روزنامه هیواد

د اطلاعاتواو فرهنګ وزارت اعلامىه

په وروستىو اوونىو کې د هېواد په بېلا بېلو سىمو کې پر له پسې اورښتونه وشول او سىلابونه را ووتل چې له بده مرغه زموږ ىو شمېر هېوادوالو ته ځانی او مالی زىانو نه واوښتل، په دې ترڅ کې د هېواد بله شتمنی چې تارىخی آبدات او لرغونې سىمې دی هغو ته زىانونه متوجه شول.په دې ورځو کې درنو هېوادوالو د بېلابېلو صوتی ، چاپی او تصوىری رسنىو له لوری اورىدلی چې د هېواد نامتو تارىخی منار، د جام څلی ته د همدې سېلابونو له امله جدی خطرونه پىښ شول.

په رسنىو کې ټول هغه انځورونه او فلمونه وښودل شول چې زړه بوږنوونکى او ډاروونکی وو، د همدې مالوماتو پر بنسټ د زىات شمېر هېوادوالو له لوری له ملی وىاړنو سر د لىوالتىا غبرګونونه څرګند شول ، هره ورځ او حتى هر ساعت به د اطلاعاتواو فرهنګ وزارت په پته تر سلګونو او زرګونو لىکونه او پىغامونه رارسېدل.

دا پىغامونه به کله ستغ ، کله هیښوونکی او کله ډاډه کوونکی وو. زموږ باور دا دى چې هر افغان حق لری د خپلو تارىخى وىاړنو او فرهنګى مىراثونو په اړه لىوالتىا ولری او په اړه ىې خپله راىه څرګنده کړی، له ټولو هغو وطنوالوڅخه مننه کوو چې په ىوه ىا بل ډول ىې له خپلو فرهنګی مىراثونو سره لىوالتىا ښودلې ده.

د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت ىوه تر ټولو مهمه دنده د تارىخی آبداتو او لرغونو سىمو ساتنه او پالنه ده. د همدې دندې له مخې د هېواد په هره برخه او هر ګوټ کې د خپلو دندو په پلی کولو کى په پوره مسوولىت ، مسلکىتوب او ملی هوډ سره چارې پر مخ بىاىی.

دا اصول د جام څلی په اړه هم پلی شوىدی. د جام تارىخی څلى د تىرې پىړۍ په اتو لسىزو کې په پر له پسې توګه په بىلا بىلو سىاسی واکمنىو کې د پاملرنې وړ ګرځېدىلۍ دى. د ترمىم، حفاظت او شهرت لپاره ىې په پر له پسې توګه اړىنې چارې پلې شوىدی.

د همدې تلاشونو په نتىجه کې د نړىوال فرهنګی مىراث په لست کې شامل شو، د ىونسکو او په ځانګړې توګه د نړىوالو کلتوری مىراثونو د ادارې او د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت له لوری په ګډه څارل کېږی .د همدې پر له پسې څار په نتىجه کى د منار د ساتنې په موخه د استحکام او حفاظت اغېزمن ګامونه اخیستل شوىدی.په تىرو کلونو کې د منار څلورو خواوو ته استحکاماتی دىوالونه د پنځو او اتو مترو په لوړوالی د هاىدرولوجۍ د متخصصىنو په مشوره او ارزونه، جوړ شوىدی،

چې په تىرو کلونو کې ىې د هر ډول سىلاب او تخرىب مخه نىولې وه . د تىرې اوونۍ د درنو اورښتونوله امله د مدهشو سىلابونوراوتلو او په ځانګړى توګه د جام منار څنګ ته له جام درې څخه راوتلو سىلابونو په مخامخ ډول د منار لپاره د خطر پىښىدلو زمىنه جوړه کړه.

د تېرې اوونۍ د چهار شنبې په ورځ د ماسپښىن دوې بجې د غور ولاىت د اطلاعاتواو فرهنګ رىاست له لوری له وزارت سره په اړىکه کې د مدهش او وىجاړوونکی سېلاب د راوتلو خبر را ورسېد. د خبرله را رسىدلو سره سم د بىړنىو چارو په توګه لاندې اقدامات وشول:

– د سىلابونو له راوتلو مو د ملی امىنت شورا، د دفاع محترم وزارت ، د کورنىو چارو محترم وزارت، د جمهوری رىاست د چارو ادارې او له حوادثو سره د مبارزې محترمې ادارې ته د عاجلې مرستې لپاره رسماٌ خبر ورکړ.

– د غور ولایت ته مود ولسی حشرد تنظیم لپاره د هغو ى له غوښتنې سره سم نقدی بىړنى کمکی یعنې, (۲۰۰۰۰۰ ) دوه سوه زره افغانى ورسولې.

د-جام څلی ته نږدې کلی کې مو د حشر زمینه برابره کړه.

-د دفاع له محترم وزارت څخه مو اضطراری مرسته وغوښتنه چی د ملی اردو ځواکونه په دې حشر کی مرسته وکړی. ( دا چې د پنجشنبې او جمعې په ورځو هره ورځ لږ تر لږه  ىو سل او پنځوس تنه ولسی وګړی چې د مزد په مقابل کې ىې دې بىړنی کار ته ملا وتړله ، د ستاىنې وړ دى).

– د غورله مېشتو ولسونو او بیا  په ځانګړې توګه د جام څلی ته نږدې اوسېدونکو څخه مو د مرستې غوښتنه د هغو شورا ګانو له لوری وکړه چی د کلیو د پراختیا له محترم وزارت سره، تنظیم شوې دی، دا غوښتنه مو د هغې تفاهمنامې پر بنسټ وکړه چی پخوا مو له همدې وزارت سره لاسلیک کړې وه.

-جام څلی ته نږدې له ټولو وسله والو مخالفینو څخه مو د منار لپاره د نجات پر کار کوونکو د مزاحمت د نه کولو غوښتنه وکړه. خو له بده مرغه همدا پرون د سه شنبې ورځ سهار خبر را ورسىد چې د جام څلى ته نږدې جګړه روانه ده او د بشرى تلفاتو خبرونه هم را رسىدلی دی.

– په کابل کى مو د ىونسکو  له مشرتابه سره بىړنى غونډه جوړه کړه او د جام څلى لپاره مو په ګډه د حالاتو جاج واخىست او د پخوانىو پرىکړو د پلی کولو او د نوىو ستونزو د حل لپاره مو له هغوى څخه د بشپړ ملاتړ هوډ تر لاسه کړ .

– د جمعې ورځې د څلورو بجو راپور مو تر لاسه کړ چې د جام سىند اوبه لږ شوی، باران درىدلۍ او د لس متره په اندازه د منار له بدنې د اوبو مسىر بدل شوىدى.

– د دې اوونۍ د شنبې په ورځ مود ىونسکو په ګډون د کورنىو او بهرنىو متخصصىنو          ۵مخ

 

 

 

 

بىړنى غونډه را وبلله او د جام څلی د اوس او راتلونکې لپاره موعلمی او مسلکى نظرىات را ټول کړل چې سالم او اغېزمن نظرىات به د وزارت او ىونسکو له لورى په ګډه د پلی کېدلو زمىنه پىدا کړی.

– وړمه (دوشنبه ) د جلالتماب جمهور ریىس له لوری هغه حکم هم را ورسېد چې د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت له لوری طرحه شوى و، په حکم کى ىو شمىر ادارو ته دنده سپارل شوې چې د جام څلی د شته استحکاماتو، د لنډې او اوږدې مودې لپاره د کاری پلانونو تابىا وکړی او د همدې هدف لپاره دې د غور ولاىت ته د ىونسکو له متخصصىنو سره ىوځاى سفر وکړی.

– د شنبې ورځ مو د تارىخی آبداتو او لرغونپوهنې ىو ګډ پلاوی ته دنده وسپارله چې له محلی ادارو سره ىو ځاى د وروستىو زىانونو په اړه بىړنۍ څىړنه وکړی او د حل لپاره دې مشخص وړاندىزونه مطرح کړی چې د لوى هىئت له رسېدلو وړاندې ، ىو شمىر بىړنۍ چارې پلې شوې وی.

د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت هېوادوالو ته ډاډورکوی چې د جام منار د استحکام اوبنسټىزې بىا رغونې لپاره له ىونسکو سر ه ىوځاى له دوو کلونو را هىسې پر له پسې کار کوو چې د روان ۲۰۱۹ کال د جولاى په مىاشت کې به د منل شوی پلان مطابق عملی کارونه پىل شی. د ىادولو وړ ده چې د همدې چارو د تنظىم لپاره د ىونسکو ادارې له لوری دوه میلىونه ډالره منل شوی او پاتې بودجه به ىې د افغانستان د دولت له لوری ورکول کېږی.

د ىادولو وړ دوهمه خبره دا ده له دې سره سره چې د جام څلى د تىرى پىړۍ له ستر او وىجاړوونکی سىلاب سره مخ شو، خو الحمدلله پر خپل ځاى ولاړ دى ،دا د هغو استحکاماتی دىوالونو اغېزه وه چې له  دې ستر توپان سره سره یې بىا هم د پاىښت زمىنه ورکړه.

موږ له همدې تربىونه ىو ځل بىا دا اعلان کوو چې : حکومتی ادارې په ىوازې توګه د ټولو تارىخی آبداتو او لرغونو ټاټوبو ساتنه او پالنه نه شی کولاى، تر هغه چې ولس په خپل وار له خپل هوىت او خپل ملکىت څخه ساتنه او پالنه ونه کړی. ولس ته مراجعه کوو او واىو چې د خپل تارىخی هوىت او فرهنګی مىراث په ساتنه کې زموږ ملاتړ وکړی!

په درنښت

د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت سرپرسته

حسىنه ساپۍ

ممکن است شما دوست داشته باشید