روزنامه اصلاح

پیامدهای اجتماعی تعصب و تبعیض

بخش یازدهم  /  آصف مهاجر

 

تبعیض؛ دشمن اتحاد و همدلی در جامعه؛

جامعه با گذشته ی جنگ و خشونت های عمومی و جامعه ای در حال جنگ، بیش از هر زمان دیگر به فرهنگی نیاز دارد که در آن اتحاد و هم دلی میان اقشار مختلف جامعه تبدیل به محوریت دغدغه های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شود. این امر هم به عنوان هدف فوری قابل طرح است و  و هم به  عنوان آرمان تاریخی در جامعه؛ چون ضرورت فوری و تاریخی جامعه شمرده می شود. افغانستان که سالیان سال در درگیر جنگ ها و خشونت های عمومی و داخلی بوده است، فرهنگ سالم که معطوف به هم دلی و همگرایی میان تمامی اقشار جامعه باشد، دچار آسیب های کلان شده است. در واقع با توجه به این که روان عمومی در جامعه آسیب دیده و زخم خورده است، ضروت فوری جامعه بازسازی این آسیب هاست. از سوی دیگر، دشمنان این خاک و سرزمین نیز فعال اند و همیشه امنیت و سلامت عمومی جامعه را تهدید می کند، در هم چون شرایط که ما بیش از هر زمان دیگر به وحدت و هم دلی نیاز داریم، اگر تعصب و تبعیض هم چنان در سطح جامعه جریان داشته باشد، آسیب پذیری  عمومی چندین برابر می شود و این به صلاح و خیر عمومی نیست، نه تنها به صلاح جامعه نیست، بلکه فضای اجتماعی بدتر می شود و ثبات جامعه نیز بیشتر در معرض تهدید و آسیب قرار می گیرد.

با این حال، ایجاب می کند که علیه تعصب و تبعیض باید مبارزه صورت گیرد و از فرهنگ عمومی جامعه این بیماری اجتماعی برداشته شود. برای این امر مهم، نیازمند ابزارهای موثر استیم، یکی از این ابزارها، نظام آموزشی است. نظام آموزشی کشور باید ماشین اصلی مبارزه با هر نوع تعصب و تبعیض در جامعه باشد. نظام آموزشی با داشتن نصاب درسی کارآمد که در آن، ارزش های مدنی و قانون اساسی و تمامی ارزش های اصیل فرهنگی و بومی در جامعه اولویت بگیرد و سرشار از روحیه همدلی، هم گرایی، وطن دوستی و هم دیگر پذیری باشد، می تواند ابزار قوی برای ریشه کن کردن تعصب و تبعیض در جامعه تمام شود.

می دانیم که مشکلات عمومی و چالش های کشوری مثل ناامنی، فقر و جنگ و خشونت بدون همکاری و اقدام جمعی همه ی اعضای جامعه ممکن نیست که از بین برود و جامعه سلامت خود را دریابد، پس نیاز است که در گام نخست، سلامت فکری و نگرشی جامعه تأمین شود و آن ممکن نیست تا ریشه های تعصب و تبعیض در جامعه بخشکد. برای این کار نیاز است که نسل جدید از شر بدآموزی خاطره های بد و تلخ گذشته در امان بماند و از این رو نیاز است که سلامت ذهن و روان آنان در اولویت اول نظام آموزشی قرار بگیرد.

نظام آموزشی با تدوین استراتژی مشخص در راستای بهبود سلامت ذهنی و روانی نسل مورد تربیت، می تواند آینده جامعه را نیز بازسازی کند و این گامی مهمی است که نیاز به برداشتن آن است. هرچند نظام آموزشی کنونی در مقایسه با گذشته وضعیت بهتری دارد، اما هنوز خلاهای بزرگی وجود دارد که نظام آموزشی را در راستای تأمین این هدف های متعالی معیوب نشان می دهد. همین طور ایجاب می کند که رسانه های جمعی در کشور به خصوص رسانه های تصویری مثل تلویزیون، رسالت اجتماعی و فرهنگی خود را در راستای محو تعصب و تبعیض در جامعه ایفا کند و این امر چیزی نیست که تنها مسوولیت و یا در توان یک نهاد خاص باشد، بکله نیازمند اراده ی جمعی و همگانی است تا همه دست در دست هم سلامت از دست رفته ی جامعه را به دست بیاوریم. تعصب و تبعیض که دشمن سلامت عمومی جامعه است، محو آن جزو رسالت شهروندی افراد نیز شمرده می شود که هر کس در توان خود باید برای تقویت الگوی بهتر و مفید تر گام بردارد. هر الگو و روشی که الگوهای تعصب و تبعیض ورزی را ضعیف سازد و به جای آن الگوهای همکاری، هم دلی و همگرایی را تقویت کند، یک امر نیک و مفید است و بایستی در  راستای آن گام های عملی را برداریم.

ادامه دارد…

ممکن است شما دوست داشته باشید