روزنامه اصلاح

کارکردهای رسانه‌ها در شرایط قرنطین

رسانه‌ها از تاثیرگذاری وسیع و گسترده بالای تصمیم‌گیری‌ها، قضاوت‌ها و اندیشه‌های مردم برخوردار است. در سالهای اخیر همزمان با توسعه رسانه‌ها و آزادی بیان، تاثیرات آن در بین مردم در بخش تحلیل‌ها، آگاهی، رعایت قوانین، عکس‌العمل‌های آنی و فوری، مسائل خانوادگی و آموزشی، احساس می‌شود. بیشتر افراد جامعه، به خوبی اوضاع کشوررا تحلیل و بررسی می‌کند و از میزگردهای رسانه‌ها، مقاله ها و نوشته های روزنامه‌ها، آگاهی خویش را بالا برده اند. رسانه‌هانیز خودرا با اوضاع جاری کشور همگام ساخته و خبرهارا و رویدادهارا فورا به اطلاع مردم می‌رسانند. سنگین شدن رقابت مثبت در بین رسانه‌ها برای اطلاع رسانی، جلب و جذب مخاطبان بیشتر و آگاهی دهی به‌مردم و توزیع آگاهی، یک گام مهم برای توسعه و پیشرفت کشور به‌شمار می‌رود. امروزه آگاهی که یک شهروند کابلی دارد، یک هموطن ما در دورترین و کوهستانی ترین نقاط کشور نیز دارد و توزیع اطلاعات به نحوی همگانی و ملی شده است. همچنان رسانه‌های قدیم و جدید به شکل یکپارچه عمل نموده و مکمل همدیگر شده اند. مثلا شبکه های انترنتی و اجتماعی از طریق رسانه های تصویری، صوتی و چاپی تبلیغات می‌شود و برعکس رسانه های سنتی در انترنت و شبکه های مجازی کوچ کرده اند. همه این رسانه ها با فنون ویژه و روش های برجسته سازی دست در دست هم داده تا بالای افکار، نیازها، خواسته‌ها، تمایلات و تصمیم‌گیری‌های مردم تاثیربگذارند.

آنچه که فعلا در وضعیت اضطراری قرنطین و کرونا، مسئولیت رسانه‌هارا سنگین‌تر ساخته، تولید محتوا بر اساس نیازمندی‌های روحی، روانی و اجتماعی مردم است. محتوا به گونه‌ای باید باشد که مردم را به انجام مسئولیت های اجتماعی شان به خصوص در وضعیت قرنطین بیشتر تشویق و ترغیب کنند نه اینکه آنان را حساس بی توجه سازند. هرگونه بی دقتی در این زمینه، خسارات و پیامدهای جبران ناپذیری را در پی دارد. چون تنها منبع اگاهی و قضاوت مردم را رسانه‌ها تشکیل می‌ دهد. مسئولین و ارگان های مربوطه در وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور، مسئولین رسانه ها و خود مجریان و خبرنگاران، باید با درک وضعیت روحی و روانی مردم و نیازهای آن ها، باید چارچوب فعالیت‌ها، گزارش‌ها، خبرها و میزگردهای خویش را قسمی تنظیم کنند که ترغیب کننده شهروندان به مسئولیت های شهروندی و آین زندگی شان باشند.

رسانه ها؛

الف-رادیو و تلویزیون: این دو رسانه از مخاطبان گسترده در افغانستان برخوردار است؛ چون میزان سواد خواندن و نوشتن در بین مردم پایین است و برنامه های رادیو و تلویزیون برای آنها بیشتر قابل فهم و درک است. از طرف دیگر مردم اطلاعات خویش را با تمام جزئیات و تحلیل، موثق و معتبر، فورا از طریق رسانه های دیداری و شنیداری بدست میاورند. برای استفاده بهتر و مفیدتر از رادیو و تلویزیون در گام اول وزارت اطلاعات و فرهنگ و مسئولین مربوطه باید شیوه های درست را برای کنترول روی دست گیرند و در قدم دوم، خود خانواده ها باید رژیم رسانه ای مناسب را اختیار کنند.

ب-مطبوعات: بررسی دقیق تمامی نشریات دولتی و خصوصی، یادداشت و ارایه مطالب مهم و پیشنهادی نشریات به مقام های مسئول، بررسی شکایات و مشکلات مردم که در روزنامه ها به نشر رسیده و محول نمودن آن به مراجع ذیصلاح دولتی و خصوصی منحیث پل ارتباطی، عمل می‌کند. از این رو گفته می‌توانیم که مطبوعات به‌حیث پل ارتباطی، از نقش مهمی در برقراری ارتباط بین ملت و دولت، وکیل و موکل، مسئول و رعیت، فقیر و غنی، برخوردار است.

ج-انترنت و شبکه‌های اجتماعی: فیسبوک و دیگر شبکه‌های مجازی انترنتی، از دیگر رسانه مؤثر امروزی است. هم از لحاظ سهولت و گستردگی و هم از لحاظ دوجانبه بودن آن؛ یعنی مردم نیز می‌توانند تولید محتوا کنند. به همین خاطر بیشترین نقش را در پخش خبرها، داغ نمودن شایعات و خبرهای سیاه در بین مردم دارد.

راهکارها؛

بخش نظارت از رسانه های صوتی و تصویری باید توسط وزارت اطلاعات و فرهنگ در بخش‌های تطبیق برنامه‌ها، ضبط و کنترل برنامه‌ها، تشخیص و بررسی نقاط ضعف و قوت برنامه ها مطابق قانون رسانه‌ها، تهیه و ترتیب گزارش کیفیت کار رسانه ها بر اساس نقاط ضعف و قوت و ارایه آن به مراجع با صلاحیت، ارایه مدارک و اسناد به کمیسیون رسیدگی به تخلفات رسانه ها، ترتیب پلان های سالانه و ماهوار در بخش چگونگی کار رسانه ها بر اساس تجارب، علم و الگوهای ارزنده، از مهمترین راهکارها در بخش مدیریت و کنترل رسانه های صوتی و شنیداری است.

کنترل و مدیریت رسانه‌های چاپی کشور نیز در بخش‎های کنترل زبان مورد استفاده، ادبیات نوشتاری، محتوای پیام‌ها، گزارش‌ها، مقاله ها و مقاله ها بسیار مهم است. روزنامه‌ها، هفته‌نامه ها و مجله‌ها، تابلوها و لوحه ها، در بخش‌هایی چگونگی رعایت اصول تحریر، نگارش، دستورزبان، املا و انشاء و نقطه گذاری، باید به شکل درست و دقیق نظارت و ارزیابی شود.

راهکارها در بخش مدیریت و کنترل شبکه های مجازی هم مسئولیت دولت است و هم تک تک شهروندان مسئولیت دارند. جلوگیری و خودداری از شایعه پراکنی، نشرخبرهای دروغ و سیاه، توهین و تحقیر به خادمان کشور، دامن زدن به نفاق ملی، از راهکارهای مهم و اساسی در بخش شبکه های مجازی و انترنتی به شمار می‌رود. کاربران باید قدر این آزادی بیان را بدانند تا خدای نخواسته مثل کشورهای دیگر در بخش آزادی شبکه های مجازی، محدودیت وضع نشود. افزایش شایعه سازی‌های و ترویج دروغ و اکاذب، مسئولان را مجبور به محدود ساختن انترنت و شبکه های مجازی خواهد کرد.

داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید