روزنامه اصلاح

کابل در صدر آلوده‌ترین شهرهای جهان؛ چرا در فصل سرما میزان آلودگی هوا بیشتر می‌شود؟

شهر کابل یک بار دیگر در صدر آلوده‌ترین شهرهای جهان قرار گرفت. سایت «Air Visual» که یکی از منابع بررسی کننده‌ی آلودگی هوای شهرهای جهان است، در بررسی اخیرش گفته که شهر کابل در روزهای شنبه و یکشنبه هفته‌ی روان بیشترین میزان آلودگی هوا را داشته و از این لحاظ در صدر فهرست شهرهای آلوده‌ی جهان جا گرفته است. بر اساس بررسی این سایت، شهرهای دهلی و ممبای هند، لاهور پاکستان، داکای بنگله دیش و آلن باتور مغولستان به ترتیب در رده‌های بعدی قرار گرفته اند. سایت «Air Visual» سال گذشته نیز کابل را در صدر فهرست شهرهای آلوده‌ی جهان قرار داده بود. براساس جدول رده‌بندی این نهاد که در ماه قوس سال گذشته منتشر گردید، کابل پایتخت افغانستان با داشتن ۳۵۳ درجه آلودگی هوا در رده‌ی نخست شهرهای آلوده‌ی جهان جا گرفته بود. همین طور، لاهور پاکستان، آلن‌باتور مغولستان، داکای بنگله‌‌دیش، کلکته و دهلی‌نو هند، به ترتیب در رده‌های دوم، سوم، چهارم، پنچم و ششم این جدول قرار گرفته بودند. با این حال اداره‌ی حفاظت از محیط زیست افغانستان با آنکه می‌پذیرد میزان آلودگی هوا در شهر کابل افزایش یافته است، اما یافته‌های سایت«Air Visual» را در رابطه به صدرنشینی کابل در میان شهرهای آلوده‌ی جهان را رد می‌کند. این اداره می‌گوید که سایت«Air Visual» در شهر کابل سیستم فعال تشخیص دهنده‌ی میزان آلودگی هوا ندارد و از این رو با یافته های آن نمی‌توان موافق بود. اما این مسأله واضح است که میزان آلودگی هوا در شهر کابل به گونه‌ی نگران کننده‌ای افزایش یافته است. افزایش میزان آلودگی هوا در شهر کابل هم در بررسی سایت«Air Visual» بازتاب یافته و هم اداره‌ی حفاظت از محیط زیست کشور می‌پذیرد که آلودگی هوا در شهر کابل بیشتر شده است. در  دو سال پی در پی که کابل بنا به بررسی نهاد یادشده‌ی تشخیص دهنده‌ی آلودگی هوا در صدر فهرست کشورهای جهان قرار گرفته، میزان آلودگی هوا در فصل سردی هوا سنجش شده است. به این معنا که با سرد شدن هوا، میزان آلودگی هوا در شهر کابل افزایش می‌یابد. دلیل آن هم استفاده از زغال سنگ، چوب، پلاستیک و اشیای درگران دیگر به منظور تسخین و گرم کردن منازل است. استفاده از زغال سنگ تصفیه ناشده، چوب و رابر و پلاستیک سبب افراز دود و ذرات آلوده‌کننده در هوا می‌شود و میزان آلودگی هوا بیشتر می‌شود. همه ساله در  فصل سرما، پرچاوی برق در شهر کابل نیز بیشتر می‌شود و این امر زمینه را برای استفاده از مواد سوختی غیرمعیاری فراهم می‌سازد. از جانب دیکر بهای گاز نیز در موسم سردی هوا افزایش می‌یابد.

در صورتی که از برق و گاز برای تسخین منازل استفاده شود، میزان آلودگی هوا نیز کمتر می‌شود. اما با نبود برق و افزایش بهای گاز، مردم ترجیح می‌دهند از مواد سوختی غیرمعیاری نظیر چوب و زغال سنگ که مصرف آن اقتصادی  تمام می‌شود، برای گرم‌نگهداشتن منازل شان استفاده کنند. از جانب دیگر، با افزایش پرچاوی برق، فعالیت جنراتورهای دیزلی نیز بیشتر می‌شود. بر اساس آمار اداره‌ی حفاظت از محیط زیست، با پرچاوی برق، بیش از ۵۰هزار جنراتور در شهر کابل فعال می‌شود که فعالیت این جنراتورها به میزان آلودگی هوا می‌افزاید. بسیاری از کارخانه‌ها، فروشگاه‌ها، هوتل‌ها، رستورانت‌ها، موسسات غیردولتی و حتا برخی ادارات دولتی از جنراتورهای دیزلی استفاده می‌کنند. به گونه‌ی مثال، ریاست مطابع آزادی حدود دوسال می‌شود که از برق بی‌بهره است. چهار  روزنامه‌ی دولتی در تعمیر مطابع آزادی  فعالیت می‌کنند. با نبود برق، چهار الی پنج جنراتور به گونه‌ی همزمان روشن می‌شود. افزون بر این، شعبات مربوط به ریاست مطابع آزادی هنوز برای تسخین از چوب سوخت استفاده می‌کنند. دود و آلودگی برخاسته از فعالیت جنراتورها و بخاری‌های چوبی، فضای تنفس را برای کارمندان و حتا مردمانی که در اطراف این تعمیر بود و باش دارند، تنگ‌ می‌سازد. وقتی چنین وضعیتی در ادارات دولتی وجود داشته باشد، چگونه می‌توان کارخانه‌داران، هوتل‌داران، موسسات غیردولتی و حتا مردم عام را به استفاده از مواد سوختی معیاری وادار کرد؟. از جانب دیگر، هنوز جلو واردات تیل و گاز بی‌کیفیت و غیراستندرد گرفته نشده است. به باور کارشناسان محیط‌زیست، واردات تیل بی‌کیفیت و غیرمعیاری و فعالیت وسایط کهنه و دودزا از عوامل عمده‌ی آلودگی هوا در شهر کابل است. هزاران واسطه نقلیه‌ی کهنه و استهلاک شده هنوز در شهر کابل فعالیت می‌کند و دود غلیظی از این وسایط به هوا بلند می‌شود. علاوه بر فعالیت وسایط کهنه و دودزا، فعالیت ریکشاهای دودزا نیز در این شهر بیشتر شده است. در حالی که باید برای کاهش میزان آلودگی هوا نیاز است وسایط استهلاک شده و ریکشاهای که تازه وارد شهر شده و آلودگی هوا و آلودگی صورتی تولید می‌کنند متوقف شود. ولی ادارات مسؤول توجهی چندان به این مسأله ندارند. در کنار این از فعالیت داش‌های خشت، نانوایی‌ها، هوتل‌ها و رستورانت‌ها و همچنین حمام‌ها و سقاوه‌ها به گونه‌ی درست نظارت صورت نمی‌گیرد. هرچند اداره‌ی حفاظت از محیط زیست کشور می‌گوید که این نهاد از نحوه‌ی فعالیت نانوایی‌ها، حمام‌ها و همچنین داش‌های خشت نظارت می‌کند، اما با توجه به بودجه و امکانات اندک این نهاد و همچنین توسعه‌ی روزافزون شهر کابل و جمعیت این شهر، ریاست حفاظت از محیط زیست نمی‌تواند از فعالیت تمامی نانوایی‌ها، هوتل‌ها، حمام‌ها و داش‌های خشت در تمامی ساحات شهر کابل نظارت دوامدار داشته باشد. اداره‌ی حفاظت از محیط زیست برای کاهش آلودگی هوا در فصل سرما، باید برنامه‌هایی را که در کمترین زمان ممکن می‌تواند میزان آلودگی هوای کابل را کاهش دهد، رویدست بگیرد. ریاست حفاظت از محیط زیست سطح هماهنگی و همکاری‌اش را با ادارات و نهادهای دیگر نظیر شهرداری، فرماندهی امنیه‌ی کابل و نهادهای ذیربط دیگر بیشتر سازد و تیم مشترکی متشکل از ادارات مختلف را برای نظارت دومدار از چگونگی فعالیت داش‌ها، هوتل‌ها، نانوایی‌ها و فعالیت‌های دیگری که سبب آلودگی محیط زیست می‌شو، ایجاد کند.

از جانب دیگر باید خرید و فروش زغال تصفیه ناشده ممنوع قرارداده شود؛ از واردات مواد نفتی بی‌کیفیت و غیراستندرد جلوگیری صورت گیرد و فعالیت وسایط نقلیه‌ی دودزا و استهلاک شده متوقف شود.

همچنین تلاش شود بهای گاز مایع کاهش یابد. در صورتی که بهای گاز مایع کاهش نیابد و حکومت و ادارات ذیربط در این زمینه جدیت به خرج ندهند، میزان استفاده از مواد سوختی خطرناک نظیر زغال سنگ و چوب کاهش نخواهد یافت. اما در درازمدت حکومت افغانستان باید پلان جامعی را در سطح و سیعتری رویدست گیرد تا خطر آلودگی هوا در کابل و کلان شهرهای دیگر کشور ازمیان برود. در این برنامه باید تلاش شود نیازمندی‌های کشور از بابت انرژی برق مرفوع شود. پروژه‌های تولید برق خورشیدی و بادی در کنار ساخت‌وساز بندهای برق باید تسریع شود. اخیراً سکتور خصوصی روی پروژه‌های تولید برق سرمایه‌گذاری کرده اند که اقدام خوبی در راستای خودکفا شدن افغانستان از ناحیه انرژی برق است. سرمایه‌گذاری روی تولید انرژی برق باید حمایت شود و افزایش یابد. در کنار آن، اسفالت جاده‌های خامه و ایجاد یک سیستم منظم فاضلاب در سطح شهرکابل می‌تواند تا حد زیادی میزان آلودگی‌ هوا را کاهش دهد. در کنار وزارت زراعت و آبیاری و همچنین شهرداری کابل روی توسعه‌ی ساحات سبز تمرکز بیشتر کنند. نهال‌های که همه‌ساله در کمپین‌های بهاری غرس می‌شوند، مراقبت و محافظت شوند و از قطع درختان در سطح شهر و قطع جنگلات در ولایات و نقاط مرزی کشور جلوگیری صورت گیرد. در کنار این برنامه‌های آگاهی‌دهی پیرامون حفظ محیط زیست بیشتر شود تا مردم سهم خود را در حفظ محیط زیست و پاک نگهداشتن آب و هوا ادا نمایند. در کنار اداره‌ی حفاظت از محیط زیست، وزارت‌های دیگر مانند وزارت اطلاعات و فرهنگ، حج و اوقاف و وزارت صحت عامه برای آگاه‌ساختن مردم از خطرات آلودگی هوا و محیط زیست برنامه‌های آگاهی‌دهی دوامدار داشته باشند. همین اکنون که آلودگی هوا در شهر کابل بحرانی توصیف می‌شود و صحت میلیون ها شهروند به ویژه کودکان، اطفال و نوزادان را با خطر مواجه ساخته است، هیچ پیام آگاهی‌دهنده‌ای از سوی وزارت صحت عامه به نشر نرسیده است. در حالی که باید این وزارت پیام‌هایی را که در برگیرنده‌ی نکات آموزنده‌ای پیرامون مراقبت از صحت شهروندان در برابر آلودگی هوا باشد، به گونه‌ی دوامدار به نشر برسانند تا شهروندان مطابق توصیه‌های صحی از خود و کودکان شان در برابر خطر آلودگی هوا محافظت کنند.

پاینده

ممکن است شما دوست داشته باشید