روزنامه اصلاح

نگرانی‌ها از کاهش ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی

از چند سال به این سو ارزش پول افغانی در برابر اسعار خارجی سیر نزولی داشته و در حال حاضر به پایین ترین حد خود رسیده است.

سال گذشته یک دالر با ۷۳  افغانی مبادله می‎شد، اما اکنون یک دالر در سرای شهزاده کابل بیشتر از ۷۸ افغانی به فروش می رسد، چیزی که سبب به وجود آمدن مشکلات در عرصه اقتصادی گردیده است.

عمران که دکان بزازی دارد می گوید:

“سال گذشته قیمت یک توپ رخت ۲۰۰۰ افغانی بود، ولی حالا به ۲۵۰۰ افغانی رسیده، وقتی دلیلش را بپرسی تاجران می گویند مبادلات کلان اقتصادی با دالر صورت می گیرد، چون قیمت دالر بلند رفته ما نیز اجناس را قیمت تر وارد می کنیم.”

احمد شاه یک تن از صرافان شهر کابل گفت:

“عرضه دالر در بازار کم شده، زمانی عرضه کم باشد تقاضا زیاد می شود و وقتی تقاضا زیاد باشد طبعاً ارزش دالر زیاد و ارزش افغانی کم می شود، بناً مسوولین بانک مرکزی باید عرضه دالر را افزایش بدهند.”

در همین حال سیف الدین سیحون استاد اقتصاد پوهنتون کابل می گوید:

عوامل متعدد سبب کاهش ارزش پول ملی کشور گردیده و مهمترین عامل اینست که افغانستان تولیدات داخلی ندارد و بیشتر کالای مورد نیازش را از خارج کشور وارد می کند و زمینه را برای ورود اسعار خارجی فراهم می سازد، ما مجبور هستیم که قیمت کالا را با پول همان کشور پرداخت کنیم که این امر سبب می شود تا مردم در داد و ستد شان از اسعار خارجی استفاده کنند که این امر سبب کاهش نرخ پول افغانی می شود.

آقای سیحون گفت: عامل دوم کاهش ارزش افغانی در برابر اسعار خارجی، ورود بانکنوت هال جعلی و بی پشتوانه به بازار است، زمانی که پول های غیر قانونی وارد مارکیت می‎شود و کالا توسط آن خرید و فروش می شود به مرور زمان قیمت کالا را افزایش داده، رفته رفته تورم را به وجود می آورد و در درازمدت اعتماد مردم نسبت به پول ملی از بین رفته و فعالیت اقتصادی را دچار رکود می‎سازد.

به باور آقای سیحون، عامل سوم این است که در برخی مناطق مرزی کشور مخصوصاً ولایات جنوب شرق و جنوب غرب کشور مردم از کلدار و تومان در مبادلات اقتصادی شان استفاده می کنند، هر چند استفاده از ارزهای خارجی در مبادلات داخلی غیر قانونی است، اما متأسفانه به دلیل نفوذ اقتصادی که همسایه‎های ما در این مناطق دارند مردم مجبور می شوند دست به چنین کار بزنند.

با این حال عبدالله مسعود معاون آمریت عمومی سیاست پولی دافغانستان بانک می گوید: ارزش مبادلوی پول بستگی به عوامل مختلف نظیر وضعیت تجارتی، سیاسی، امنیتی، توقعات متشبثین، سرمایه گذاری خارجی و رژیم مبادلوی می گردد که بانک مرکزی از آن پیروی می کند، از آنجایی که اقتصاد افغانستان به دلیل نابه سامانی‎های چندین دهه متقبل اضرار بی‎شمار گردیده است و اقتصاد  آن راشدیداً متضرر ساخته است، بخش  تولیدی کشور نیز بخشی از این خسارات را متقبل گردیده است که در حال حاضر قادر به تکافوی نیاز یا تقاضای داخلی نمی باشد. از این رو اقتصاد کشور شدیداً وارداتی می باشد. معاون آمریت عمومی سیاست پولی دافغانستان بانک می گوید بر اساس ارقام ارایه شده توسط بخش بیلانس تادیات این آمریت در سال مالی ۲۰۱۸ افغانستان مجموعاً ۵۶۰ میلیون دالر امریکایی صادرات اجناس و خدمات داشته و به ارزش ۸۱۰۰ میلیون دالر امریکایی واردات اجناس و خدمات داشته است. بناً کسر بزرگ تجارتی که کشور با آن دست و پنجه نرم می کند باعث زیر فشار قرار گرفتن ارزش افغانی در مقابل اسعار خارجی می گردد و از آنجایی که بیشترین پرداخت های بین المللی به دالر امریکایی صورت می گیرد، وارد کننده گان داخلی نیازمندی پرداخت های بین المللی شان را از بازار داخلی مرفوع می سازند که این امر منجر به بلند رفتن ارزش دالر امریکایی و زیر فشار قرار گرفتن ارزش مبادلوی افغانی می گردد. وی می گوید، نگرانی‎های مردم ناشی از وضعیت سیاسی، امنیتی و اقتصادی کشور نیز نقش بسزایی در کاهش ارزش پول دارد، طوری که اگر مردم نسبت به اوضاع خوشبین باشند نهایتاً تقاضای ارزهای خارجی را کمتر کرده، ارزش مبادلوی افغانی زیر فشار قرار نمی گیرد. هم چنان به دلیل نابسامانی های چند دهه گذشته واستفاده از پول کشورهای همسایه در افغانستان به خصوص در مناطق مرزی، هر نوع تغییر در ارزش پول های مذکور تاثیر غیر مستقیم بر ارزش مبادلوی پول ملی دارد. به طور مثال اگر ارزش پول تومان و کلدار در مقابل  ارزهای بین المللی کاهش یابد، کسانی که نزد شان پول های مذکور است جهت جلوگیری از ضرر بیشتر ناشی از پایین آمدن ارزش پول، اقدام به تبدیل کردن آن به پول های معتبر بین المللی می کنند که در نتیجه تقاضای آن در بازار داخلی بلند رفته باعث بلند رفتن ارزش آن می شود.

آقای مسعود در ادامه گفت: چاپ بانکنوت های جعلی بدون شک تأثیر منفی بر اعتماد مردم به پول ملی دارد که بسیاری از کشورها با این چالش مواجه‎ می‎باشند. آقای مسعود در پایان گفت، هدف عمده بانک مرکزی ثابت نگهداشتن قیمت‎ها می باشد، دافغانستان بانک جهت جلوگیری از نوسانات شدید افغانی در مقابل دالر، هفته سه بار دالر در بازار عرضه می کند.

محمد البرادعی

ممکن است شما دوست داشته باشید