روزنامه اصلاح

فعال شدن پروژه‌ی بس‎های برقی  در تأمین صحت و بهتر شدن محیط زیست همشهریان کابل نقش بارز دارد

تاریخچه مختصر پروژه‌ی بس‎های برقی:

پروژه بس های برقی در نیمه دوم سال ۱۳۵۷ به همکاری تخنیکی و اقتصادی کمپنی OSTROV SKODA (اسکودا آستروو) کشور چک و سلواکیا وقت در ساحه ۲۰ جریب زمین در خوشحال خان مینه مقابل سیلوی مرکزی اعمار گردید. البته پروژه دارای هفت سب استیشن برق در دیپوی مرکزی، دهبوری، دهمزنگ، عقب استدیوم، سید نور- محمد شاه مینه، شیرپور و کارته پروان بوده، همچنان پروژه دارای ۸۶ عراده بس برقی بود که با سرمایه ابتدایی ۵۲۰ میلیون افغانی در سه مسیر به طول ۵۴ کیلومتر فعالیت می‎نمود و در سال ۱۳۷۰ قرار بود، فعالیت این بس‎ها در لین پوهنتون کابل نیز تأمین گردد که در این عرصه کارهای عملی روی دست گرفته شده بود ولی متأسفانه رویدادهای سیاسی سالهای اخیر مانع پیشرفت کار در این راستا گردید.

فعالیت بس‎ها الی ۱۴ قوس سال ۱۳۷۱ ادامه داشت که از اثر وقوع حوادث سالهای اخیر فعالیت پروژه متوقف و به پروژه خسارات هنگفت مالی وارد گردید.

در سال ۱۳۷۴ کمیسیون در سطح دولت وقت توظیف گردید تا در رابطه به انحلال تصدی ها که سرمایه‎ی خویش را از دست داده بودند تصامیم اتخاذ نمایند. کمیسیون مؤظف دولتی نسبت موثریت پروژه بس برقی در شهر کابل با در نظر داشت وضعیت صحی و اقتصادی به خاطر حفظ شخصیت حقوقی تصدی نمبر ۲ ملی بس تصمیم اتخاذ نموده و تصدی نمبر ۲ ملی بس بنام پروژه انکشافی در چوکات وزارت ترانسپورت منظور گردید که ذریعه نامه‌ی شماره ۲۶۱ مورخ ۲۱ حمل ۱۳۷۴ وزارت ترانسپورت در جریان قرار گرفت. از همان سال به بعد مصارف پروژه از طریق بودجه انکشافی دولت تمویل می‎گردید.

مفیدیت و موثریت پروژه؛

– پروژه‎ی ترلی بس (بس‎های برقی) در زمان فعالیت خویش از لحاظ اقتصادی ارزانترین و عمده ترین خدمات ترانسپورتی را در سطح شهر کابل انجام داده ضریب بازدهی و عرضه خدمات آن گراف صعودی را نشان می‎داد.

– چون تراکم نفوس در شهر کابل با مقایسه سال‎های قبل زیاد است صرف موجودیت یک نوع ترانسپورت شهری که از مواد سوخت استفاده می‎نماید، نمی تواند نیازمندیهای اهالی شهر کابل را مرفوع نماید.

– احیای مجدد پروژه ترلی بس به دولت امکان می‎دهد تا از آلودگی محیط زیست قسماً جلوگیری شود و ترانسپورت پر منفعت و خودکفا را غرض عرضه خدمات بیشتر ترانسپورت شهری در اختیار داشته باشد.

– با احیای مجدد پروژه، شهر کابل دارای سیستم‎های مختلف ترانسپورت شهری خواهند شد که مشکلات اهالی شهر کابل از ناحیه ترانسپورت شهری تا حدود زیاد مرفوع خواهد گردید.

– احیای مجدد پروژه به تسریع روند بازسازی مناطق وسیع شهر کابل و جابجا شدن مجدد ساکنان آن که از اثر جنگ‎ها مجبوربه ترک خانه و محل خویش گردیده اند کمک می‎نمایند.

– چون توسعه فعالیت‎های فرهنگی و بازسازی معارف از اولویت‎های اساسی دولت تلقی ‎می‎گردد، بازسازی پروژه‌ی متذکره می‎تواند در انتقال محصلان پوهنتون کابل، پولی تخنیک، اکادمی پولیس، پوهنتون استاد ربانی و دیگر پوهنتون‎ها و شاگردان مکاتب به محلات آموزشی و تدریسی کمک نماید.

– فعالیت این بس‎ها در جاده‎ها بسیار موثر بوده از دبل پارک ممانعت می‎نماید، مصارف روغنیات نداشته و از لین فرار نموده نمی‎تواند، در فی کیلومتر مسافه مقدار ۱٫۵ کیلووات برق مصرف می‎نماید که البته این مصرف بسیار ناچیز بوده و برق موجود در جنگشن‎ها که فعلاً ۲۴ ساعت جریان دارد تکافوی فعالیت بس‎ها را کرده می‎تواند، حجم انتقال مسافر و قیمت تمام شد فی کیلومتر در این بس‎ها نسبت به بس‎های عادی سکتور خصوصی بسیار ناچیز می‎باشد.

– پروژه با داشتن ۵۰ عراده بس در قدم اول در سه مسیر فعالیت آن به مسافه ۵۴ کیلومتر رفت و بازگشت ۱۹ میلیون تن را در یک سال انتقال و زمینه کار را برای ۳۰۰ تن مساعد می‎سازد.

چهار مسیر بس برقی عبارت اند از:

۱- سیلو الی سینما پامیر به طول ۱۴ کیلومتر

۲- سیلو الی ده افغانان به طول ۱۴ کیلومتر

۳- سینما پامیر الی سید نور محمد شاه مینه به طول ۱۶ کیلومتر

۴- پوهنتون الی سینما پامیر به طول ۸ کیلومتر ( قبلاً غیر فعال بود)

۵- به داخل دیپو به طول ۲ کیلومتر

طرح: از این‎که قرارداد احیاء و بازسازی پروژه بس‎های برقی ذریعه حکم شماره(۷۸۳) مؤرخ ۳۱/۲/۱۳۸۳ رئیس صاحب دولت انتقالی اسلامی افغانستان جلالتمأب حامدکرزی منظور گردیده بود، باید طوری ذیل حکم نمبر فوق تطبیق و عملی شود تا (محیط زیست) در شهر کابل بهتر شود؛ صحت و سلامت شهروندان عزیز تأمین گردد:

اولاً پروژه بس‎های برقی در مسیر قبلی آن که عبارت است از مسیر سیلو الی سینما پامیر، مسیر سینما پامیر الی فابریکه نساجی بگرامی، مسیر سیلو الی ده افغانان فعال و به کار انداخته شود.

چون‎ در سال‎های اخیر سرک‎های شهر کابل بازسازی و وسیع گردیده یعنی اکثر جاده‎ها دو طرفه است و دارای عرض ۲۰ الی ۸۰ متر می‎باشد و نیز سرک‎های عمومی قیرریزی و اسفالت می‎باشند، لهذا بس‎های برقی باید در مسیر (ناحیه۱۲ احمدشاه بابا مینه، ناحیه ۱۶ قلعه زمان‎خان، میدان‎هوایی حامدکرزی، دارالامان، پلچرخی، خیرخانه‎مینه، تایمنی، چهارراهی قمبر، کمپنی، چهلستون، دشت‎برچی، پغمان، (قصبه خانه‎سازی، – پنج صد فامیلی)، (میدان هوایی حامدکرزی- سرای شمالی)، ولایتی وغیره فعال و مورد استفاده شهروندان محترم قرار گیرد تا مشکلات ترانسپورتی و محیط زیست هموطنان عزیز شهر کابل حل گردد.

طوری‎که می‎دانیم مراکز ولایات کشور نیز وسعت پیدا کرده و انکشاف ساحوی نموده‎اند و نظر به سابق دارای نفوس زیاد بوده، لهذا دارای مشکلات ترانسپورتی و محیط‎زیست نیز می‎باشند. بناً بر آن پروژۀ بس‎های برقی در مراکز ولایات جهت حل مشکلات ترانسپورتی و محیط‎زیست آن شهروندان عزیز باید ایجاد و فعال گردد.

ملی‎بس‎ها، بس‎های شخصی و انفرادی موجوده‌ی مرکز و ولایات کشور، بعد از فعال شدن بس‎های برقی در لین‎های مربوط، در لین‎‏های مرکز ولایت الی ولسوالی‎ها توظیف و به کار انداخته شوند تا مشکلات اهالی قرا، قصبات و دهات دور و نزدیک کشور عزیز از نگاه ترانسپورت حل گردد.

در زمینه فعال شدن پروژه‌ی بس‎های برقی در شهر کابل و مراکز ولایات کشور توجه مقامات عالی حکومت محترم وحدت‎ملی را خواهانم تا معضلۀ صحی، محیط‎زیست و ترانسپورت شهری کشور حل شود.

باید گفت که در صورت فعال شدن بس‎های برقی مشکلات راه بندان در شهر کابل و دیگر شهرهای مان نیز حل خواهد گردید.

در نتیجه؛  استادان و محصلان دانشگاه‎ها، معلمان و متعلمان مکاتب، مامورین و کارگران دولتی وغیر دولتی به وقت معین به وظیفه و مقدس‎شان دوکانداران و اهل کسبه وغیره به خدمات اجتماعی و حصول نفقۀ‎شان رسیدگی خواهند کرد. امیدوارم نواحی ۲۲گانۀ شهر کابل تحت پوشش پروژه‌ی بس‎های برقی قرار گیرد.

عبدالصمد روشن

ممکن است شما دوست داشته باشید