روزنامه اصلاح

نشست چهارجانبه‌ی پکن؛ چـگونگی نقش پاکستان در روند صلح افغانستان تعریف شود

نمایندگان ایالات متحده‌ی امریکا، روسیه، چین و پاکستان هفته‌ی گذشته در شهر پکن چین پیرامون صلح افغانستان گفتگو کرده اند. این نشست به روزهای چهارشنبه و پنجشنبه هفته‌ی گذشته برای دور روز دوام داشته است. در این نشست نمایندگان ایالات متحده‌ی امریکا، روسیه و چین به گونه‌ی مشترک روی شروع گفت‌وگوهای صلح میان افغان‌ها و همچنان برقراری آتش بس توافق کرده‌اند. نمایندگان ایالات متحده‌ی امریکا، روسیه و چین از طالبان خواسته اند که به موضوع آتش‌بس و آغاز مذاکرات مستقیم با حکومت افغانستان موافقت کنند.

آقای خلیلزاد پیرامون نشست چهارجانبه‌ای که در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه هفته‌ی گذشته در چین برگزار شده، در صفحه تویترش نوشته است که:”ما به آغاز هر چه زودتر گفتگوهای بین الافغانی بین طالبان، حکومت افغانستان و دیگر افغان ها توافق نمودیم؛ که این گفتگو ها به زود ترین زمان ممکن منجر به شکل گیری چارچوب صلح به شمول برنامهٔ فراگیر برای آیندهٔ سیاسی شود تا قابل قبول برای تمام افغان ها باشد”.

زلمی خلیلزاد نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت امور خارجه‌ی امریکا در امر صلح افغانستان در کنار نمایندگان روسیه، چین و پاکستان در این نشست حضور داشت. آقای خلیلزاد هفته‌ی گذشته پس از پایان دور هفتم گفتگوهای هیئت امریکایی با نمایندگان گروه طالبان در قطر، به چین سفر کرد. هدف این سفر آقای خلیلزاد به چین، ایجاد فضای تفاهم و هماهنگی میان کشورهای منطقه در مورد صلح افغانستان و همچنین رأی‌زنی در رابطه به نشست سه‌جانبه‌ی امریکا، روسیه و چین است. این نشست قرار است به زودی در شهر پکن چین برگزار گردد. گفته می‌شود حکومت افغانستان نیز در این نشست شرکت خواهد کرد. سفیر چین در کابل این روزها سرگرم رأی‌زنی با مقام‌های حکومت افغانستان پیرامون نشست پکن است. سفیر چین در کابل در روزهای گذشته با استاد سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور و حمدالله محب مشاور امنیت ملی دیدار داشته و در رابطه به نشست پکن رأی‌زنی کرده است. لیو جین سونگ سفیر چین در کابل در دیدار با استاد سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور افغانستان، تأمین صلح در افغانستان را تنها از طریق مذاکره و گفتگو ممکن دانست و گفت که زمان آنکه گروهی بتواند از طریق نظامی‌گری و خشونت قدرت را در افغانستان تصاحب کند، گذشته و باید تمامی طرف‌های درگیر از طریق گفتگو به حل معضل افغانستان تلاش کنند. او همچنین بر محوریت حکومت افغانستان در روند صلح تأکید ورزید.

توافق روی نقش پاکستان در روند صلح افغانستان؛

نمایندگان امریکا، روسیه و چین در نشست چهارجانبه‌ی پکن که هفته‌ی گذشته برگزار گردید، روی سه موضوع توافق کرده اند. برقراری آتش‌بس، آغاز مذاکرات بین‌الافغانی و نقش پاکستان در روند صلح افغانستان. توافق روی برقرای آتش‌بس و آغاز مذاکرات بین‌الافغانی از نکات مثبت نشست پکن بوده است. برقراری آتش‌بس و آغاز مذاکرات مستقیم میان حکومت افغانستان و گروه طالبان دو موضوعی است که مورد حمایت دولت و مردم افغانستان قرار دارد. حکومت افغانستان بارها موضوع آتش بس و مذاکرات مستقیم را مطرح کرده و از طالبان خواسته با این دو موضوع موافقت کنند. اما توافق سه قدرت بزرگ منطقه و جهان روی نقش کلیدی پاکستان ابهام دارد. امریکا، چین و روسیه در نشست پکن بر نقش پاکستان در روند صلح افغانستان تأکید کرده اند. وزارت امور خارجه‌ی ایالات متحده‌ی امریکا در بیانه‌ای که روز جمعه(۲۱سرطان) به نشر رسید، گفته است که امریکا، روسیه و چین به این باور اند که پاکستان در پروسه‌ی صلح افغانستان نقش مهم را بازی می‌کند.

 اما توافق سه کشور روی«نقش مهم» پاکستان در روند صلح افغانستان جای بحث دارد. در صورتی که توافق نظر امریکا، روسیه و چین در مورد نقش پاکستان در روند صلح افغانستان به مفهوم تشویق و ترغیب آن کشور برای همکاری صادقانه در روند صلح افغانستان باشد، امیدوار کننده و حرکت بزرگی در مسیر صلح افغانستان است. زیرا تاهنوز پاکستان بررغم تمامی وعده و وعیدها، گام صادقانه‌ای در روند صلح افغانستان برنداشته است. پاکستان بر رهبران سیاسی و نظامیان طالبان نفوذ و تأثیر فوق‌العاده دارد و همین‌طور طالبان از نظامیان و رهبران مذهبی پاکستان حرف‌شنویی دارند. اما پاکستان هیچگاهی نخواسته از نفوذش بر گروه طالبان در جهت مثبت آن استفاده کند تا پیشرفتی در پروسه‌ی صلح افغانستان به میان آید. برعکس استفاده‌ی پاکستان از نفوذش بر گروه طالبان همواره ابزاری، مدخله‌جویانه و در جهت منفی آن بوده است. این امر سبب شده تا بن‌بست جنگ افغانستان شکسته نشود و جنگ و خشونت در این کشور همچنان ادامه داشته باشد. باور عمومی در افغانستان این است، تا زمانی که پاکستان در پروسه‌ی صلح افغانستان به گونه‌ی صادقانه عمل نکند و از نفوذی که بر گروه طالبان دارد در جهت مثبت آن که منجر به آشتی و تأمین صلح در افغانستان شود، استفاده نکند، دامنه‌ی جنگ و خشونت در افغانستان برچیده نخواهد شد. حکومت افغانستان بارها گفته است که پاکستان مانع اصلی تحقق صلح در افغانستان است. باور عمومی در افغانستان این است که گروه طالبان نیروی نیابتی‌ای برای تحقق اهداف استراتیژیک پاکستان در افغانستان و منطقه است. حکومت افغانستان همواره خواهان وارد شدن فشارهای جهانی بر پاکستان شده تا این کشور وادار به همکاری صادقانه در مورد صلح افغانستان شود. اما با وصف این که کشورهای قدرتمند ذیدخل در قضیه‌ی صلح افغانستان ظاهراً برای تحقق صلح در افغانستان تلاش می‌کنند، هیچ‌گونه فشاری را بر پاکستان که از نظر حکومت و مردم افغانستان مانع اصلی تحقق صلح در این کشور است، وارد نکرده اند. با این وصف در صورتی که منظور از نقش کلیدی پاکستان در روند صلح افغانستان که کشورهای روسیه، چین و امریکا در نشست روزهای چهارشنبه و پنجشنبه در پکن روی آن موافقت کردند، به معنای تشویق، ترغیب و یا هم وارد کردن فشار بر پاکستان باشد تا این کشور مسؤولیت اش را در روند صلح افغانستان به گونه صادقانه انجام دهد، گام بزرگ و مثبتی در پروسه‌ی صلح افغانستان خواهد بود. اما در صورتی که توافق‌نظر امریکا، چین و روسیه پیرامون نقش کلیدی پاکستان در روند صلح افغانستان به مفهوم واگذاری مسؤولیت روند صلح افغانستان به پاکستان و دادن اختیارات کامل به آن کشور باشد، بدون شک گامی به عقب خواهد بود و صلحی را که حکومت و مردم افغانستان می‌خواهند، به ارمغان نخواهد آورد. پاکستان هنوز از دیدگاه حکومت و مردم افغانستان یک کشور متهم است. کشوری که سبب دوام جنگ و خشونت در افغانستان شده است. در صورتی که هنوز سیاست کج‌دار و مریز پاکستان در مورد افغانستان اصلاح نشده، دولت و نظامیان آن کشور هنوزهم به قلمرو افغانستان به عنوان عمق استراتیژیک نگاه می‌کنند و هنوز دست حمایت پاکستان از مخالفان مسلح نظام افغانستان کوتاه نشده و مخالفان مسلح نظام افغانستان همچنان به عنوان نیروی نیابتی برای تحقق اهداف استراتیژیک و هژمونی پاکستان فعالیت می‌کنند و تن به صلح و آشتی نمی‌دهند، واگذاری مسؤولیت پروسه‌ی صلح افغانستان به این کشور و دادن اختیارات کامل به آن در این زمینه، بحران‌آفرین است و مورد قبول ملت افغانستان قرار نخواهد گرفت. از اینرو نیاز است نقش پاکستان در روند صلح افغانستان تعریف شود و حدود و صلاحیت و مسؤولیت آن کشور در این زمینه مشخص گردد. از طرف دیگر افغانستان دارای نظام مشروع و قانونی است؛ نظامی که به نمایندگی از مردم افغانستان حق مشروع و انحصاری در تصمیم‌گیری پیرامون تعیین سرنوشت این کشور دارد. کشورهای منطقه و جهان که قضیه‌ی صلح افغانستان را دنبال می‌کنند، نباید به صورت یکجانبه در این مورد تصمیم بگیرند. در هرنوع تصمیم‌گیری در رابطه به قضیه‌ی صلح افغانستان، مشورت با حکومت افغانستان الزامی است و باید دیدگاه‌ها و نظریات حکومت و مردم افغانستان لحاظ شود و حق مشروع و قانونی آن در تعیین سرنوشت این کشور نادیده گرفته نشود.

پاینده

ممکن است شما دوست داشته باشید