روزنامه اصلاح

پیامدهای اجتماعی تعصب و تبعیض

بخش هفدهم  /  آصف مهاجر

تبعیض، تهدیدی برای صلح پایدار؛

در شرایطی که مردم به علت جنگ های دوام دار و نابه سامانی های ناشی از خشونت عمومی و لایه های دیگر خشونت در سطوح مختلتف، رنج می برند، برقراری صلح، مهم ترین آرزوی تاریخی مردم شمرده می شود؛ صلحی که بستر مناسب و آرام برای زندگی شود و زندگی آرام و به دور از خشونت برای همه امکان پذیر شود و و افراد در  جامعه فرصت برای زندگی، فرصت برای رشد، برای آموختن، برای توان مندشدن و فرصت برای کار در راستای پیشرفت و توسعه جامعه را پیدا کنند. این آرزو و آرمان ضرروت فوری و تاریخی تمام مردم کشور است؛ به خصوص آنانی که بیشترین رنج و مصیبت را از جنگ های ناخواسته و تحمیلی در کشور تحمل کرده اند.

در بحث از صلح، بیشترین زمینه ها و شرایط به بعد  داخلی ارتباط می گیرد؛ یعنی صلح باید بسترها و زمینه های داخلی و کشوری بیشتر داشته باشد، مردم کشور از هر قشر و تباری که هستند، باید برای صلح کار کنند، هماهنگ باشند، دست یاری و همکاری داشته باشند، موضع مشترک داشته باشند و زمنیه های خشونت های داخلی را به طور کامل بسته کنند تا در مقابل جنگ و خشونت های تحمیلی و توقف آن اراده ی قوی و مشترک پیدا کنند. از این منظر اگر به صلح نگاه کنیم و در زمینه های داخلی و مرتبط به درون جامعه، نقطه ضعف هایی وجود دارد که برای برقراری یک صلح دایمی و پایدار، مانع جدی است. تبعیض در جامعه برای تحقق صلح، نقش مخربی را ایفا می کند که مانع برقراری صلح دایمی می شود. مردم کشور در لایه های مختلف باید در نخستین گام، صلح را به صورت عملی و عینی، در روابط شان، در گفتار و کردار شان و در تعاملات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بایستی تجربه کنند و و در ارتباط به صلح و ضرورت آن، صاحب رویکرد مشترک شوند، تا آن طرف دشمنان صلح و آزادی مردم کشور تضعیف شوند و در غیر آن صور ت و تا زمانی که مردم خودشان با هم دیگر روحیه سازگاری نداشته باشند و در یک تعامل سالم و به دور از نفرت و عقده های قومی، مذهبی، سمتی و زبانی زندگی اجتماعی شان را سروسامان ندهند، امکان ندارد  که دشمنان صلح و آزادی کشور و آن هایی که جنگ های تحمیلی را در جامعه رقم زده است، از پا بیافتد و جنگ را متوقف کنند.

با این وجود، گرایش های تبعیض آمیز و از همه مهمتر اگر تصمیم های رسمی در جامعه با تبعیض آمیخته باشد، اولین پیامد احتمالی آن، خلق افکار منفی، پراکندگی و بی اعتمادی است و این مسأله با صلح در تضاد است و بسترهای اجتماعی و داخلی را برای تحقق صلح دایمی و پایدار خیلی ضعیف خواهد ساخت. برقراری صلح پایدار در جامعه مستلزم شرایط خاص اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است که به هر کدام بایستی به صورت جداگانه توجه شود و برنامه ریزی صورت گیرد، در غیر آن صورت، صلح چیزی نیست که به این سادگی در  جامعه برقرار شود. به عبارت دیگر، صلح پیش از همه به طرف داران و حامیان گسترده و بومی نیاز دارد که صلح را بخشی از زندگی خود سازند، صلح را در عمل نفس بکشند و تجربه کنند، در این صورت، صلح پایه های داخلی و کشوری پیدا می کند و آن وقت است که اگر از بیرون و دشمنان کشور بخواهند خلاف صلح، جنگ افروزی کنند، تیرشان به هدف نمی خورد، چون صلح پشتوانه های محکم بومی و داخلی دارند. این پشتوانه با موجودیت تعصب و تبعیض در جامعه خلق نمی شود. برای این که یکی از مهم ترین مانع صلح را از بعد داخلی و اجتماعی برداریم، باید تبعیض در جامعه از بین برود تا فضا و بسترهای اجتماعی برای برقراری صلح پایدار مساعدتر شود و این خیلی مهم و ضروری است.

صلح در بعد داخلی بیشتر مستلزم شرایط خاص اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است، هر کدام این شرایط، نیازمند بازخوانی، مطالعات خاص، برنامه ریزی و اقدامات علمی است. از این مسیر است که حامیان صلح در عمل بیشتر می شود و رویه هایی در جامعه شکل می گیرد که هر کدام برای تحقق صلح دایمی  کمک می کند. تبعیض اما صلح شکن است؛ چون در فضای تبعیض آمیز، عقده خلق می شود، نفرت رشد می کند، دو دلی و بی اعتمادی شکل می گیرد و این گونه است که ذهنیت دشمنی و دشمن تراشی در جامعه تقویت می شود و این خود مانع صلح خواهد بود.

ادامه دارد…

ممکن است شما دوست داشته باشید