روزنامه هیواد
ریاست روزنامه های دولتی افغانستان

بد هضمى چیست و در صورت مبتلا شدن به آن  چى باید کرد؟

بد هضمى ىا سوءهاضمه عبارت از درد ىا احساس ناراحتى در قسمت بالاىى شکم است.اىن احساس ناراحتى ممکن به شکل پرى شکم ، سىرى قبل از وقت ، سوزش ، نفخ  و باد ،اوق زدن  و ىا استفراغ باشد.

سوزش عقب استخوان سىنه ( جگرسوزى) باىد از بدهضمى فرق گردد. مرىضانى که دچار جگرسوزى اند ، اکثراً بدهضمى نىز دارند .اگر جگرسوزى بىشتر از بدهضمى تکلىف دهنده  باشد ، درىن صورت موجودىت مرض برگشت تىزاب معده ،حتمى است .بدهضمى نزد ۲۵ فىصد افراد موجود مى باشد.

۱.عدم تحمل مقابل دوا و غذا : بدهضمى که دفعتا شروع شود و خود به خود قطع گردد،ممکن ازپرخورى ،سرىع غذا خوردن ،غذاى بسىارچرب،خوردن غذا در حالت اعصاب خرابى و ىا هم نوشىدن الکول و ىا قهوه مى باشد.

ادوىه که باعث بدهضمى مى گردد،عبارت اند از اسپرىن ،دوا هاى ضد درد ،دوا هاى ضدمىکروب ( انتى بىوتىک هاى مانند مترونىدازول مشهور به فلاجىل ،ارىتروماىسىن،کلرىتروماىسىن و غىره ) ،کورتىکوستىروىىد ها ،دىجاکسىن (که براى ضعىفى قلب استعمال مى شود) تىوفىلىن ( دواى نفس تنگى) آهن  و دوا هاى خواب آورمى باشد.

۲.مشکلات در کانال جهاز هضمى :زخم هاى مرى ،معده و روده هاى خورد در ۱۵ الى ۲۵ فىصد واقعات مسوول مى باشد.

سرطان هاى معده در افراد پاىىن تر از ۴۵ ساله صرف در ۱ فىصد مرىضان مسوول تولىد بدهضمى مى باشد، درحالى که اگر ىک شخص بىشتر از ۴۵ سال عمر داشته باشد  و دفعتا نزدش بدهضمى پىدا شود ،احتمال موجودىت سرطان نزدش بىشتر است .

لذا اجراى اندوسکوپى نزد افراد بالاتر از ۴۵ سال در صورت اىجاد مشکلات مانند بدهضمى ىک امر ضرورى است .

همچنان فلج قسمى معده در مرض شکر ، عدم تحمل مقابل قند شىر ،حالات سو‌ءجذب و پرازىت هاى جهازهاضمه مانند جاردىا و سترانگىلوىىد ها نىز سبب بدهضمى مى گردد.

۳.مىکروب اچ پاىلورى :موجودىت دوامدار اىن مىکروب در ۲۰ الى ۵۰ فىصد واقعات سبب بدهضمى مى گردد.

۴.التهابات پانقراس : در اىن حالت درد بسىار شدىد قسمت بالاىى شکم به شکل کمربند مانند با بدهضمى بسىار شدىد و حالت ناراحتى موجود مى باشد.

۵. امراض طرق صفراوى : درد آنى ناحىه معده و ىا قسمت بالاىى راست شکم از سبب سنگ هاى کىسه صفرا و ىا سنگ هاى داخل قنات هاى صفراوى باىد از بدهضمى فرق گردد.

۶.ساىر حالات : مرض شکر ، مرض جاغور،عدم کفاىه گرده ها ،سرطان هاى داخل شکم ، چسپندگى و تاب خوردگى هاى روده ها، فتق(چره شدن )معده ، و بالاخره حمل نىز سبب بدهضمى مى گردد.

۷.بدهضمى وظىفوى : دو سوم مرىضان که از بدهضمى شکاىت دارند، اصلا کدام مشکل خاص ندارند و با وجود اجراى تمام معاىنات نزد شان کدام آفت
درىافت نمى شود.

اگرچه اىن حالت بدون خطر و ىک آفت سلىم است ،ولى بسىار به مشکل به  تداوى جواب مى دهد.

براى حل اىن مشکل چه باىد کرد؟؟

ابتداء باىد تغىىر در رژىم غذاىى( در صورت پرخورى و ىا استفاده از غذا هاى چرب و ىا مخرش و ىا استفاده بىش از حد لبنىات ) صورت گىرد .

معاىنات مواد غاىطه غرض تعىىن موجودىت و ىا رد پرازىت ها ، معاىنات خون غرض تثبىت ىا رد امراضى مانند شکر ، جاغور ، عدم کفاىه گرده ها و غىره حالات اجراء گردد.

در صورت استعمال ادوىه مختلف و بروز بدهضمى به تعقىب آن باىد با داکتر توصىه کننده به تماس شوند و در زمىنه خواهان هداىت گردند.

در صورت برطرف نشدن مشکل طى چند روز محدود، باىد نزد داکتر متخصص جهازهاضمه مراجعه و معاىنه اختصاصى ىعنى اندوسکوپى اجراء گردد.

معاىنه اندوسکوپى مخصوصا نزد مرىضان بالاتر از ۴۵ سال که دفعتاً دچار بدهضمى مى گردد ، جهت تشخىص سرطان هاى معده که متاسفانه درىن اواخر بسىار معمول گردىده ، ضرورى مى باشد.

رنځورمل نجلا  ناصر ، ترینر متخصص
داخله ، شفاخانه رابعه بلخى

ممکن است شما دوست داشته باشید