روزنامه اصلاح

مسؤولیت سنگین کمیسیون‌ها و دسته‌های انتخاباتی

انتخابات ریاست جمهوری ششم میزان، با تمام اما و اگرها برگزار شد. هر چند این انتخابات زیر سایه‌ی اشتراک کمرنگ مردم و واجدان شرایط رای‌دهی قرار گرفت، اما نفس برگزاری آن برای حکومت و مردم افغانستان یک دست‌آورد بود. حکومت و کمیسیون‌های انتخاباتی همانگونه که وعده کرده بودند، انتخابات را در ششم میزان برگزار کردند. برگزاری انتخابات ششم میزان تا یک ماه پیش از امروز در هاله‌ی ابهام بود. هیچ کس تصور نمی‌کرد که واقعاً حکومت و کمیسیون‌های انتخاباتی موفق به برگزاری انتخابات شوند. زیرا موضوع انتخابات ریاست جمهوری تحت شعاع مذاکرات امریکایی‌ها و گروه طالبان قرار گرفته بود و شک و تردید نسبت به برگزاری انتخابات بیشتر شده بود. اما سرانجام انتخابات در فضای آرام و به دور از مشکلات امنیتی برگزار شد. تامین امنیت انتخابات یکی از بزرگترین دست‌آوردهای نیروهای امنیتی و دفاعی کشور بود. نیروهای ملی امنیتی و دفاعی کشور در شرایطی موفق به تامین امنیت انتخابات شدند که گروه طالبان با انتشار تهدیدنامه‌های پی در پی، برای اخلال انتخابات کمر بسته و مردم را از اشتراک در این پروسه برحذر داشته بودند. تامین امنیت انتخابات ادعاهای گروه طالبان مبنی بر کنترول بیش از پنجاه درصد از قلمرو کشور را نیز غلط ثابت کرد. نیروهای امنیتی کشور توانستند در دورترین نقاط کشور مراکز رای‌دهی را بر روی مردم فعال نگهداشته و تامین امنیت کنند. اما اینکه چرا اشتراک مردم در انتخابات هفته‌ی گذشته کمرنگ بود، زیاد به مسأله امنیت مربوط نمی‌شود. در این جا مسایلی چون نگرانی مردم از نبود شفافیت در انتخابات، بی‌باوری به کمیسیون‌های انتخاباتی، عدم برگزرای همزمان انتخابات شوراهای ولایتی و انتخابات ریاست جمهوری و مسایلی از این دست نقش داشته است.

ضرورت برخورد مسؤولانه در برابر انتخاب مردم:

اکنون انتخابات وارد مرحله‌ی دیگری شده است. نتایج اکثر مراکز انتخاباتی به دفاتر کمیسیون مستقل انتخابات رسیده و قرار است تا پایان امروز یا  فردا نتایج تمامی مراکز رای‌دهی در اختیار کمیسیون انتخابات قرار گیرد. میعاد ثبت شکایت در کمیسیون شکایات انتخاباتی پایان یافته است. این کمیسیون اعلام کرده که از آغاز روند رای‌گیری روز شنبه ۶ میزان تا شام روز دوشنبه ۸ میزان، ۲۵۶۹ شکایت در این نهاد ثبت شده و زمان بررسی این شکایات فرا رسیده است. اکنون توپ در میدان کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون مستقل شکایات انتخاباتی است. کمیسیون‌های انتخاباتی به عنوان مراجع رسمی و قانونی، مسؤولیت خطیر و تاریخی‌ای را به دوش دارند تا به شکایات و ادعاهای تقلب و تخلف رسیدگی کرده و آرای پاک و قانونی مردم را وارد سیستم کنند تا برنده انتخابات معلوم شود. کمیسیون‌های انتخاباتی مسؤولیت دارند تا با حفظ بی‌طرفی آرای رای‌دهندگانی را که شهامت به خرج داده و با وجود تهدیدهای امنیتی پای صندوق‌های رای رفتند و به دوام دموکراسی و مردم‌سالاری رای دادند، بشمارند، قناعت تمامی طرف‌های دخیل را فراهم کنند و هیچ شک و شبهه‌ای را در مورد شفافیت انتخابات باقی نگذارند.

 سازمان ملل، همکاران بین‌المللی افغانستان، کشورهای کمک کننده و شهروندان افغانستان همه بر تامین شفافیت و حفظ سلامت انتخابات تاکید دارند. مشروعیت حکومت آینده و سلامت افغانستان در گرو انتخاباتی است که به تاریخ ششم میزان برگزار شد. مردم افغانستان و جامعه‌ی جهانی بر مشروعیت حکومتی صحه می‌گذارند که برآمده از انتخابات و آرای پاک مردم افغانستان باشد. دوام و قوام دموکراسی و مردم‌سالاری نیز وابسته به انتخابات ششم میزان است. یکی از دلایلی کمرنگ بودن اشتراک مردم در انتخابات روز شنبه، تجارب تلخ انتخابات‌های گذشته، نگرانی از عدم شفافیت، بروز  تقلبات و تخلفات انتخاباتی و بی‌باوری به کمیسیون‌های انتخاباتی بود. بر اساس آمارهای کمیسیون انتخابات که تا ایندم در اختیار رسانه‌ها قرار گرفته، چیزی بیشتر از دو میلیون واجد شرایط رای‌دهی در انتخابات روز شنبه اشتراک کرده اند. در حالی که تعداد واجدان شرایط رای‌دهی که برای اشتراک در انتخابات ثبت‌نام کرده بودند، به ۹٫۵ میلیون تن می‌رسید. با این وصف نامزد برنده برای پوره کردن پنجاه جمع یک درصد کل آرای ریخته شده در صندوق‌ها، باید چیزی حدود یک‌ونیم میلیون رای بیاورد تا حکومت آینده را تشکیل دهد. یک‌ونیم میلیون رای در یک کشور سی‌میلیونی عدد بسیار ناچیز است.

 هرچند در قانون اساسی قید گذاشته نشده که پنجاه جمع یک کل آرا باید از چه تعداد رای کمتر و بیشتر نباشد. هر نامزدی که بیش از پنجاه درصد آرای ریخته شده در صندوق‌ها را از آن خود کند، رییس جمهور مشروع و قانونی است. صرف نظر از این که چه تعداد رای آورده است. به هر صورت نیاز است کمیسیون‌های انتخاباتی با برخورد مسوولانه با آرای مردم، اعتماد بر کمیسیون‌ها را دوباره برگردانند تا ارزش نقش تعیین‌کنندگی مردم اعاده شود و در انتخابات‌های بعدی شاهد اشتراک گسترده‌ی مردم در مراکز رای‌دهی باشیم.

در وضعیت موجود، یک بخش بزرگ مسؤولیت متوجه نامزدان و دسته‌های انتخاباتی آنان است. تیم‌های انتخاباتی نیز باید در برابر آرای مردم و سرنوشت انتخابات برخورد مسوولانه کنند. اکنون زمان پیکارهای انتخاباتی گذشته و دسته‌های انتخاباتی نباید دنبال ذهنیت‌سازی و بسیج افکار عمومی به نفع خود و ضرر تیم‌ مقابل باشند. نشر آمار و ارقام خیالی از نتایج آرا در شبکه‌های اجتماعی به هیچ یک از نامزدان و تیم‌های انتخاباتی کمک نمی‌کند. ادعای پیروزی نامزدان پیش از شمارش آرا توسط مراجع مسوول و قبل از رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی، به بروز پس‌لرزه‌های انتخاباتی و متشنج شدن وضعیت منتج می‌شود. تنها مرجع رسمی و قانونی نشر نتایج آرا کمیسیون مستقل انتخابات است. نامزدان ریاست‌جمهوری و دسته‌های انتخاباتی آنان باید اجازه دهند تا کمیسیون‌های انتخاباتی مطابق وظایف شان پروسه‌ی شمارش آرا و همچنین رسیدگی به شکایت‌ها را به پیش ببرند. رسیدگی به تقلبات و تخلفات  انتخاباتی کار کمیسیون شکایات انتخاباتی است. دسته‌های انتخاباتی در رابطه به مراکز و حوزه‌هایی که احتمال تقلب و تخلف وجود داشته و یا واقعا تقلب صورت گرفته، حتمن به کمیسیون شکایات انتخاباتی شکایت درج کرده اند. رسیدگی به این شکایات  از صلاحیت‌های کمیسیون شکایات انتخاباتی است. نشر ویدیوهایی که حاکی از تقلبات و تخلفات انتخاباتی است، در فضای عمومی و شبکه‌های اجتماعی و همچنین بزرگ‌نمایی از تقلبات انتخاباتی و ایجاد ذهنیت منفی در برابر انتخابات و روند رای‌دهی، سلامت انتخابات را نزد افکار عامه آسیب می‌زند. ستادهای انتخاباتی باید روند رسیدگی به تقلبات انتخاباتی را در هماهنگی با مراجع مسوول پیگیری کنند. رد و بدل کردن اتهامات برهمدیگر و نیش و کنایه گفتن به نامزدان و اعضای تیم‌های انتخاباتی رقیب، سبب ایجاد شقاق و نفاق در جامعه می‌شود. سخنگویان تیم‌های انتخاباتی و هواداران آنان باید بدانند که پروسه‌ی انتخابات رسماً وارد مرحله‌ی شمارش آرا شده است. سخنگویان تیم‌های انتخاباتی و هواداران آنان باید به این نکته توجه داشته باشند که وارد کردن اتهام بر همدیگر و نیش و کنایه گفتن به تیم‌های مقابل، قضیه‌ی انتخابات را حیثیتی می‌سازد و برایند انتخابات را به چالش می‌کشد.

کمیسیون‌ها و تیم‌های انتخاباتی باید متوجه باشند که سرنوشت انتخابات سال ۲۰۱۴ نباید تکرار شود. شرایط امروزی افغانستان نسبت به سال۲۰۱۴ به مراتب فرق می‌کند. افغانستان در حال حاضر شرایط حساسی را تجربه می‌کند. پروسه‌ی صلح افغانستان وارد مرحله‌ی تازه و پیچیده‌ای شده است. پیچیدگی وضعیت از آن جهت است که پای بازیگران بیرونی در این روند باز گردیده است. برخی کشورهای منطقه و جهان با گروه طالبان به عنوان یک گروه سیاسی و حتا یک دولت موازی روی میز مذاکره می‌نشینند و راجع به سرنوشت افغانستان گفتگو می‌کنند. تلاش گروه طالبان این است که از طریق مذاکره و گفتگو با بازیگران بیرونی قضیه‌ی افغانستان، دوباره به قدرت برگردند، نظام موجود و دست‌آوردهای نزدیک به دو دهه‌ی مردم افغانستان را از میان بردارند و حکومت منحصر به فرد خود شان را ایجاد کنند. برخی بازیگران جهانی و منطقه‌یی و حلقات استخبارات بیرونی هم علاقمند عملی شدن یک چنین سناریویی در افغانستان اند. مذاکرات قطر میان امریکایی‌ها و گروه طالبان که تا سرحد تسوید توافقنامه‌ی دوجانبه بین دو طرف پیش رفت و در دقیقه‌ی نود توسط دونالدترامپ رییس جمهور امریکا متوقف گردید، به وضوح نشان می‌دهد که دست‌هایی برای طالبانیزه ساختن نظام افغانستان و بحرانی کردن وضعیت این کشور کار می‌کند. زیرا با متوقف شدن این روند صداهایی از کشورهای دور نزدیک شنیده شد که این روند باید با آجندای قبلی آن ازسر گرفته شود. این وضعیت مسؤولیت کمیسیون‌ها و دسته‌های انتخاباتی را سنگین‌تر می‌کند و لزوم برخورد مسؤولانه و عقلانی با انتخابات و رای مردم را بیشتر می‌سازد.

گروه طالبان و حامیان بیرونی آنان و همچنین برخی از حلقات سیاسی داخلی هنوز منتظر جنجالی شدن نتایج انتخابات اند و انتظار دارند انتخابات ششم میزان، به بی‌ثباتی سیاسی و امنیتی در کشور دامن بزند تا آنان آش دیگری را برای مردم افغانستان بپزند. بنابراین با جنجالی شدن نتایج انتخابات، همه بازنده خواهیم شد و نفع آن تنها به دشمنان مردم افغانستان خواهد رسید.

پاینده

ممکن است شما دوست داشته باشید