روزنامه اصلاح

قصر تاریخی دارالأمان؛  بیانگر هویت ملی و فرهنگی مردم ماست

معرف هر کشوری، آثار باستانی ، میراث فرهنگی، ابنیه‎ها و آبدات تاریخی آن است. آبدات و آثار باستانی است که قدمت ، تاریخچه و تمدن هر سرزمین رامشخص می‎سازد؛ پس حفاظت و حراست از آنها امر ضروری است؛ نسل های کنونی و آینده؛ مانند: اسلاف و پیشینیان شان بایستی از این میراث های آبایی پاسداری نمایند .

 موزیم ها، باغ‎های ملی، عمارت‎ها و کاخ‎ها؛ محل مناسبی برای نگهداری پاره‎ای  از این آثار می‎باشند.

کشور ما افغانستان نیز در رده های بالایی، آثارباستانی، ابنیه های تاریخی و فرهنگی در جهان می باشد و دارای کهن ترین فرهنگ و تمدن جهان است ، مانیز چون کشورهای دیگرجهان، وظیفه‎ی صیانت از این میراث های آبایی را داریم.

همین اکنون در کشور ما بیشتر از یک‎هزار و پنجصد ابنیه تاریخی ، اماکن و آبدات فرهنگی وجود دارد که برخی ازاین آبدات بنابر آسیب هایی که در طول زمانه‎ها و سده های پارینه  دیده اند، نیاز به مرمت، بازسازی و ترمیم دوباره دارند.

حسب هدایت مقام رهبری ریاست جمهوری  و شخص محمد اشرف غنی رییس جمهوری کشور، سه سال پیش تصمیم اتخاذ گردید تا بناهای تاریخی و میراث فرهنگی کشور که  بیانگر پیشینه‎ی تاریخی کشوراستند مرمت، بازسازی و ترمیم اساسی گردند.

این کار در گام نخست از سوی وزارت شهرسازی و مسکن و پس از آن از سوی اداره‎ی عملیاتی و حمایوی انکشاف ملی ریاست جمهوری زیر کار گرفته شد و همین اکنون کار بازسازی، ترمیم و  تحکیمات اساسی آبدات، اماکن و ابنیه های تاریخی که شمار شان به ۱۰۰۰ آبده ی تاریخی و بناهای فرهنگی  می‎رسند در ولایت‎های: کابل ، لوگر، لغمان ، کنرها ، کندهار، غزنی،  بلخ، هرات، کندز، بغلان، بامیان، پکتیکا، پکتیا، نورستان و … زیرکارگرفته شده اند ، مرمت و ترمیم اساسی آن‎ها از سوی انجنیران و ماهران کار، باجدیت ادامه دارد.

در این میان اقدامات و تلاش های استثنایی و وطندوستانه ای برای حفظ و مرمت میراث  های باستانی نیزصورت گرفته است .

به عنوان مثال شریک ساختن تجربیات در بخش حفظ و نگهداشت این میراث ها که بسیارارزشمند می باشد و همان ارزش بازسازی میراث های تاریخی را داشته اند که به گونه‎ی نمونه می توان از تلاش ها و کارهای مثمر اداره ی عملیاتی و حمایوی انکشاف ملی ریاست جمهوری درراستای مرمت و بازسازی این آبدات تاریخی نام برد.

همچنان اقدامی که دربخش بازسازی قصردارالامان که یکی از بنا های تاریخی کشور  است و بازسازی آن در اوایل زیر نظر وزارت شهر سازی آغاز گردید و اکنون از سوی اداره  عملیاتی و حمایوی انکشاف ملی ریاست جمهوری به پیش می‎رود نام گرفت.

آقای احمد جاوید حماد  آمر پروژه ی ترمیم و تحکیمات اساسی قصر دارالامان، پیرامون پیشینه‎ی تاریخی قصردارالامان، هویت تاریخی این بنا و اینکه، چه وقت کار مرمت، ترمیم و تحکیمات اساسی این پروژه آغازگردید و تا اکنون چند درصد کارآن به پیش رفته است؟ چنین توضیح داد:

قصر دارالامان یکی از بناهای  تاریخی  و اولین ساختمان مدرن در کشور بود که باطرح و دیزاین عالی که درآن سال ها در تاریخ ساختمان سازی مانند نداشت در زمان شاه امان الله خان و به اثر هدایت ایشان در کابل اعمار گردید.

وی گفت: کارساخت و سازاین قصر زیرنظرسرمهندس ” والتر هارتل ” و بیست و دو تن  انجنیر دولت آلمان آغاز و در سال ۱۳۰۶هـ . ش در ساحه‎ی ۵۴۰۰ متر مربع  به ارتفاع بیست و سه متر در  سه منزل  به سبک معماری  نوین آن زمان ساخته شد . این قصر که یکی از هفتاد ساختمان  مدرن در جهان به شمار میرفت، دارای ۱۵۳ اتاق  بوده وبرخی از دستگاه های دولتی دوره‎ی امانی ازآن استفاده میکردند.

آقای حماد افزود: قصردارالامان در ۲۲ قوس سال ۱۳۴۷ هـ . ش پس از ظهر روز پنجشنبه مورد حریق مدهشی قرار گرفت، که از اثر این آتش سوزی منزل سوم قصر شدیدأ صدمه دید و وسایل تخنیکی آن مانند: سیستم مرکز گرمی و لوازم آبرسانی، تشناب ها، سیستم برق و قندیل‎ها شدیداً خساره‎مند گردیدند. همچنان بخش‎های زیاد این ساختمان تاریخی زمانیکه مقر وزارت دفاع  وقت بود از اثر کودتا نافرجام، بااستفاده از اسلحه‎ی سنگین و بمب افگن‎ها تخریب  گردید.  در جریان جنگ های داخلی دهه‎ی نود میلادی نیز ، این قصر کاملا،  همانند سایر  تأسیسات و نقاط شهرکابل صدمه‎ی  جدی دید که از استفاده  خارج گردید.

احمد جاوید حماد آمر پروژه ترمیم و تحکیمات اساسی قصر دارالامان علاوه کرد:  آقای محمد اشرف غنی رییس جمهوری کشور به بازسازی بناهای تاریخی افغانستان توجه ویژه‎ی کرده ویکبار دیگر احیأ، بازسازی و مرمت آبدات تاریخی کشور را در محراق توجه دولت قرار دادند که ترمیم کاخ دارالامان یکی از آنها میباشد.

وی افزود: کار بازسازی کاخ دارالامان که در دهم ماه جوزای سال ۱۳۹۵ رسمأ توسط محمد اشرف غنی رییس جمهور کشور گشایش یافت، در آغاز وزارت شهر سازی و مسکن  مسوولیت ترمیم و بازسازی آن را بر دوش گرفت ؛ امابنا به استعجالیت موضوع و اکمال آن همزمان با صدمین سالروز استرداد استقلال کشور، کار بازسازی این قصر در هفدهم حوت  سال ۱۳۹۶ بر اساس حکم ریاست جمهوری به اداره ی عملیاتی و حمایوی انکشاف ملی  ریاست جمهوری محول گردید .

آقای محمد اشرف غنی رییس جمهوری کشور در زمان گشایش کار بازسازی کاخ دارالامان گفت: ” این کار یک سرمایه گذاری بنیادی است که  جهانگردی را رونق خواهد بخشید و سبب  وصل شدن باشندگان کشور به تاریخ  شان خواهد شد.”

آقای حماد علاوه کرد: کاربازسازی کاخ دارالامان ، این بار  به سرپرستی اداره ی عملیاتی  ریاست جمهوری  توسط  تیم  تخنیکی که متشکل از ۵۰۰ انجنیر، ماهر کار، کارگر و نیروی افغانی است به پیش برده می‎شود، تا اکنون بخش  ساختمانی ۹۹ درصد ، بخش  برق ۵۵  درصد ، بخش های میخانیکی ( لفت ، مرکزگرمی و تهویه هوا ) ، بخش پوشش  فلزی سقف قصر و مس کاری گنبد  ها ،  بخش تزیینات ، سنگ فرش ، نصب دروازه‎ها، کلکین‎ها و لندسکیب نیز جریان دارد که در مجموع می‎توان گفت هفتادو پنج در صد کار ساختمان  و بازسازی کاخ دارالامان به پیش رفته و قرار است  تا ۲۸ اسد سال ۱۳۹۸ که مصادف  به صدمین سالروز استرداد استقلال کشور می‎باشد به بهره برداری سپرده شود.

آقای حماد  به پاسخ این پرسش که ازنظرایشان  ترمیم و بازسازی اماکن ، بناهای تاریخی و آثار باستانی برای شناسنامه تاریخ و فرهنگ کشور ما چه مقدار سودمند و مؤثر است؟ چنین توضیح ارایه کرد:

بناهای تاریخی و آثارباستانی  در افغانستان حکایت از آن دارند که این کشور تمدن چند هزار ساله داشته و از فرهنگ غنی برخوردار می‎باشد .

وی گفت: قلب تپنده ی  تاریخ  هر کشور صنعت توریزم ومیراث فرهنگی آن است . آثار باستانی و موزیم‎ها، مانند: دفترچه‎ای که از گذشته به  یاد گار مانده اند، فرهنگ و تاریخچه‎ی آن  کشور را نشان  میدهند .

آمر پروژه ترمیم و تحکیمات اساسی کاخ دارالامان  افزود: در سرتاسر جهان  موزیم ها و آثار تاریخی همواره مورد استقبال گردشگران بوده است . با مشاهده موزیم ها میتوان به لایه های پنهان مدنیت انسانی در هر کشوری پی برد . آثارباستانی و آبدات تاریخی رد پای تاریخ در برهه های گوناگون  را به تصویر می‎کشند .

آقای حماد همچنان گفت: آبدات تاریخی، آثار باستانی، موزیم‎ها و میراث  فرهنگی  افزون  برآنکه ما را با زندگی بشر در زمان  های گذشته، سیر تحول و تکامل  تمدن انسانی آشنا می سازند، به گونه ی معجزه آسایی برای کشورها درآمد زایی  کرده و پول را به بطن جوامع  تزریق می‎کنند .

پس می‎توان به اهمیت،  نقش  صنعت توریزم و میراث فرهنگی در پیشرفت و توسعه‎ی کشورها پی برد.

وی گفت: در جهان آبدات تاریخی ،  موزیم ها و آثار باستانی  فراوانی وجود دارد که از شهرت جهانی  برخوردار میباشند. این آثار توسط  دولت  های  مسؤول حفظ و نگهداری  شده و به نسل  های  بعدی منتقل  میگردند.

افغانستان کشوری  است که  همواره به درگیری، جنگ و خشونت  محکوم  بوده است؛ اما این کشور  با داشتن  تمدن درخشان چند هزار  ساله‎ی خود  و آثارتاریخی فراوان ،  در زمره یکی  از کشور هایی است که ظرفیت فراوانی  برای جذب گردشگران  خارجی و درآمد زایی  از طریق صنعت توریزم را  دارد.

موجودیت بیش از ده‎ها موزیم، صدها و هزارها بنا و اماکن تاریخی آثار باستانی در  ولایت های  مختلف افغانستان، چهره و بافت کاملأ  تاریخی  رابه این کشور  داده و نشانگر آن است که افغانستان در درازای عمر  طولانی  خود  وقایع و حوادث زیادی  را تجربه کرده است.

با وضاحت می‎توان گفت که  افغانستان کشوری است  با فرهنگ غنی که سیر تحول آن  را می شود در آثار ، آبده ها و میراث  های برجا مانده از زندگی مردم این کشور در دوره  ها ، عصر ها و  زمانه های مختلف  جستجو کرد.

آقای احمد جاوید حماد وضاحت داد: باتوجه به اینکه آبده ها ، میراث فرهنگی ، آثار باستانی ؛ سند تاریخی هرکشوری محسوب می‎شود و بدون آن‎ها  شناساندن  تمدن  به جهانیان کار بیهوده و دشوار است،  لازم است  در حفظ و نگهداری آنها کوشا باشیم؛ با تمام  توان و امکانات در جهت  ترمیم آن برآییم.

در اینجا لازم  است دولت‎‏مردان کشور با برنامه ریزی‎ها، مدیریت درست و عزم  راسخ، دست  اندازی  بیگانگان  را از آثار  باستانی  و میراث فرهنگی افغانستان کوتاه ساخته و قطع نمایند و در گام بعدی شهروندان این کشور  با گسترش  فرهنگ دوستی، حفظ و احترام  به میراث  فرهنگی،  مانع تخریب  و استهلاک آن‎ها  توسط عوامل انسانی  گردند.

آقای حماد  ابراز امیدواری کرد تا روز به روز شاهد رونق خوب آبده ها، اماکن، ابنیه‎ها، آثار باستانی  و میراث فرهنگی  افغانستان که گنجینه‎ای گرانبار از  گذشته گان  برای نسل‎های کنونی این کشور است  باشیم.

آقای حماد در مورد پیشبرد کار پروژه و نحوه ی شکل گیری آن ها چنین توضیح داد: کار پروژه در دو بخش ، که بخش اول از سوی وزارت محترم شهر سازی اسناد سازی گردید و  اینکار در چهار بخش:  بخش مهندسی، بخش استرکچر ( ساختمان اساسی )، بخش  برق  و بخش میخانیک با تمام معیارهای: فنی، تخنیکی، علمی، ملی  و بین‎المللی تکمیل گردید.

وی گفت: اهم ترین و مهمترین کار درانجنیر ی و مهندسی بخش  اسناد سازی است ،  ما توانستیم این  کار را در زمان کمی به انجام برسانیم ؛ زیرا پرابلم عمده در  بخش اسکلیت ساختمان کاخ دارالامان وجود داشت که ۶۰ تا ۷۰ درصد تخریب و آسیب  دیده بود.

اینکار دقت بیشتر در کار داشت تا  اسناد سازی دقیق صورت بگیرد ومطابق به آن کار بازسازی و ترمیم اساسی کاخ دارالامان آغازگردد .

آقای حماد گفت: بازسازی قصر دارالامان با نیروی جوان افغانی ، انجنیران ، مهندسان  و کارگران به پیش برده میشود. امیدوار استم بتوانیم مکلفیت خود را به حیث یک شهروند افغانستان در احیا، اعمار و  دوباره سازی آبده‎ها، اماکن  وبنا‎های تاریخی کشور که بیانگر هویت فرهنگی و ملی ماست، سهم موثر  وبارز  بگیریم .

وی افزود: رهبری دولت ،  به ویژه جلالتماب رییس جمهوری کشور علاقمند است، با ترمیم،  بازسازی و تحکیمات اماکن، آبده ها، آثار باستانی و میراث فرهنگی، آثار جنگ، ویرانی،  از ذهن شهروندان ما، به ویژه  جوانان کشور دور گردد  و تصویر روشن را که در آن آبادی ، ثبات ، امید به آینده ی  روشن نهفته باشد بازتاب داده شود.

گل علم ناصری

ممکن است شما دوست داشته باشید