روزنامه اصلاح

وضـعیت کـودکان؛ فـرصتها، تهـدیدها و تـــدابیر

آصف مهاجر

بخش پنجم

اقشار مختلف در جامعه به سر میبرند و تنوع جمعیتی به لحاظ جنسیتی، سنی، نژادی، مذهبی و زبانی یک واقعیت است، اما کودکان حساسترین بخشی از اعضای جامعه را شکل میدهد. اگر قرار است خانوادهها، جامعه و دولت افراد را تحت حمایت قرار دهند، کودکان اولویت اول شمرده میشود و به حمایت و مراقبت، ضرورت اشد و فوری دارد. در اصل هشتم اعلامیه جهانی حقوق کودک چنین آمده است: « کودک‌ باید در هر شرایطی‌ جزو اولین‌ کسانی‌ باشد که‌ از حمایت‌ و تسهیلات‌ بهره‌مند گردد». این اصل به این دلیل مطرح شده است که کودکان آسیبپذیرترین اعضای جامعه شمرده میشوند و از این رو در هر شرایط آنان نیاز به حمایت بیشتر دارند. خصوصاً در شرایط بحرانی و جنگی، کودکان بیشتر از دیگران در معرض آسیبپذیری قرار میگیرند و امکان قربانی شدن آنان بیشتر است. در جوامعی که دچار خشونتهای خونین اند که از جمله کشور ما نیز چنین شرایط دشواری را سپری میکنند، آمار قربانیان کودک بالاست. با این وجود، از هر لحاظ این امر قابل دفاع است، چه به لحاظ انسانی و حقوق بشری و چه از نظر اعتقاد دینی، کودکان بیشترین ضرورت را به حمایتهای همه جانبه و در ابعاد مختلف دارند.

یکی از مشکلات و چالشهای جدی در برابر کودکان، رفتارهای ظالمانه و بهرهکشی از آنان است. بهرهکشی از کودکان چه در حوزهی کاری و بهرهکشیهای جنسی، بدترین نوع رفتار علیه کودکان شمرده میشود. یکی از اصول اعلامیه جهانی حقوق کودک در خصوص همین مسأله است: « کودک‌ باید در برابر هر گونه‌ غفلت‌، ظلم‌، شقاوت‌ و استثمار حمایت‌ شود. کودک‌ نباید به‌ هر شکلی‌ وسیله‌ مبادله‌ قرار گیرد. کودک‌ نباید قبل‌ از رسیدن‌ به‌ حداقل‌ سن‌ مناسب‌ به‌ استخدام‌ درآید و نباید به‌ هیچ‌ وجه‌ امکان‌ و یا اجازه‌ استخدام‌ کودک‌ در کارهایی‌ داده‌ شود که‌ به‌ سلامت‌ یا آموزش‌ وی‌ لطمه‌ زده‌ و یا باعث‌ اختلال‌ رشد بدنی‌، فکری‌ و یا اخلاقی‌ وی‌ گردد».

این خلای اخلاقی و اصول انسانی در خیلی از کشورها ملاحظه میشود که از کودکان در صورتهای مختلف بهرهکشی صورت می گیرد. از کارهای اجباری و شاقه گرفته، تا اختطاف، قاچاق و بهره کشیهای جنسی، برجستهترین جنایتهایی است که علیه انسان کودک انجام میگیرد. چنین رفتار تبهکارانه و ستمگرایانه علیه کودک، ضربهی هولناکی است که به اعتبار هویت انسانی وارد میشود. در افغانستان ما نیز چنین رفتارهای ظالمانه در گسترهی وسیع علیه کودکان صورت میگیرد. گزارشهای حقوق بشر در افغانستان و سایر نهادهای ملی و بینالمللی نیز بارها اذعان کرده که چه گونه علیه کودکان این سرزمین جفا و ناروایی صورت میگیرد. از کارهای شاقه و کار اجباری گرفته تا سوءاستفاده های جنسی تحت عنوان پست « بچهبازی» ، به خدمت گرفتن کودکان در بخش نظامی و اختطاف آنها، همه نوع جنایت علیه کودکان را نشان میدهد.

تمام این مسایل و معضلات رفتاری و اخلاقی، شرمی است که متوجه کلیت تاریخ بشر، تمدن بشری و کارنامهی انسانها میشود. خیلی فوری و لازمی است که جوامع از این مرحلهی زشت عبور کند و خیلی ضروری است که دولت در جوامعی که کودکان در آن بدترین شرایط را تجربه میکنند، وارد اقدامات فوری و پیشگیرانه شود تا  کودکان بیش از این قربانی نشوند. دولت ما نیز با یک مسوولیت خطیر مواجه است و باید به داد کودکان این سرزمین برسد.

 ادامه دارد…

ممکن است شما دوست داشته باشید