روزنامه هیواد

کلچرک ىا Mumps

کلچرک ىک مرىضى حاد وىروسى است که متصف است به بزرگ شدن دردناک غدوات لعابىه بخصوص غده Parotid که در زىر گوشها به دو طرف وجه قرار دارد. اىن مرىضى توسط ىک وىروس که داراى ساختمان RNA مىباشد بوجود مى آىد که تا فعلاً ىکنوع سىر و تاىپ آن شناخته شد است.

وقوعــــــات: اکثرىت واقعات کلچرک بىن سنىن ۵ الى ۱۵ سالگى بمىان مى آىد و اطفال کوچک شىر خوار به نسبت داشتن معافىت قسمى از مادران خود کمتر به اىن مرىضى مبتلا مىگردند. انسان ىگانه مخزن و مىزبان اىن وىروس بوده و اکثراً در موسم زمستان و بهار واقع مىشود.

واىرس عامل کلچرک توسط تماس مستقىم ، توسط قطرات کوچک هوایى ، توسط مدفوع آلوده با ادرار و لعاب دهن از شخص مرىض به شخص سالم انتقال مىکند. بعداً وىروس در سىستم طرق تنفسى تکثر نموده تا داخل جرىان عمومى خون بدن شود بعداً در ساختمانهاى غدوى بدن و انساج عصبى جاگزىن مىشود.  وىروس شش روز قبل از تورم و پندىده گى غدوات الى ۹ روز بعد از پندىده گى و التهاب غدوى لعابىه از لعاب دهن مرىض تجرىد شده مىتواند.

با مصاب شدن شخص به کلچرک و ىا واکسىن نمودن ىک معافىت داىمى تولىد مىشود.

اگر چه در اکثرىت واقعاً بشکل خفىف سىر مىکند ولى در ۱۰ فىصد واقعات اىن واىرس سبب مننجىت و التهاب نسج دماغى شده مىتواند.

منظره کلىنىــــکى: دوره تفرىح اىن مرض ۲-۴ هفته بوده و شروع مرض بصورت حاد با تب ، بى حالى ، گىچى و سردردى آغاز مىگردد و منظره وصفى کلچرک عبارت از التهاب و پندىده گى دردناک ىکطرفه و ىا دوطرفه غده لعابىه Parotid مىباشد. که بصورت درد گوش طرف ماٌوف ، حساسىت زنخ در هنگام جوىدن غذا ، خشکى دهن و پندىده گى زاوىه زنخ ىا الاشه ظهور مىکند. نرمه گوش از اثر پندىده گى به طرف بىرون و بالا بىجا مىشود. دوره نقاهت و شفاىابى دوباره مرض ىک هفته را در بر مىگىرد.  واقعات التهاب خصىه ها و اىپدىدوم در سىر اىن مرض در نزد پسران نوجوان و ىا اشخاص بالغ بسىار معمول است ودر ۸۵ فىصد واقعات بصورت ىکطرفه واقع شده و ىک الى دوهفته بعد از التهاب غدوات لعابىه بوجود مى آىد. خصىه هاى مصاب بزرگ و دردناک مىباشند که به تعقىب آن بعضاً اتروفى و ىا خورد شدن بمىان مى آىد ، ولى عقامت بسىار نادر مىباشد.

ساىر تظاهرات و ىا مشکلات سىستم عصبى که در سىر اىن مرض بمىان مى آىد عبارت از آفت عصب شنوایى که منجر به کرى مىگردد ، اتاکسى ىا بىقرارى و عدم توازن بدن که ناشى از آفت دماغ اصغر مىباشد ، التهاب عصب وجهى ، التهاب نخاع ىا حرام مغز و سندروم گىلن با مىماند.

تظاهرات غىر معمول اىن مرض عبارت از التهاب پانقراس ، التهاب سىنه ها درزنان ، التهاب تخمدانها، التهاب گرده ها  و التهاب عضله قلب مىباشد.

تشخــــىص: تشخىص مرض به اساس منظره کلىنىکى اعراض و علاىم ، معاىنات لابراتورى تست ELISA براى درىافت انتى بادى IgM صورت مىگیرد. سوىه انزاىم امىلاز در بىشتر از ۹۰ فىصد واقعات بلند مىباشد. کلچرک باىد از التهاب چرکىن باکترىایى غده پروتىد ، التهابات ساىر غدوات لعابىه مانند غده تحت الفکى و تحت لسانى و سنگهاى قنات غده لعابىه تشخىص تفرىقى گردد.

تـــــداوى: تداوى اىن مرض عرضى و محافظه کارانه است که عبارت از تطبىق ادوىه ضد تب و شستشوى دهن با سىروم نمکى شىر گرم مىباشد. در صورتىکه التهاب خصىه ها بمىان آمده باشد با استراحت بستر و بستن ىک پوشش محافظوى براى خصىه ها تطبىق مىگردد. و از ستروئىد ها براى تسکىن اعراض التهاب خصىه ها و مفاصل مىتوان استفاده نمود ولى در سىر مرىضى کدام تغیىرى وارد کرده نمىتواند.

وقاىــــــه: مرىضان مبتلا به کلچرک باىد از دىگران دور نگهداشته
شده و تا وقتىکه پندىده گى
و التهاب غدوات لعابىه از بىن مىرود تجرىد گردند. و براى وقاىه افراد سالم واکسىن ضد مرض وجود  دارد که در وقت معىن آن تطبىق مىگردد.

رنحُورمل دوکتور نعىم الله اندىشمند

ترىنر متخصص امراض داخله اطفال

ممکن است شما دوست داشته باشید