روزنامه اصلاح

پیامدهای اجتماعی تعصب و تبعیض

آصف مهاجر    /     بخش شانزدهم

تبعیض، چالشی برای وحدت ملی؛

یکی از ضرورت های جدی جامعه ی ما، وحدت ملی است. وحدت ملی بدین معنا که تمامی گروهای مردمی بدون ملاحظات قومی، مذهبی، سمتی و زبانی در مسایل کلان کشوری و منافع ملی تشریک مساعی داشته باشند و در عرصه ی  مدیریت امور جمعی، مشارکت فراگیر داشته باشند و تمامی جریان ها و گروه های مردمی در ارتباط به امور جمعی دخیل باشند و از همه مهم تر، منافع و حقوق تمامی جریان ها و گروه های مردمی در چارچوب قانون اساسی و قوانین نافذ کشور هم به لحاظ نظری و حقوقی و هم در عمل تضمین شده باشد و رعایت شود. مهم تر از همه، تمامی اقشار و گروه های مردمی در بستر هم پذیری و احترام گذاری های متقابل به همدیگر به سر ببرند. در جامعه ی درگیر  جنگ و خشونت زده، وحدت ملی، حیاتی ترین ضرورت تاریخی است تا قدرت جمعی خلق شود، اراده ی ملی برای بیرون رفت از بحران ها و ایجاد مسیر پیشرفت و توسعه جامعه شکل گیرد. هرچند پس از شکل گیری دولت جدید در کشور و تصویب قانون اساسی جدید، به لحاظ حقوقی و ساختاری، وحدت ملی مورد توجه قرار گرفته  است، اما در عمل و در سطح کشور، هنوز پایه های وحدت ملی ضعیف است و چالش های جدی در برابر وحدت ملی وجود دارد. یکی از چالش های جدی، بی اعتمادی های اجتماعی و سیاسی است که در جامعه وجود دارد و بحث های قومی، زبانی، سمتی و …… هرازگاهی دامن زده می شود و از نظر سطح حضور در ساختارهای کلان کشوری نیز رضایت مندی قابل توجه در میان اقشار مختلف مردمی وجود ندارد و همه ی این موارد، برای وحدت ملی در  جامعه مشکل ساز است و مانع تقویت روحیه ی ملی در  جامعه می شود.

ادبیات رایج سیاسی در کشور و به خصصوص ادبیات منتقدین در جامعه، ادبیاتی نیست که در آن وحدت ملی به خوبی لحاظ شود، جنبه های تخریبی و زننده در ادبیات سیاسی موجود و ادبیات سیاسی انتقادی خیلی برجسته است، به خصوص زمانی که ادبیات سیاسی توأم با نفرت، عقده گشایی، اتهام زنی وشایعه سازی می شود، آینده وحدت ملی در جامعه را خیلی تهدید می کند.

در شرایطی که جامعه با شبکه ای از تهدیدهای تحمیلی از جمله اعمال جنگ و خشونت در کشور  رو به روست و سطح مداخلات منطقه ای و بیرونی خیلی زیاد است، متوسل شدن به این نوع ادبیات و گرایش ها، خیلی خطرناک است و زمینه های داخلی را بیشتر آسیب پذیر می سازد. در این میان، تبعیض و تبعیض گرایی، مانع اصلی است که نگرش مثبت در حوزه ی سیاست و ادبیات سیاسی شکل بگیرد.

ادبیات سیاسی و انتقادی در جامعه باید مثبت و سازنده باشد، اما اگر این ادبیات رنگ و بوی قومی، سمتی، مذهبی و زبانی یا سایر ملاحظات این چنینی را به خود بگیرد، نه تنها که سازنده نیست، بلکه روان اجتماعی را مستقیماً در معرض آسیب و تخریب قرار می دهد. ما در عصر ارتباطات و تکنالوژی اطلاعات به سر می بریم، چنین ادبیاتی با امکانات موجود امروزی به زودترین فرصت ممکنه دست به دست می شود، به خصوص زمانی که شایعات متعصبانه و تبعیض گرایانه هدف پنهان ادبیات رایج باشد، مثل یک بمب اذهان عمومی را تخریب می کند و روند تقویت وحدت ملی را خیلی آسیب خواهد زد.

با این حساب، لازم است که تبعیض و تعصب را به عنوان تهدید برای جمع و جامعه جدی بگیریم و مانع این روند مضر شویم، تا سلامت جامعه تأمین شود. افغانستان کشور ما که سال ها زخم تجربه های تلخ را خورده است، به هیچ صورت، تحمل ادامه ی تجربه های ناکام دیگر را ندارد، باید به وحدت ملی باورمند شویم که می تواند منافع جمع و عمومی را برای همه ی اقشار مردمی تضمین کند. کشورهای دیگر از وحدت به قدرت و اقتدار ملی رسیده است، از وحدت به پیروزی و اعتبار ملی و بین المللی رسیده اند، لازم است که ما نیز از تجربه های موفق دیگران بهره بگیریم و راه وحدت و اتفاق را در پیش گیریم و تمامی موانع فرهنگی و نگرشی را که سد راه این مسیر قرار می گیرد، از میان برداریم، از جمله پدیده ی تعصب و تبعیض.

ادامه دارد…

ممکن است شما دوست داشته باشید