روزنامه هیواد

د جمهور رییس محمد اشرف غنی فرمان

دافغانستان د خلکو د جهاد د بریالیتوب د ۲۸ مې کلیزې په مناسبت  د محجوزینو او محبوسینو  د مجازاتو ، تخفیف او بخښنې په باب د افغانستان د اسلامی جمهوریت د جمهوررییس محمد اشرف غنی فرمان .

د افغانستان د اساسی قانون د۶۴مادې د  ١٨ جز د درج شوی حکم پربنسټ  د افغانستان د خلکو د جهاد د بریالیتوب د ۲۸کلیزې  په مناسبت د ملکی او نظامی په ګډون د محکومینو د حجز  او حبس د مجازاتو د تخقیف  او بخښنه چې د محکمو  په قطعی  او وروستی حکم  محکوم  شوی دی په لاندې ډول  منظورم .

د محجوزینو د مجازاتو تخفیف اوبخښنه

لومړى ماده

١ـ  د هغو محجوزینو د حجز پاتې موده چې د حجز تر دوو کلونو پورې محکوم شوی، د تېرې شوې مودې په پام کې نیولوپرته  دې وبخښل شی او له حجز څخه خوشی شی .

٢ـ د هغو محجوزینو د حجز پاتې موده چې د حجز له دوو کلونو څخه په زیاته موده محکوم شوی،په هغه صورت کې چې د خپل حجز د مودې نیمایی یې تېره کړې وې وبخښل شی اوله حجز  څخه دې خوشی شی .

٣ـ د دې مادې د  ( ١، او ٢)  فقرو درج شوی محجوزین چې د دې فرمان د درج شوی بخښنې له ښېګڼو څخه نه مستفیدېږی د هغه د حجز د مودې درېیمه برخه دې تخفیف شی .

د شیدې  خور ماشوم لرونکو ښځینه محبوسینو اود زیات عمر لرونکو د مجازاتو بخښنه

دویمه ماده

١ـ هغه ښځینه محبوسینې  چې شیدې خور ماشوم لری او د حبس تر پنځو کلونو پورې په موده محکومې شوې وی  د هغوى د مجازاتو پاتې موده دې وبخښل شی او له حبـس څخه  دې خوشې شی .

٢ـ  هغه ښځینه محبوسینې  چې لږ ترلږه د ۴٩ کلنۍ عمر یا له دې څخه پورته بشپړ کړى وی او هغه نارینه محبوسین  ۵٩ کلنۍ  یا له دې څخه پورته عمر یې بشپړ کړى  وی او د حبس تر پنځو کلونو پورې په موده محکوم شوی وی د دوى د مجازاتو پاتې موده دې وبخښل شی او له حبس  څخه دې خوشی شی .

په صعب العلاج ناروغیو د اخته محبوسینو بخښنه

درېیمه ماده

١ـ په صعب العلاج ناروغیو  هغه اخته محبوسین چې د لاندې شرطونو لرونکی وی . له حبس  څخه دې خوشی شی .

ـ د هغوى درمله ممکنه نه وی .

ـ د هغوى ناروغی خپل وروستی تګلورى  وهلى وی .

ـ د هغوى دروغتیا ښه والی او اعاده متصوره نه وی

٢ـ په صعب العلاج ناروغیو  د اخته محبوسینو د تثبیت په منظور  په مرکز کې  په لاندې ترکیب سره طبی پلاوی رامنځته کېږی .

ـ د عامې روغتیا وزارت د معالجوی طب لوى رییس درییس په توګه

ـ د ملی دفاع وزارت د روغتیایی  چارو له ریاست څخه متخصص  ډاکتر د غړی په توګه .

ـ دکورنیو چارو وزارت د روغتیایی چارو له ریاست څخه متخصص  ډاکتر د غړی په توګه .

ـ د ملی امنیت د لوى ریاست د روغتیایی چارو له ریاست څخه متخصص ډاکتر د غړی په توګه

ـ د ازادۍ د سلب په محلاتو د څارنې د څارنوالۍ د ریاست استازی دکتوونکی په توګه

٣ـ په صعب العلاجو ناروغیو د اخته محبوسینو د تثبیت  په منظور په ولایتونوکې د دې مادې د ( ٢)  فقرې  په درج شویو مراجعو پورې له  اړندو واحدونو  څخه طبی هیئت  رامنځته کېږی د ولایت د ملی امنیت په اداره کې د متخصص ډاکتر د نه شتون په صورت کې د ولایت روغتیایی ریاست یو بل ډاکتر توظفیوی .

‎۴ـ  د محبس اداره مکلفه ده د دې مادې د ( ١)  فقرې  درج شوی ناروغان طبی هیئت ته وروپېژنی  او د ناروغۍ د تصدیق  په صورت کې  دې  د هغوى سندونه  روغتیایی عالی کمېسیون ته وړاندې کړی .

۵ ـ هغه محکومین چې د ولایتونو د طبی هیئت د تصمیم پربنسټ  صعب العلاج تشخیصېږی  دغه محکومین د هغوى له  سوابقو  سره یوځاى مرکزی محبس ته لېږدول کېږی او په مرکز کې د روغتیایی عالی کمیسیون د تصمیم له نیولو وروسته د راتلوونکو اجرااتو لپاره د فرمان د تطبیق کمیسیون ته محول کېږی .

 د محبوسینو د مجازاتو بخښنه او تخفیف

څلورمه ماده

١ـ  هغه  نارینه محبوسین چې تر دوو کلونو پورې په موده او هغه ښځینه محبوسینې چې تر دریو کلونو پورې په موده په حبس  محکومې شوې دی د تېرې شوې مودې په پام کې نیولو پرته  دې ،  د هغوى د پاتې مجازاتو موده وبخښل شی او له حبس څخه دې  خوشی شی .

٢ـ هغه نارینه محبوسین  چې له دووکلونو څخه زیات تر شپږو کلونو پورې په حبس او هغه ښځینه محبوسینې چې له دریو کلونو څخه زیات  تر شپږو کلونو پورې په موده په حبس  محکومې شوې دی ، په هغه صورت کې چې  د خپل حبس د مودې څلورمه برخه یې په محبس  کې  تېره کړې وی  د هغوى د مجازاتو پاتې موده دې  وبخښل شی  او له حبس څخه دې خوشی شی .

٣ـ هغه محبوسین  چې له شپږو کلونوڅخه زیات ترلسو کلونو پورې  په موده په حبس محکوم شوی دی ، په هغه صورت کې چې د خپل حبس دریمه برخه  مجازات یې په حبس کې تیر کړى وی ،  د هغوى  پاتې مجازات دې وبخښل شی او له حبس څخه دې  خوشی شی .

۴ـ  هغه محبوسین چې د دې مادې د ( ١،  ٢ ،  ٣ ) فقرو په درج شویو کته ګوریو کې نه شاملېږی  ، د هغوى د حبس د مجازاتو په موده کې دې په لاندې ډول  تخقیف  رامنځته شی  .

١ـ د دغه فرمان د دې مادې  د  ( ١) فقرې او د ( ۵ ) مادې  د ( ١) فقرې د درج شویو محکومینو په مجازاتو کې د هغوى د حبس د مودې له څلورو څخه درې برخې .

٢ـ  د دې مادې د ( ٢) فقرې د درج شویو محکومینو په مجازات کې د هغوى د حبس نیمایی.

٣ـ  د دې مادې د ( ٣) فقرې د درج شویو محکومینو په مجازاتو کې دوه کاله.

۴ـ له لسو کلونو څخه زیات  تر شپاړلسو کلونو پورې  په حبس د محکومینو په مجازاتو کې یو نیم کال .

۵ـ له شپاړلسو کلونو څخه زیات تر دېرشو کلونو پورې په  حبس د محکومینو په مجازاتو کې یو کال .

د نظامی منسوبینو د حبـس د مجازاتو بخښنه او تخفیف

پنځمه ماده :

١ـ  د ملی اردو ، ملی پولیسو هغه افسران بریدملان ( ساتنمنان ) او سرتېری  او د ملی امنیت د لوى ریاست  او د نورو نظامی تشکیلاتو د نورو لرونکو وزارتونو او ادارو منسوبین  چې تر دووکلونو پورې  په حبس محکوم شوی دی ،  د تېرې شوې مودې په پام کې نیولو پرته دې ، د هغوى د پاتې مجازاتو موده وبخښل شی او له حبس څخه دې  خوشی شی .

٢ـ د ملی اردو ، د ملی پولیسو هغه افسران ، بریدملان ، ساتنمنان او سرتیری او د ملی امنیت د لوى ریاست او د نورو نظامی تشکیلاتو لروونکو وزارتونو او ادارو منسوبین  چې په اړوندو قطعاتو کې تر یو کال پورې د تنفیذی حبس په مجازاتو محکوم شوی ، په هغه صورت کې چې  د خپل حبس د

مودې څلورمه برخه یې  په قطعه کې تېره کړې وی، د هغوى د مجازاتو پاتې موده دې  وبخښل شی او له حبس څخه دې خوشی شی .

د زیاتو جرمونو د محکومینو تخفیف

شپږمه ماده :

د زیاتو جرمونو هغه محکومین  چې د یوې پرېکړې په ترڅ کې په جلا جلا حکمونو او د قانون د یوې مادې له مخې په مجازاتو محکوم شوې وی د مجازاتو له سرجمع سره  د هغوى لپاره  تخفیف اجرا شی .

د بخښنې او تخفیف  د محدودیت او ممنوعیت حالات

اوومه ماده :

١ـ له صعب العلاجو محبوسینو پرته د  ١٣٩٣ کال د رسمی جریدې په ( ١١٣٢) ګڼه کې د خپاره شوی جزایی اجرااتو د قانون  د ٣۵٠ مادې  د ( ٢) فقرې  د درج شویو جرمونو  محکومین د دې فرمان  د بخښنې له ښېګڼو څخه نه مستفیدېږی .

٢ـ   لاندې محجوزین او محبوسین د دې فرمان د تخفیف له ښېګڼو څخه نه مستفیدېږی .

ـ له پنځو کلونو څخه زیات په  حجز یا له لسو کلونو څخه زیات په بند هغه محکومین  چې د هغوى نیمایی یا له نیمایی څخه زیاته موده د تخفیف اوبخښنې د پخوانیو فرمانونو له امله ، تخفیف شوې وی  .

ـ هغه محکومین  چې د عمدی وژنې د جرمونو د ارتکاب ( له ماشومانو پرته ) او د اداری فساد په سبب  محکوم شوی ، خو داچې د وژنې په جرم کې د مقتول ورثې ابرا کړې وی .

ابرا د حصر وراثت د وثیقې له مخې د محکمې له خوا له برابر شوی ابرا خط  څخه ده  ، د ١٣٩٧ کال له پیل څخه مخکې  پرېکړو درج شوې ابرا په دې حکم کې  نه شاملېږی .

ـ د اعدام په جزا  هغه محکومین  چې د هغوى مجازات  په حبس تعدیل شوی دی .

ـ هغه محجوزین او محبوسین چې په حجز یا حبس سربېره د مال په رد یا دخسارې په جبران او په نغدی جزا هم  محکوم شوی وی  ، په هغه صورت کې چې  ترلاسه شوی مال یا د محکوم بها وجه زیانمن ته  ورکړاى شوی وی‎  او یا ورکړی . او یا  د نغدی جزا نیمایی یې د دولتی واحد  په حساب تحویله کړې وی اویا تحویله کړی . د دې فرمان د لومړى مادې او د څلورمې مادې د ( ۴) فقرې د درج شوی  تخیف له ښیګڼو څخه نه مستفید کېږی .

٣ـ لاندې محجوزین او محبوسین د دې فرمان د درج شوی  بخښنې او تخفیف له ښېګڼو څخه نه مستفیدېږی .

ـ د ښځې پرخلاف د تاوتریخوالی د بندولو د قانون  د درج شویو جرمونو محکومین .

ـ د جزا دکود (۶٣۶، ۶٣٧، ۶٣٩، ۶۴٠، ۶۴١، ۶۶٨، ۶۶٩، ۶٧٠ او ۶٧١) مادو د درج شویو جرمونو محکومین .

ـ له ماشومانو پرته  د جزایی اجرااتو دقانون  د ( ١) ګڼه ضمیمې  د لومړۍ مادې  د درج شویو جرمونو محکومین .

ـ  د١٣٨٧ کال د رسمی جریدې په (٩۴۴) ګڼه کې د خپاره شوی عسکری جزا د قانون  د( ١۵، ١۶، ١٧، ١٨، ١٩ ، ٢۴، ٣۴، ٣۵، او ٣٨ ( مادو او د١٣۶۵کال د رسمی جریدې په ( ۶٠۴) ګڼه کې د عسکری جرمونو د خپاره شوی قانون د ( ١۵، ١٧، ١٨، ١٩ ، ٢٠ ، ٣٧ ، ٣٨ او  ۴١ ) مادو د درج شویو جرمونو محکومین .

ـ په ماشومانو  د جنسی تیری  د جرمونو محکومین .

ـ د تښتونې او یرغمل نیونې د جرمونو محکومین .

ـ  د شوکمارۍ ( قطاع الطریقی )  د جرمونو محکومین .

ـ د جزا د قانون د (۴۵۵، ۴۵۶، او ۴۵٧) مادو او دکوډ دجزا د ( ٧٠٢، ٧٠٣، او ٧٠۴) مادو درج شوې  وسله والې  غلا د جرمونو محکومین .

ـ د لوټمارۍ ( نهب ) د جرمونو محکومین .

ـ د لېږدونې واسطې د غلا د جرمونو محکومین .

ـ د پیسو  یا د مال د غضب  د جرمونو محکومین .

۴ـ هغه محکومین چې  په روان کال کې یې د ازادۍ د سلب په محلاتو کې په اړو دوړ ، اعتشاش ، وسله والې جګړې ، ورانکارۍ  ، تېښتې او اعتصاب چې  په دغو محلاتو کې د نظم د ګډوډیدو سبب شوې وی  ،  لاس پورې کړی وی ،یا نېشه یی توکی یې پیرودلې اویا پلورلې وی د  ١٣٨۶کال د رسمی جریدې په  ٩٢٣ګڼه کې د خپاره شوی محبسونو او توقیف خونو د قانون  د ( ۵٢ ) مادې د حکمونو په پام کې نیولو سره د دې فرمان د بخښنې  او تخفیف  له ښېګڼو څخه  نه مستفیدېږی .

د نغدی جزا بخښنه

اتمه ماده :

هغه محکومین چې د دې فرمان دبخښنې او تخفیف له ښېګڼو څخه  مستفیدېږی او په حجز یا حبس  سربېره په نغدی جزا  هم محکوم شوی وی ، د هغوى د نغدی جزا نیمایی دې وبخښل شی ، بهرنی محکومین له دې کار څخه  مستثنى  دی .

د حکم قطعیت

نهمه ماده :

د حکم قطعیت د قضایی قوې  د تشکیل او صلاحیت د قانون د څلورمې مادې  د ( ١٠) جز پربنسټ  د محکمې د حکم د صادرېدو له نېټې څخه اعتبار لری .

د حق العبدی  دعوا اقامه

لسمه ماده :

د دې فرمان  د حکم تطبیق  ، د اشخاصو  د حق العبدی دعوا  د اقامې خنډ نه ګرځی .

د ښځینه محجوزینو او محبوسینو  تسلیمی

یوولسمه ماده :

١ـ  د ماشومانو د اصلاح او روزنې د مرکزونو او د محبسونو ادارې مکلفې دی ، محجوزین ( نارینه او ښځینه ) او هغه ښځینه  محبوسینې چې د دې فرمان  له حکمونو سره سم له  حجز یا حبس   څخه خوشی کېږی  ، له احوالو سره سم د هغوى  والدینو یا قانونی  ممثل یا شرعی محارمو ته تسلیم کړی .

٢ـ  دکار او ټولنیزو چارو وزارت مکلف دى  ،  هغه شمېر محجوزینو لپاره چې والدین ، قانونی ممثل یا شرعی محارم ونه لری ، په مرکز او ولایتونوکې د استوګنې مناسب ځاى تدارک کړی .

٣ـ دکار او ټولنیزو چارو وزارت مکلف دى ، د هغو ښځینه  محبوسینو لپاره چې د دې فرمان  له حکمونوسره سم له حبس څخه خوشې کېږی ، د هغوى په رضایت د هغوى د شرعی محرم تر پیداکېدو پورې په مرکز او ولایتونوکې  د استوګنې مناسب ځاى  تدارک کړی .

تطبیقوونکې مرجع

دولسمه ماده

١ـ د دې فرمان د حکمونو د تحمیل په منظور په مرکز او ولایتونوکې په لاندې ترتیب سره  کمېسیونونه  رامنځته کېږی .

ـ په مرکز کې د حکمونو په تنفیذ د څارنې او د حبس  د بدیل د څارنوالۍ لوى رییس او په ولایتونوکې داستیناف څارنوالۍ رییس  د رییس په توګه

ـ د ملی اردو د محبوسینو په برخه کې  د ملی دفاع وزارت  استازى د غړی په توګه .

ـ د ښځینه محجوزینو او محبوسینو په برخه کې  د ښځو د چارو وزارت  استازى  د غړی په توګه .

ـ  په مرکز کې د مرکزی محبس  ( پلچرخی ) رییس  او په ولایتونوکې د محبوسینو په برخه کې د محبس  آمر د غړی په توګه .

ـ د ملی امنیت دلوى ریاست  استازى د غړی په توګه .

ـ د محجوزینو په برخه کې د ماشومانو د اصلاح او روزنې د مرکز آمر ، د غړی په توګه .

ـ دکورنی اوبهرنی امنیت پرخلاف د جرمونو د څارنوالۍ د ریاست استازى  د غړی په توګه

ـ په اړونده برخه کې  د نېشه یی توکو  او مسکراتو  د جرمونو د اختصاصی څارنوالۍ استازى  د غړی په توګه

ـ په مرکز او ولایتونوکې د شتون په صورت کې د افغانستان د بشر د حقوقو د خپلواک کمېسیون استازى  د غړی په توګه .

٢ـ  هغه محکومین  چې په تېرو کلونو کې ، د افغانستان د اسلامی جمهوریت د رییس  د تخفیف اوبخښنې له فرمانونو څخه ، د دغو فرمانونو له ښېګڼو څخه دګټې اخیستنې مستحق و ،  خو ورته نه  دى اجرا شوى ، د تېرو کلونو د تخفیف اوبخښنې د حکمونو او د حبـس د بدیل پرتنفیذ د څارنې د څارنوالۍ ریاست د هماغو فرمانونو له حکمونوسره سم  ،  د نورو محکومینو په شان  محاسبه او اجرا کړی .

د تخیف اوبخښنې د شرطونو لرونکو محکومینو د لېست برابرول

دیارلسمه ماده

١ـ  د دې فرمان  د تطبیق کمېسیونونه موظف دی ، د تخفیف اوبخښنې د شرطونو هغه لرونکی محکومین  چې د هغوى د محکومیت موده  تر پنځوکلونو پورې وی  ، په مرکز او ولایتونوکې برابر او  د افغانستان د اسلامی جمهوریت د لوى څارنوال د منظورۍ لپاره دې  د څارنوالۍ ادارې ته وړاندې کړی،چې د افغانستان د اسلامی جمهوریت دلوى څارنوال له منظورۍ  وروسته  د تطبیق وړ دى .

٢ـ د دې فرمان د تطبیق کمېسیونونه  موظف دی  د تخفیف اوبخښنې د شرطونو  د هغو لرونکو  محکومینو لېست  چې د هغوى  د محکومیت موده له پنځو کلونو څخه زیاته  تر دېرشوکلونو پورې وی  ،  په مرکز او ولایتونوکې برابر او د څارنوالۍ ادارې ته ولېږی او د څارنوالۍ اداره مکلفه ده ،  لېږل شوې لېستونه تدقیق  او توحید کړی او په ډېر لنډ ممکن وخت کې دې  د منظورۍ لپاره  د افغانستان د اسلامی جمهوریت د ریاست  مقام ته وړاندې کړی .

انفاذ

څوارلسمه ماده

دغه فرمان  د  ١٣٩٨ کال د ثور د میاشتې له ٨ مې نېټې  څخه نافذېږی .

ممکن است شما دوست داشته باشید