دیر ها در خان آباد دوام نکرد. دوره دوم ا صلاح در پکتیا ودور سوم آن در کابل آغاز شد بمیان آمده بود تا مدت زمان طولانی زیر نام روزنامه اصلاح به نشرات خود ادامه داد و تا امروز ادامه دارد.
نخستین شماره اصلاح هدف آنرا بدینگونه معرفی میکند:
۱) نشر حوادث داخلیه
۲) نشر حوادث خارجیه
۳) حسن و قبح خدمت مامورین و اهالی آن ولایت
۴) نشر معرفت
۵) تجارت، زراعت، صنعت و حرفت.
گرچه شماره های مکمل هفته نامه اصلاح دردست نمیباشد ولی شواهد دال برین است که نشرات روزنامه اصلاح در دوره امانی ادامه داشته است. زیرا به مجرد سقوط و انقراض سلطنت اعلیحضرت اما الله خان و رسیدن قدرت بدست امیر حبیب الله کلکانی نام تعدادی از نشریه ها تغییر کرد. یکی از جریده های که اسم آن تغییر یافت همین اصلاح بود که بنام «نهضت الحبیب» نشر میگردید. درین مورد مرحوم مولوی برهان الدین کشککی در اخبار حبیب السلام ضمن تقریظی در باره آن چنین معلومات داده است: «نهضت الحبیب» اولین اخباریست که در مرکز قطغن وبدخشان بمقام خان آباد به قلم عالیجا فضایل آگاه مولوی محمد بشیر خان به قطع مناسب و اصول درست در چهارصفحه ۱۲ پونده در هفته یکبار طبع و انتشار می یافت.
مرحوم کشککی راجع به محتوای آن نوشته است: تا هفتم شماره آنرا خوانده ایم. همه در اسباب و علل این انقلاب است. خوب پیچیده وبا حکومت اسلامیه مرکزی اظهار عقیدت و اخلاص ابراز داده و ضمناً از بعضی تنقیدات لازمه نیز جلو نگرفته است.
با سقوط امیرحبیب الله کلکانی ، نهضت الحبیب ابتدا به نام «اتحاد خان آباد» وبعد ها بنام «اتحاد بغلان» تغییر نام میدهد که تاامروز ادامه دارد.
از سوی دیگر نادر خان که بانی اصلاح درخان آباد بود، هفته نامه اصلاح را تقریباً با عین مشخصات به روزسه شنبه ۱۴ برج اسد ۱۳۰۸ هش مطابق اول ربیع الاول ۱۹۲۹ هق به سر دبیری محمد نوروز خان در ناحیه علی خیل جاجی نشر می نماید واین درحقیقت تداوم اصلاحی است که در خان آباد نشر می شد.
بعد از شماره سیزدهم دوره دوم جریده اصلاح (۱۷ جدی ۱۳۰۸) ، محمد امین خوگیانی سابق مدیر جریده اتحاد مشرقی بحیث مدیر و سر محرر جریده اصلاح مقرر گردید.
از شماره پانزدهم (۳ دلو ۱۳۰۸) به بعد جریده اصلاح هقته دوبار به نشرات آغاز کرد. ازین شماره به بعد جریده روح انتقادی گرفت و نوشته های اصلاحی درآن بکثرت نشر شد.
از شماره اول سال دوم (۱۸ اسد ۱۳۰۹) ، جریده اصلاح ، بشکل مجله در۸ صفحه نشر گردید ، بعداً در ۱۲ صفحه چاپ شد. اصلاح به شکل مجله تا شروع سال سوم ( ۱۴ اسد ۱۳۱۰) ادامه یافت.
از شماره پنجاه وهفتم به بعد مدیریت جریده اصلاح به برهان الدین کشککی محول گردید.
درزمان برهان الدین کشککی جریده اصلاح بعد از چهار شماره، به روز نامه تبدیل شد. روزنامه اصلاح ازآن تاریخ به بعد در دو صفحه به قطع بزرگ روزانه به نشرات پرداخت. درین دوره اصلاح از نگاه کیفیت معنوی و رنگینی مضامین و مطالب مفید اصلاحی و اجتماعی موضع جدی تری گرفت.
کاردیگری که در سال ۱۳۱۷ صورت گرفت بزرگ شدن قطع اصلاح به سایز معیاری روزنامه های جهانی بود. مضامین مطابق معیارهای جدید روزنامه نویسی و اساسهای ژورنالیستی طبقه بندی گردیده وبرای هر مضمون از حیث ماهیت آن، ستون خاصی تخصیص داده شد. روزنامه اصلاح در سال ۱۳۱۸ مصور گردید، موضوعات سیاسی بشکل تازه تری تقدیم خوانندگان گردید. در پاورقی، داستانها کوتاه مشغول کننده محیطی و انتقادی در چوکات ادب گنجانیده شد. خبرها دریک ستون بفارسی و در ستون مقابل ترجمه آن بزبان پشتو انتشار یافت. برای بار اول درجه حرارت مرکز وولایات ، دواخانه های مؤظف درآن انتشار یافت.
در سال ۱۳۱۹ عبدالرحمن پژواک بجای برهان الدین کشککی بحیث مدیر مسؤل روزنامه اصلاح مقرر گردید. در دوره مدیریت مسؤل عبدالرحمن پژ واک روزنامه اصلاح زیبا و کلیشه های مرغوب و صحافت خوب شیوه قبلی را دنبال کرد. در قسمت فوقانی اخبار در دوطرف عنوان یک سلسله وجیزه ها و عناوین مهم وبرجسته روزنامه نشر میشد. محل اداره روزنامه از جاده مینار نجات به عمارتی متصل مطبعه عمومی نقل مکان یافت. در قسمت پشتوی روزنامه توجه بیشتری مبذول گردید و سرمقاله ها غالباً توسط نویسندگان شناخته شده وبنام کشور بزبانهای فارسی دری و پشتو تهیه میشد. در همین سال (۱۳ اسد ۱۳۱۹) قطع روزنامه دفعتاً وبدون اطلاع قبلی کوچک شد و مدیر روزنامه عبدالرحمن پژواک در سرمقاله همان روز ازین پیشآمد چنین معذرت خواست: “درطی مدت یکسال و چند ماهی که آتش جنگ در غرب شعله ور است ممالک و مللی که از محاذ جنگ دور بسر می برند، نیز از تأثیرآن دور نمانده اند. روزنامه اصلاح نیز مجبور شد باری را که مطبوعات دنیا برداشت، بکشد. هرچند روز نامه ما کوچک شد، ولی تا جائیکه ممکن بود از خورد ساختن حروف، مضامینی را که می خواستیم عرضه کنیم، تاحدی حفظ نمودیم.”
دردهم سرطان ۱۳۲۰ محمد قدیر تره کی بجای عبدالرحمن پژواک بحیث مدیر مسؤل روزنامه اصلاح مقرر گردید. هنوز تأثیرات جنگ جهانی بر کلیه مطبوعات جهان وجود داشت. ساحه فعالیتهای ژورنالیستی را بر کلیه ممالک دور افتاده و نزدیک محدود ساخته بود. تأثیرات نرسیدن مواد طباعتی و غیره کار ژورنالیستان را دشوار میکرد. روزنامه اصلاح نیز روزهای دشوار وسخت خودرا میگذراند. از هیچ نقطه نظر انکشاف و بهبودی درآن بملاحظه نمی رسید. حتی از شماره (۲۳) جدی ۱۳۲۰ به اینسو روزنامه اصلاح با حفظ قطع کوچک قبلی از چهار صفحه به دو صفحه تنزیل یافت. به این ارتباط محمد قدیر تره کی در سر مقاله اصلاح چنین نوشت: “همانطوریکه تأثیرات سؤ این جنگ خانمانسوز بر سایر شعب زندگانی بین المللی وارد شده، بر مطبوعات نیز دیده میشود، بحدی که اکنون مطبوعات تمام ممالک، حتی از مترقی ترین آنهاکه از خود کارخانه های کاغذ و مواد دیگر طباعتی دارند چندین چند کاسته شده … آخرین چاره ما هم اینست که از عده صحایف روزنامه اصلاح بکاهیم وبجای چهار صفحه سر ازین شماره روزنامه را در دوصفحه نشر کنیم.”
روزنامه اصلاح ازآن تاریخ به بعد در دو صفحه چاپ میشد ودر ستونهای محدود آن بجز از واقعات هراس انگیز جنگ و اختراعات سلاحهای مدهش و قتل غارت مبارزان و استعمارجویان ویا چند اعلان و دو سه خبر داخلی چیزی مطالعه نمی شد. بعد از ۱۶ میزان ۱۳۲۴ اوضاع جهان روبه بهبود نهاد و موانعی که درراه تجارت بین المللی عرض وجود کرده بود آهسته آهسته رفع شده بار دیگر روزنامه اصلاح به قطع بزرگ و در ظرف چهار صفحه بخوانندگان عرضه گردید. موصوعات سیاسی، اقتصادی، زراعتی، اختراعات و اکتشافات بکثرت وبطور جامع منتشر گردید.
در ۲۸ جدی ۱۳۲۸ محمد محسن فیروز بحیث مدیر اصلاح مقرر گردید. درین دوره نیز کارکنان روزنامه اصلاح سعی ورزیدند تا موقف اخبار را باحفظ خط مشی سابق موضوع بهتری بدهند. ستونهای تشویقی برای تربیه جوانانیکه مشق نویسندگی میکردند بوجود آوردند وقسمت بیشتر اخبار را غالباً مضامینی اشغال کرد که از منابع خارجی ترجمه و اقتباس میشد. از شماره (۲۴) ثور ۱۳۲۹ به بعد خبرهای صفحه اول روزنامه اصلاح که تا آن دم به زبان فارسی دری و پشتو نشر میشد به لسان پشتو تعدیل گردید. نهم ثور ۱۳۳۰ تمام اعلانات بزبان پشتو نشر شد.
در ۹ جوزای ۱۳۳۰ تصدی امور روزنامه اصلاح به محترم عبدالصبور خان نسیمی تعلق گرفت. محترم نسیمی در نخستین سر مقاله خود نوشت: ” در سلسله هزاران وسایل و تدابیراجتماعی که سنجیده شده وسنجیده میشود به عقیده من از همه مؤثرترمقیدتر و منطقی تر، همانا تحکیم بنیان اتفاق و اتحاد ملی است. هر اقدام و عملیکه وحدت ملی را برهم زده جمعیت را بسوی پراگندگی میکشاند، به نظر ما دیگر بزرگتر از آن گناهی نیست… توازن و تعادل قوای اجتماعی که حیات وبقای ملت و مملکت نتیجه آن است، وقتی بوجود می آید که از تفریط و افراط و تعصبات خشک و افراط جلوگیری بعمل آید.” درین دوره موازی با معلومات آفاقی و حوادث خارجی موضوعات و اتفاقات داخلی کشور نیز در نظرگرفته شدودر پهلوی جریانات سیاسی بین المللی اخبار روزمره محیطی به پیمانه وسیعتری گنجانیده شد.
در ۱۹ حمل ۱۳۳۲ مدیریت روزنامه اصلاح به قیام الدین خادم سپرده شد. قیام الدین خادم برای حفظ متانت روزنامه مساعی بیشتری بکاربرد. سرمقاله ها حد اکثر بزبان پشتو انتشاریافت. معلومات آفاقی بیشتر نشرشد.
در اول ثور ۱۳۳۳ مدیریت روزنامه اصلاح بشکل مؤسسه لمتد درآمد و مدیر مسؤل آن محمد علم غواص تعیین گردید. محمد علم غواص وسایر کارکنان روزنامه اصلاح درین مرحله کوشیدند در قسمت صحافت روزنامه مساعی بیشتری بخرج دهند. مضامین متن صفحات برجسته وجاندار عرض وجود کرد. داستانهاو موضوعات دلچسپ ذوقی بیشتر شد.
در چهارم عقرب ۱۳۳۵ مسؤلیت روزنامه اصلاح بدوش محمد ابراهیم صفا گذاشته شد. محمد ابراهیم صفا در مرحله اول مسؤلیت خود سر مقاله اصلاح را از صفحه اول به صفحه دوم ستون اول منتقل ساخت وستون جدیدی تحت عنوان “شما و علم تان” بجای آن گشود.، و کوشش بعمل آورد تا تعریفات و مصطلحات علمی دراین ستون بمعرض مطالعه ذوقمندان علوم قرارگیرد. درین دوره رویهمرفته موضوعات علمی بیشتر از اخبار نشر میشد.
در ۲۹ سنبله ۱۳۳۶ محمد ابراهیم عباسی نخستین سرمقاله خودرا بزبان پشتو نشر کرد. این شخص تلاش کرد که کارکنان روزنامه اصلاح را باین موضوع متمرکز سازد که روزنامه را از شکل کتابی خارج سازند، و آنرا بشکل یک روزنامه واقعی در بیاورند، که مؤفق هم شد. مضامین اصلاح درین دوره تماماً از منابع خارجی ترجمه میگردید. ضمناً راپور تاژ های مصور به پیمانه زیاد نشر میشد. رویهمرفته درین دوره برجستگی خاصی در روزنامه اصلاح دیده میشد.
روزنامه اصلاح دردوره موسی شفیق آخرین صدراعظم دهه دموکراسی درسال ۱۳۵۲ با روزنامه انیس مدغم گردید و تحت نام رونامه اصلاح انیس به نشرات ادامه داد. اما با قدرت یابی حزب دموکراتیک خلق، نشرات روزنامه اصلاح متوقف گردید و روزنامه انیس بدون پیشوند اصلاح، به فعالیت ادامه داد.
در سال ۱۳۸۱ روزنامه اصلاح پس از یک دوره ۲۴ ساله بار دیگر فعال گردید که دورچهارم نشرات اصلاح می باشد. محمد ولی زلمی به عنوان نخستین مدیر مسؤول دوره چهارم در سال ۱۳۸۱ مسؤولیت این روزنامه را به عهده گرفت. پس از وی دکتور شمس الحق آریان فر، توریالی زازی محمد زمان کلمانی به ترتیب به عنوان مدیران مسؤول روزنامه اصلاح ایفای وظیفه نمودند.
روزنامه اصلاح در حال حاضر به مدیر مسؤولی داد محمد عنابی و سردبیری نجیب الله پاینده زیر نظر ریاست عمومی روزنامه های دولتی تحت رهبری شمس الحق آریانفر در چوکات وزارت اطلاعات و فرهنگ به نشراتش ادامه می دهد. رهبری جدید روزنامه اصلاح از دوسال به اینسو تلاش فراوان کرده است تا تغییرات لازم را در شکل و محتوای روزنامه به میان آورد که تا حد زیادی موفق هم بوده است. محتوا و برگ آرایی روزنامه تاحد زیادی بهبود یافته است. شیوه نگارش روزنامه نیز به روز شده است. روزنامه اصلاح در یکی دوسال اخیر تلاش کرده است به جای مطالب معلوماتی و ذوقی، موضوعات داغ سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را به دست نشر بسپارد تا خوانندگان گرامی از جریان ها و رویدادهای داغ روز آگاه شوند. روزنامه اصلاح تا حد زیادی تلاش کرده است تا از حقانیت نظام مشروع افغانستان در برابر مخالفان مسلح و هراس افگنان بین المللی دفاع کند و درچارچوب سیاست های حکومت جمهوری اسلامی افغانستان و حمایت از منافع ملی کشور به نشراتش ادامه داده است.

——————————————————————————-

د هېواد ورځپاڼې تاریخی خپرنیز بهیر
د هېواد ملی ورځپاڼه . په ۱۳۲۸ لمریز کال کې رامنځ ته شوه.. کله ،چې په دغه کال په پغمان کې د پښتنو او بلوڅو د پیوستون ورځ د شاندارو مراسمو په لړ کې نمانځل کېده ،نو پرېکړه وشوه ،چې هېواد ورځپاڼه هم را منځته شی .
د دې تاریخې اوملی ورځپاڼې بنسټ اېښودونکی عبدالرؤف بینوا ویلی: (( کله چې ما د هېواد ورځپاڼې بنسټ کېښود ،زوى مې پیداشو او پرهغه مې هم (( هېواد )) نوم کېښود )) د هېواد ورځپاڼې لومړى مسوول مدیر دوطن تکړه لیکوال اوشاعرخداى بخښلى محمد ارسلان سلیمی وردګ و،چې دوخت د مطبوعاتو د مستقل ریاست له خوا په دغې مهمه دنده وټاکل شو…په هغه وخت کې د هېواد ورځپاڼې کلیشه په سره رنګ چاپېده .
هېواد ورځپاڼه د خپل تاریخ په لومړیو وختونوکې د اوونیزې په توګه په اوونۍ کې یوځل خپرېدله چې لیکنې اومطالب یې د پښتنو اوبلوڅو د خود ارادیت دحق د نهضت په هکله وو.
ورپسې غلام رحمان جرار ، غلام جیلانی جلالی ،محمد یونس مراد ، عبدالرؤف ټټراوعبدالشکور بیکس هریو په خپل وارسره د دې ورځپاڼې د مسوولو مدیرانو په توګه خپل تاریخی رسالت ترسره کړى او د ورځپاڼې د پرمختګ او د چارو په تنظیم اوښه والی کې یې خپل ملی مسوولیتونه ادا کړی دی .
په ۱۳۳۸ لمریزکال کې ښاغلى محمد شاه ارشاد د دغې درنې ورځپاڼې د مسوول مدیر په توګه وټاکل شو .ارواښاد محمد شاه ارشاد دینی عالم او د معاصرې پوهې لرونکى او د ملی او نړیوالو پېښو او تحولاتوپه برخه کې له پراخې او هراړخیزې مطالعې څخه برخمن شخصیت و او همدا رنګه د پښتنو دقومی اواتنیکى جوړ ښتونو په اړه یې هم تاریخی مطالعه درلوده، نوله دې امله په دغه مهال هېواد ورځپاڼه نوره هم ښه وځلېده او دلوستونکو په زړونو کې یې ځانګړى ځاى وموند.
له ښاغلی محمد شاه ارشاد څخه وروسته ارواښاد مولانا قیام الدین خادم پر دغې دندې وګومارل شو . نوموړی خپله دنده تر۱۳۴۵ لمریز کال پورې په ډېره ښه توګه سرته ورسوله .دمولانا قیام الدین خادم په وخت کې د هېواد ورځپاڼې په خپرونو کې لوى بدلون رامنځ ته شو.
ښاغلی قیام الدین خادم ،چې د شعر اوادب لوړ استعداد درلود، نوځکه یې د خپل لوړ استعداد او د افغانانو د ملی وحدت د ټینګښت او د ځانځانۍ او ځان غوښتنې د افکارو دپلویانو دغندلو په موخه په هېواد ورځپاڼه کې (( د مطبوعاتو ځانځانی)) ترعنوان لاندې په زړه پورې مقاله ولیکله چې د مرکز اکثرو ورځپاڼو استقبال کړه اوپه زړه پورې مطالب یې پرې ولیکل چې د اتفاق او اتحاد ژور پیغام په کې پروت و..
ورپسې له معمول سره سم د دولتی څوکیو د ادلون بدلون له مخې ډېر مشهور لیکوالان او شخصیتونه د هېواد ورځپاڼې د رییسانو په توګه پر دندو وګمارل شول. د۱۳۵۷ لمریزکال دثور له کودتاوروسته د مجاهدینو تر راتګه پورې عبدالله بختانى خدمتګار ، محمد ولی زلمى، امین افغانپور او سید حمیدالله روغ د هېواد ورځپاڼې د مسوولو مدیرانو په توګه پر دندو وګمارل شول.
په۱۳۷۱ لمریزکال کې ښاغلى اجرالدین اقباال اوبیا وروسته عبدالوکیل عمری او د طالبانو په راتګ سره عبدالحنان همت د هېواد ورځپاڼې دمسوول مدیر په حیث وټاکل شول .له ښاغلی همت څخه وروسته ملا اسدالله حنیفی او بیا ملا عبدالرحیم ثاقب ته دادنده وسپارل شوه. د طالبانو د نظام له ړنګېدو څخه وروسته د ښاغلی حامد کرزی په مشرۍ دلنډ مهالې ادارې او حکومت په راتلو سره ښاغلى اجرالدین اقباال بیا د هېواد ورځپاڼې رییس اومسوول مدیرشو.
د۱۳۸۴ لمریزکال د ثور له میاشتې راپه دې خوا ارواښاد ښاغلى توریالى ځاځى د هېواد ورځپاڼې درییس اومسوول مدیرپه حیث وټاکل شو اوله هغه څخه را وروسته نجیب الله شینواری دغه دنده ترسره کړې ده او بیا وروسته زلمى مایار د هېواد ورځپاڼې درییس اومسوول مدیر په توګه دنده اجراکړه، خو په ۱۳۹۱لمریز کال د اداری اصلاحاتو له خوا د هېواد ورځپاڼې د آمریت او مسوول مدیریت بست آزادې سیالۍ ته وړاندې شو او د هغه وخت د هېواد ورځپاڼې مسوول سکرټر احمد زلمى شهباز دغه مهم بست ته کامیاب شو او د ۱۳۹۱لمریز کال د لیندۍ له ۱۴مې را په دې خوا د دې ورځپاڼې د آمر او مسوول مدیر په توګه دا درنه دنده پر مخ وړی.