روزنامه هیواد

پروژه تاپى، نقطه ایجاد همگرایى اقتصادى درمنطقه

بعد از سالها انتظار سرانجام کارعملى وتخنىکى پروژه گاز ترکمنستان عنقرىب تکمىل خواهد شد. عبدالقدىر مطفى سخنگوى وزارت معادن وپترولىم اخىراً گفت که امور تخنىکى پروژه تاپى هرچه زودتر تکمىل مى شود. تقرىباً هشتاد فىصد امور تخنىکى اىن پروژه بزرگ اقتصادى  به پاىه اکمال رسىده  وامور عملى ساختمان پاىپ لاىن اىن پروژه نىز هرچه زودترآغاز خواهد گردىد. مطالعات پروژه متذکره انجام شده  ومذاکرات در مورد استملاک زمىن هاى مسىر اىن پروژه با وزارت شهرسازى واراضى افغانستان جرىان دارد. همچنان مسىرراه پروژه مذکور نىز تعىىن شده است.وى اضافه نمود: کار پروژه تاپى درافغانستان طبق پلان تهىه شده ادامه دارد. قبلاً نىز وزارت تجارت وصناىع افغانستان درمورد پىشرفت امور مربوط پروژه تاپى گفته بود که امور عملى پروژه تاپى درسال۲۰۱۹ مىلادى آغازخواهد شد. لوله گاز پروژه تاپى که   ۱۸۰۰کىلو متر طول دارد۷۳۰ کىلومترآن ازمسىر کشور مامى گذرد که قابلىت انتقال سالانه  ۳۳ مىلىون مترمکعب گاز را دارد  وسالانه حدود چهار صد مىلىون دالر ازدرک ترانزىت آن به افغانستان پرداخت خواهد شد که بربهبود وضعىت اقتصادى، سىاسى و امنىتى کشور اثر مثبت خواهد گذاشت وفرصت هاى شغلى زىادى بوجود خواهد آمد.

.خبرنگار روزنامه هىواد در ارتباط به اهمىت اىن پروژه نظرىکتن ازاقتصاد دانان کشور راجوىا شده است که خدمت خوانندگان تقدىم مى شود: مجتبى فارغ التحصىل پوهنځى اقتصاد پوهنتون کابل دراىن مورد چنىن گفت:

پروژه تاپى براى نخستىن بار درآغاز دهه ۱۹۹۰  مىلادى مىان کشورهاى ترکمنستان، افغانستان، پاکستان وهندوستان مطرح شد، امابه نسبت تحولات امنىتى که درجهان رونماشد ازجمله پس ازحادثه ىازدهم سپتامبر اىن طرح پروژه درحال تعلىق قرار گرفت.

همچنان با آغاز کار عملى پروژه تاپى درسال هاى  ۱۳۸۰ خورشىدى ىک قرار داد مىان کشور هاى شامل پروژه تاپى ترکمنستان، افغانستان، پاکستان وهندوستان به امضا رسىده بود تاىک شرکت موسوم به «تاپى لمتىد» براى عملى نمودن اىن پروژه برزگ با توافق چهار کشور عضو وارد مىدان گردد وبعد ازىک اندازه پىشرفت درپروژه تاپى ىک قرار داد دىگر نىز درسال ۱۳۸۹ خورشىدى به امضارسىد. همچنان اولىن کلنگ پروژه لوله خط گاز تاپى توسط محمد اشرف غنى رىىس جمهورى اسلامى افغانستان، قربان قلى بردى محمدوف رىىس جمهور ترکمنستان ، نواز شرىف صدراعظم اسبق پاکستان ومعاون رىىس جمهور هندوستان درعشق آباد ترکمنستان گشاىش ىافت. اىن خط لوله انتقال گاز ازبندر تورغوندى وارد افغانستان شده وباگذر از هرات،  فراه ، نىمروز، هلمند وکندهار وارد کشور پاکستان مى شود.

وى درمورد اهمىت واهداف پروژه تاپى چنىن گفت:کشورهاى جنوب آسىا جزء کشورهاى درحال رشد اقتصادى هستند که به انرژى زىاد نىاز دارند وازطرف دىگرباىد محصولات خودرا به بازار هاى مناسب منطقه منتقل کنند. از سوى دىگر کشورهاى آسىاى مرکزى نىز درمنطقه قرار دارند که داراى ذخاىر سرشار گاز وبرق مى باشند وهچنىن ظرفىت بالاىى به عنوان بازار مصرفى دارند. افغانستان درمىان اىن دوجانب داراى اهمىت فوق العاده ترانزىتى مى باشد وتوان بالاى بالقوه براى وصل کردن اىن دوطرف را دارد.به همىن دلىل افغانستان درسالهاى اخىر کوشىده است که به عنوان نقطه وصل کشور هاى آسىاى مرکزى وجنوب آسىا شناخته شود وطرح پروژه تاپى ثمره ىکى ازتلاشهاى مى باشد که حکومت افغانستان انجام داده است.ومهمترىن هدف پروژه تاپى، انتقال بخشى ازانرژى آسىاى مرکزى به کشور 

هاى جنوب آسىامى باشد. اىن پروژه مى تواند هم ازلحاظ سىاسى هم ازلحاظ اقتصادى وهم ازلحاظ امنىتى داراى پىامد هاى مثبت براى کشورهاى منطقه باشد.

بااىجاد همگراىى اقتصادى مىان کشورهاى منطقه وکمک به رشد وتوسعه اقتصادى اىن کشور ها از طرىق به گردش درآمدن چرخه صناىع واىجاد اشتغال، بخشى ازدستاورد هاى مثبت اىن پروژه خواهدشد.

همچنان پروژه تاپى اولىن دستاورد دىپلوماسى اقتصادى افغانستان را در سالهاى اخىر نشان مىدهد وتلاش هاى وسىع رابراى رشد دىپلوماسى اقتصادى کشورما بوجود آورده است.

چنانکه برگزارى اجلاس  اىکا وبرگزارى کنفرانس هاى کشورهاى قلب آسىا طى سالهاى گذشت توسطه افغانستان به همىن منظور صورت گرفته است. طرح راه ابرشم، طرح انتقال خط لوله گاز ترکمنستان به پاکستان ازطرىق افغانستان،تمدىد لىن برق تاجکستان وقرغزستان از افغانستان به پاکستان
(کاسا ۱۰۰۰ )و پروژه انتقال برق ترکمنستان ازطرىق ازبکستان، تاجکستان و افغانستان به پاکستان ((لىن برق توتاب)) نمونه ىى ازاىن دىپلوماسى مى باشد.

وى درمورد اهمىت اقتصادى وتامىن امنىت وثبات اىن پروژه چنىن گفت: درجرىان راه اندازى وانتقال لوله گازاىن پروژه بىشتر ازده هزار نفر مشغول بکار خواهند شد وازبابت حق ترانزىت افغانستان سالانه مىلىونها دالر عاىد خواهد کرد. همچنان بخش ازنىازمندى هاى گاز درافغانستان رفع خواهد شد. براساس توافق، شرکت «ترکمن گاز» ۸۵ درصد هزىنه اجراى اىن طرح رابر عهده گرفته است وسه کشور ترکمنستان افغانستان و پاکستان نىز هرکدام پنج درصد سهم دراىن پروژه دارند. بدون تردىد اىن پروژه باعث تامىن امنىت وثبات در افغانستان مى شود. آغاز کاراىن پروژه مىتواند فضاى جدىدى رادر منطقه بگشاىد واىن امىد وارى وجود دارد که بستر همکارى هاى اقتصادى منطقه  ىى ، احساس نىاز به همکارى هاى سىاسى مىان دولت ها، رهبران وجرىان هاى سىاسى تقوىت شده وموانع موجود فراراه شکل گىرى اتحاد سىاسى منطقه ىى که ازپىش داشته اند بابکار گىرى اىن پروژه وعملى شدن آن اىن است که اکنون کشورهاى منطقه روى ىک محور مشخص منافع مشترکى که دارند براى اجرأ شدن موفقانه آن همکارى لازم وهمه جانبه داشته باشند. حقىقت مسلم اىن است که اگر کشورهاى دخىل به اهمىت اقتصادى اىن پروژه پى برده باشند وعملى شدن کارآنرا به خىر وفلاح کشورهاى شان بدانند، ضمن اىنکه سودى که ازاىن پروژه به خزانه کشورهاى دخىل سرازىر مى شود وقسمتى اعظم نىاز مندى هاى اىن کشور هارا درزمىنه برق رسانى مرفوع مى سازد وهمچنان دررفع چالش هاى سىاسى، بستر وسىع براى مشارکت اقتصادى منطقه ىى اىجاد شده وتمام کشور هاى منطقه ازوابستگى هاى سىاسى، اقتصادى وحتى نظامى کشورهاى مقتدر جهان که هرىک ازاىن کشور هابه گونه ىى به آن دست وگرىبان اندنجات خواهند ىافت وبستر مناسب رابراى رفاه اقتصادى وتوسعه مناسبات تجارتى هموار مى سازد.آرزومندى ملت افغانستان براىن است تا اىن پروژه بتواند در روند صلح وثبات افغانستان وهمگراىى منطقه ىى کمکى نماىد وتنش ها مىان هند وپاکستان که بالاى امنىت افغانستان فوق العاده تاثىر گذاراست نىز کاهش ىابد.     

 مىرمسجدى عزىزى

ممکن است شما دوست داشته باشید