روزنامه اصلاح

معلولان ورزشکار، دست‌آوردها و چالش‌ها

افراد دارای معلولیت شامل کسانی می‌شوند که در تعاملات اجتماعی و فعالیت های روزمره، مشارکت کامل و موثر آنان، در شرایط برابر با دیگران، متوقف شده باشد. یعنی به خاطر معلولیت، از انجام برخی کارها محروم شده باشد. در افغانستان، با وجودی که معلولان با چالش های متعددی رو به رو هستند، اما بازهم در اکثر موارد، مانند سایر افراد خانواده و جامعه زندگی می‌کنند و از زندگی آبرومندانه برخوردار هستند.

در این میان، تیم ورزشکاران معلول افغانستان در کمیته پار المپیک کشور، در رشته‌های مختلف، به دستاوردهای خیره کننده و امیدوار کننده نایل آمده اند. تیم ورزشی پار المپیک افغانستان که متشکل از افراد دارای معلولیت است، افتخارات و دستاوردهای زیادی را در عرصه ورزشی کشور کسب کرده است. به گفته مسؤولان این کمیته، از سال ۲۰۱۳ تا کنون، تیم ورزشکار معلولان کشور، در رشته ها و بخش‌های مختلف، دستاوردهای زیادی داشته است. عبدالحسین حصاری رئیس فدراسیون ولچربسکتبال و معاون کمیته پار المپیک در یک مصاحبه به روزنامه‎ی اصلاح می‌گوید: معلولان ورزشکار کشور در کمیته پار المپیک که فعلا تنها در کابل فعالیت دارد، در ۱۳ رشته ورزشی از جمله وزن برداری، ولچربسکتبال، شنا و پنگ پانگ، ورزش می‌کند و در مسابقات جهانی شرکت می‌کنند. همچنان ایشان تلاش دارند که دامنه فعالیت های کمیته پار المپیک را در بخش معلولان، در چندین ولایت دیگر کشور نیز گسترش دهند.

دستاوردها

اولین دستاورد تیم ورزشی معلولان کشور، در سال ۲۰۱۳ در بخش دَوِش و پرتاب است که قهرمان آسیا شده است. به گفته کبیر حق‌بین سخنگوی کمیته پار المپیک به روزنامه‎ی اصلاح، در این مسابقه، شیربچه های معلول افغانستان، شش مدال را بدست آورده اند. این یک افتخار بزرگ برای مردم افغانستان و امیدوار کننده برای دیگر معلولان کشور است.

دومین قهرمانی و دستاورد تیم ورزشکاران معلول، در سال ۲۰۱۳ در رشته ولچربسکتبال است؛ آقای حقبین می‌گوید در این ورزش، تیم افغانستان مقام سوم را بدست آورده است.

همین قسم در سال ۲۰۱۶ میلادی، در بخش قایق‌رانی، مدال برونز و نقره را بدست آورده اند. به گفته آقای حقبین، این دستاورد نیز، دستاورد کمی نیست.

در سال ۲۰۱۷برای اولین بار، تیم دختران معلول کشور، در رشته ورزشی ولچربسکتبال، جام (بالی کپ) را بدست آوردند و قهرمان شدند.همین قسم در مسابقه‎ی که در کشور تایلند برگزار شد، مقام اول را کسب کردند.

همچنان به تازگی تیم معلولان کشور در رشته ولچر بسکتبال، در بین پنج کشور که در کشور لبنان برگزار شده بود، مقام اول را کسب کرده است. این مسابقه میان تیم معلولان کشورهای افغانستان، لیبیا، فلسطین، سوریه و لبنان برگزار شده بود که تیم افغانستان جام قهرمانی را کسب کرد.

موانع و محدودیت‌ها

به گفته‎ی مسؤولان کمیته پار المپیک و تیم ورزشکاران معلول کشور، هنوزهم موانع و مشکلات متعدد، در مسیر پیشرفت ورزشکاران معلول وجود دارد. به گفته آقای حصاری، اولین مانع، بی باوری و بی اعتمادی بالای معلولان ورزشکار است. حتی خود معلولان نیز، تا زمانی که در مسابقه ها شرکت نکرده اند، بالای ظرفیت و توانایی خود باور ندارند. این بی اعتمادی سبب شده که استعداد و ظرفیت‌های بسیاری از ورزشکاران ناشناخته و کشف ناشده باقی بماند.

مانع دوم، مشکلات اقتصادی است؛ به گفته آقای حصاری، بسیاری از ورزشکاران معلول، در قسمت کرایه رفت و آمد شان تا محل تمرین، با مشکلات رو به رو استند. یک مکان مناسب و امکانات خوب برای تمرین نیز ندارند. مشکلات اقتصادی باعث شده است تا تعدادی از ورزشکاران معلول نتوانند به این رشته رو بیاورند و استعداد خودرا پرورش دهند.

چالش‌ها و مشکلات اجتماعی، از دیگر عواملی است که به گفته آقای حصاری، مانع پیشرفت زیاد تیم ورزشکار معلول شده است. به گفته ایشان، یک ورزشکار معلول بخاطر داشتن ولچر، نمی‌تواند به موترهای شهری سوار شود. بخاطری که ولچر همراهش است، کسی اورا سوار موتر نمی‌کند. هم‌چنان تبعیض، نا برابری، نادیده گرفته شدن وضعیت معلولان و نیازمندی شان در طراحی منازل و شهرها، از مشکلاتی است که معلولان افغانستان با آن مواجه هستند.

راهکارها

اولین راهکار برای بهبود وضعیت معلولان ورزشکار کشور، آموزش دیدن مربیان این تیم، در کشورهای بیرونی هست. به گفته آقای حصاری، تکتیک‎ها و مهارت‌های ورزشی معلولان در افغانستان تقریباً تازه است و مربیان به خوبی با آن آشنایی ندارد. از نظر ایشان، مربیان باید در گام نخست در کشورهای بیرونی آموزش ببینند.

دومین راهکار، تامین حقوق قانونی معلولان است. چون افراد و اشخاص دارای معلولیت، دارای حقوق و امتیازاتی زیادی می باشند. حقوق افراد دارای معلولیت در ابعاد مختلف زندگی، در قوانین ملی و بین المللی به شکل درست و اساسی، تبیین شده است. مثلا فراهم شدن فرصت های کاری، تحصیلی و آموزشی، استقلالیت اقتصادی، تشکیل خانواده، برابری در برابر قانون، آزادی و امنیت فردی و خانوادگی، ممنوعیت شکنجه و هرگونه سوء رفتار، حق احترام، آزادی گشت و گذار مانند سایر افراد، حق مشارکت و حقوق مدنی، شامل حقوق معلولین کشور می گردد.

فراهم شدن سهولت ها برای افراد دارای معلولیت، از دیگر راهکارهایی است که باعث بهبود وضعیت آنان می شود. مثلا سهولت پذیرش معلولان در دفاتر کاری، فراهم شدن تجهیزات کمک آموزشی و توسعه نهادهای آموزشی ویژه توان بخشی، شناسایی استعدادها و توانایی های معلولان و فراهم شدن اشتغال مطابق ظرفیت ها و توانایی های شان، رفع موانع موانع در مقابل بهره مندی معلولین از فرصت ها و حقوق شان، مشارکت موثر در جامعه، اطلاع رسانی برای درک حقوق شان و بالا بردن سطح درک مردم از حقوق معلولان، باید در نظر گرفته شود. در جامعه باید در جریان ساخت و ساز جاده ها، ساختمان ها، مارکیت ها، منازل مسکونی و دفاتر، انجنیران باید با توجه به نیازمندی‎ها  و مشکلات معلولان، ساخت و ساز را طرح ریزی کنند. تا معلولان در هنگام فعالیت در جامعه، با مشکل و موانع رو به رو نشوند. افزایش مشارکت سیاسی معلولان، اولین و مهمترین حقوق سیاسی آنان به شمار می رود. مشارکت یعنی سهم گیری اشخاص دارای معلولیت در پروسه های سیاسی و انتخاباتی می باشد. از نظر کنوانسیون حق مشارکت در زندگی سیاسی، معلولین حق دارند که در پروسه های انتخاباتی برای تحقق اراده شان، شرکت کنند و به پای صندوق های رای بروند. مثلا یک فرد نا بینا زمانی که به پای صندوق رای می روند، با استفاده از خط بریل یا یک شخص راهنما، بتوانند به فرد مورد نظرش رای بدهد. برای معلولان دیگر که با ولچر به در انتخابات شرکت می کنند، باید زینه های شیب دار و دروازه های فراخ فراهم شده باشد. در آن معلولان نمی توانند در برنامه های سیاسی و انتخاباتی شرکت کنند.

نتیجه‌گیری

۱- پدیده‎ی معلولیت در افغانستان، یک بخش مهم جامعه به شمار می‎رود و تعداد زیادی از هموطنان ما با این مشکل دست به گریبان استند. اما از نظر قوانین داخلی و بین المللی و با توجه به افتخارات و دستاوردهای معلولان، معلولیت هیچگاهی به معنای محدودیت نبوده و افراد دارای معلولیت، مانند سایر افراد، در جامعه زندگی آبرومندانه دارند. به طور نمونه، تیم ورزشکاران معلول افغانستان در پار المپیک، دارای دستاوردها و افتخارات زیادی می باشند.

۲- تیم ورزشکاران افغانستان در رشته های مختلف در کمیته پار المپیک، در چندین سال اخیر، دارای دستاوردها و افتخارات زیادی بوده است. افتخار آفرینی در رشته ولچربسکتبال در مسابقات داخلی و خارجی، افتخار آفرینی در رشته ورزشی قایق رانی و شنا، وزنه برداری و … در بخش دختران و پسران، از افتخاراتی است که تیم معلولان کشور بدست آورده اند.

۳- با توجه به ارزش های دینی، قانونی و افتخار آفرینی معلولان، معلولان نباید به حیث تافته جدا بافته قلمداد شوند. در خانواده، در جامعه، محل کار و سطح شهر، نباید با معلولان برخورد تبعیض آمیز صورت گیرد. خانواده ها، مردم و دولت باید به اعتماد کامل به باورمندی معلولان، از آنان در ابعاد مختلف حمایت نمایند.

داوود ناظری

ممکن است شما دوست داشته باشید