روزنامه هیواد

صحت روانی

صحت روانی حالت سلامتی است که در آن اشخاص توانایی های خود را میشناسند، قادر اند با فشار های نورمال زندگی سازگاری نمایند، به طور فعالانه و پر ثمر کار کرده و در جامعه خویش سهم فعال داشته باشند.

شخصی از نظر روانی نورمال است که بتواند: توانایی های خودش را شناسایی کند، با فشار های نورمال زنده گی سازگار شود، به طور فعالانه کار کند و در جامعه سهیم باشد.

فشار روانی-اجتماعی: حالت قبل از مریضی روانی بوده (بعد از مریضی و یا در جریان ان نیز بوده میتواند) که شخص را وادار مینماید بیش از حالت های قبلی معمولا با وضعیت پیش آمده تطابق نماید این فشار ها یا منشه روانی داشته (ناسازگاری- بی علاقگی) ساحه اجتماعی را متاثر میسازد و یا منشه اجتماعی داشته روان فرد را پریشان میسازد (بیکاری) مثال های عمده آن عبارتند از جار و جنجال های فامیلی، ناکامی در مکتب، بیکاری، مشکلات زناشویی و غیره این فشار ها با دوا خوب نمیشود و در اکثر حالات ادویه وضعیت را پیچیده تر میسازد (به وجود آمدن اعتیاد وعوارض جانبی) و یا گسترده گی مشکل موجوده بهترین مداخله برای مشکلات روانی –اجتماعی   مشاوره های روانی –احتماعی میباشد که نهایت موثر بوده ارزان و به تناسب ادویه کم خطر و روش نسبتا پایان تر است.

اختلال روانی چیست؟

اختلال روانی یک اختلال در کار مغزی میباشد که طرز فکر، احساسات، رفتار و توانایی شخص را در انجام کار های روزمره و برقراری ارتباط با دیگران تحت تاثیر قرار میدهد در اختلال روانی فرد ضرورت به کمک دارد که توسط مداخلات دوایی و یا غیر دوایی مثل مشاوره روانی-اجتماعی بهبود یابد. اختلالات روانی در ۹۸ در حالات خفیف بوده و در بعضی حالات شدید میباشد ۲ درصد شکل خفیف به تداوی های سراپا و شکل شدید به تداوی های داخل بستر ضرورت دارد.

رابطه جسم و روان: مردم فکر میکنند که جسم و روان از هم جدا اند حالانکه در واقع آنها دو رخ یک سکه هستند. آنها باهم ارتباط تنگاتنگی داشته اما برای ما وجوه متفاوت را نشان میدهند. برخلاف آنچه فکر میشود جسم و روان ما از هم جدا نبوده و وابسته به یکدیگر استند. گاهی اوقات روان بر جسم تاثیر میگذارد و گاهی جسم بر روان تاثیر میگذارد. اگر به هر طریقی یکی از آنها از چیزی متاثر شود دیگری نیز کم و بیش تحت تاثیر قرار میگیرد. برای مثال اگر کسی غمگین شود ممکن است دچار سردردی شود یا مثلا یک ارتباط منفی بین استرس و حملات قلبی وجود دارد.

مجموع عوامل تاثیر گذار بر صحت روانی

 عوامل جسمی: بیماری های طولانی مدت بعضی از دواها تغییرات و امراض مغز عوامل ارثی.

عوامل روانی: اعتماد به نفس پایین، شخصیت خود فرد، وابسته بودن بیش از حد به دیگران.

عوامل اجتماعی: خاطرات جنگ یا قربانی بودن شرایط نا مساعد فامیل، بیکاری، تجارب ناخوشایند دوران طفولیت، ازدواج های اجباری، مهاجرت، سیلاب، زلزله، استفاده از مواد مخدر و غیره.

علاوه از ان عوامل دیگر: مانند عوامل مساعد کننده مثل فقر عوامل تشدید کننده مثل از دست دادن یک عضو فامیل و عوامل دوام دهنده مثل بیکاری در شروع، ادامه و شدت اختلالات روانی نقش دارند که مقابله با آن بازهم با مشاوره روانی –اجتماعی ممکن میباشد نه با ادویه.

یکی از جمله عواملی که بیشتر به شکل گروهی عمل نموده و تعداد زیاد مردم را متاثر ساخته و به انواع از مشکلات روانی – اجتماعی و اختلالات روانی مصاب میسازد. حادثه و یا حالت های عاجل بعد از حادثه است مانند: سیلاب، زلزله، طوفان، آتش سوزی و برف کوچ حملات انتحاری و انفجارات میباشد. درین حالات مردم اکثرا دارایی، امکانات و حتی در بعضی حالات عضو و یا اعضای فامیل خویش را از دست میدهند که وقوع ناگهانی چنین حوادث، عوارض ناگهانی را به وجود میاورد که مقابله ان برای هرکس بسیار مشکل و بعضا ناممکن بوده که ایجاب مداخله های عاجل و موثر را مینماید. در این اواخر علاوه از حوادث جنگی و انفجارات ما شاهد یک تعداد زیاد حوادث طبیعی در نقاط مختلف کشور خود بودیم که میتوان از زمین لغزش بدخشان و سیلاب ها در ۵ ولایت شمالی کشور مانند: پروان، کاپیسا، بغلان، فاریاب و فاریاب نام برد که تعداد زیاد مردم بخصوص زنان، اطفال و کهن سالان را نیز متاثر ساخت. چون این کتگوری ها بیشتر به تناسب افراد کاهل آسیب پذیر میباشند و حتی صدمه روانی میبینند. از اینکه حوادث غیر قابل پیش بینی است و در اکثر حالات در حوادث به کمک های انسانی و ضایعات جسمی در روزهای نخست توچه میشود، اکثرا مشکلات و صدمات روانی آسیب دیدگان پوشیده مانده و نیازمندی های روانی آنان مرفوع نمیگردد بنا ایجاب مینماید که خدمات عاجل روانی جز خدمات عمومی برای این گونه حوادث در نظر گرفته شود. معمولا در حوادث کمک های عاجل طبی و نیازمندی های زنده گی مانند وسایل زنده گی در اول مهم بوده تا افراد باقیمانده به بقای خود ادامه دهند و در ضمن در روز های نخست کوشش میشود تا افراد، اعضای خانواده های خویش را بیابند و با آنها دوباره وصل شوند و در صورت تلفات انسانی در قسمت مراسم تکفین و عزا داری مطابق رسوم و عنعنات موجود به آنها اولویت داده میشود. بعد از یافتن جای مصون و تدارک وسایل ابتدایی برای معیشت، کوشش میشود روند نارمل زنده گی دوباره به حالت اول برگردانده شود و ضرورت آن میرود تا بعد از دو هفته حمایت های روانی در حالات عاجل و مشاوره های روانی-اجتماعی برای مردم نیازمند تدارک دیده شود. یکی از ابتکارات موثر عبارت از آماده ساختن جامعه و مردم قبل از وقوع حادثه برای مقابله با این حوادث و یا حوادث مشابه میباشد که در آن از طریق آموزش افراد کلیدی و یا کارمندان صحی جامعه، دانش و مهارت های آنان در قسمت استفاده از خدمات عاجل روانی ارتقا میابد. بدین ترتیب مردم قادر میشوند که خود را قبل از رسیدن تیم های صحی و امداد گر به ساحه، کمک نموده و وضعیت ایجاد شده را به شکل بهتر آن به نفع خویش مدیریت نمایند و به اندازه زیاد میزان آسیب و صدمات روانی را که در حال بوجودآمدن است پایین بیاورند.

وزارت صحت عامه دولت جمهوری اسلامی افغانستان اخیرا بسته اموزشی کمک های اولیه روانشناختی سفارش شده سازمان صحی جهان را به زبان دری ترجمه و بعد از تطابق به شرایط کشور خود ما اماده تطبیق برای این هدف نموده است که میخواهیم از این طریق قسمت های عمده و مهم آنرا برای تمام مردم که این مجله را مطالعه مینمایند اطلاع رسانی نماییم. این بسته را که هر فرد عام و بخصوص کسانی که در جامعه داوطلبانه کار مینمایند استفاده نموده میتوانند و تجارب حاصله نشان داده که آموزش و مطالعه این بسته به مراتب قدرت سازگاری و مقابله افراد را در حادثه و بعد از حوادث به مراتب بلند میبرد و افراد قربانی را از مبتلا شدن به انواع گوناگون اختلالات روانی وقایه مینماید.

داکتررنځورمل محمد رحیم (محمدی)  

ممکن است شما دوست داشته باشید