روزنامه اصلاح

عدم تغذیه با شیر مادر، دلیل عمده‌ی مرگ و میر اطفال

در زندگی انسان مهم ترین، حیاتی ترین و حساس ترین دوره، دوره‌ی شیرخواره گی است؛ دوره‌ای که آغاز رشد و تکامل انسان محسوب می گردد.

شیرمادر،  نقش تعیین کننده‌ای در رشد جسمانی، روانی و عاطفی کودک ایفا می کند. شیر مادر، تأمین کننده‌ی نیازهای ابتدایی نوزاد به شمار می آید و سلامت نوزاد به کیفیت و کمیت شیرمادر وابسته است.

 زیرا شیرمادر بهترین غذای نوزاد است و ترکیبی از پروتین، چربی، کاربوهایدریت  و مایعاتی است که تمام آنها برای رشد نوزاد ضروری می باشد .

نشانه های سوتغذی یا عدم مصئونیت غذایی را می توان در شهرهای افغانستان به آسانی مشاهده  کرد؛ سوتغذیه و فقرغذایی در چهره‌های کودکانی که در شهرها مصروف دست فروشی، گدایی و یا کارهای شاقه استند به وضوح دیده میشود .

عتیق الله، کودک ۱۴ ساله یک خانواده‌ی فقیر میگوید: هرچند در ۲۴ ساعت می توانم سه بار غذا بخورم، اما بسیار کم اتفاق می افتد که درخانه غذای شکم سیر برایم میسر شود.کارم فروش خریطه های پلاستیکی در شهر است و روزانه ۵۰ تا ۷۰ افغانی کار میکنم، درخانه هم فقط نان و چای
می خوریم.

عتیق الله گفت:  دایم کسل، ضعف و بی حال استم، مادرم در زمان ولادتم فوت کرد، دریک خانواده‌ی فقیر بزرگ شده ام، از شیر مادر هیچ وقت استفاده نکرده ام.

وی گفت:“پدرم با نان و چای مرا بزرگ ساخته است،  در خانه عمه ام که آنها هم زندگی خوبی نداشتند، شب و روز را با مشکل  می گذرانیدیم، حالاهم در همان خانه زندگی میکنیم .”

میرویس جوان ۲۷ ساله‌ای که دست فروشی میکند؛ با پیکر نحیف، چشمان فرو رفته و گونه های استخوانی، قد کوتاه؛ فکر میشود که  کودک ۱۲ یا ۱۳ ساله‌ای باشد .

وی می گوید: “از صبح  تا شام مصروف دستفروشی و عرضه نصوار به مردم در شهر کابل می‎باشم؛ از اول زندگی خوبی نداشتیم؛ اما جنگ ها و درگیری های ۲۵ سال قبل شهر کابل  زندگی ما را از صفر هم پایین  برد،  در منزل مسکونی ما راکت اصابت کرد، صرف من و یک خواهرم که از من کوچکتر است، زنده ماندیم و دیگرهمه خانواده‌ی ما شهید شدند.

میرویس افزود: من از مهر مادر و شیر مادرهیچ بهره‌یی نبرده ام، مادرم زن  نحیف بود، شیر نداشت تا با آن تغذیه میشدم، دلیل  اینکه  نحیف و لاغر وقد کوتاه مانده ام، محروم  بودن  از شیر مادر است.

بر اساس معلومات وزارت صحت عامه، بیشتر  از ۸۰ در صد کودکانی که به مراکز صحی مراجعه می کنند، از  سوء تغذیه مزمن رنج می برند.

فیروز الدین فیروز وزیر صحت عامه که در پیوند به موضوع تغذیه اطفال با شیر مادر صحبت می کرد، دلایل ابتلا به سوء تغذیه را این گونه برشمرد: از اثر ندادن شیر مادر از لحظه تولد تا شش ماه اول حیات به کودک و الی تا دو سالگی از مسایلی استند که سبب سوء تغذیه در افغانستان شده است .”

بر اساس اظهارات وزیر صحت عامه، کودکان مبتلا به سوءتغذیه در برابر بیماری ها مقاومت نمی توانند. بنابراین به بیماریهای مختلف مبتلا مشوند و همین موضوع  سبب اصلی افزایش مرگ و میر کودکان نیز است.

آقای فیروزالدین فیروز تاکید کرد که  سوءتغذیه به صورت جدی به قابلیت یاد گیری کودکان صدمه می زند، رابطه میان فقر و سوء تغذیه رابطه‌یی  دورانی است. خانواده هایی که کودکان شان مصاب به سو تغذیه استند،  بیشتر پول شان را مصرف  دوا  میکنند  که خود سبب گسترش فقر میگردد .

وزیرصحت عامه افزود: سوءتغذیه در هزار روز اول زندگی طفل غیر قابل جبران است و هیچ گاهی درمان  شدنی نیست،  وی گفت، در صورتی که تا دوسالگی قد کودک  از ۸۰ سانتی متر بالا نرود، طفل با قد کوتاهی رو به رو خواهد  شد.

در همین حال داکتر فهیمه سکندری سرترینر متخصص طفل و کودک شفاخانه ملالی در مورد تغذیه با شیر مادر و حیاتی  بودن این ماده‌ی باارزش چنین گفت: تغذیه‌ی انحصاری با شیر مادر به عنوان بهترین تغذیه برای کودک تا سن ۶ ماهه گی میباشد که افزون بر تامین نیازهای جسمی و فیزیولوژیکی، مکمل نیازهای  روانی کودک و به ویژه مادر میباشد.

وی افزود: این مقوله طی سال های  گذشته از مهمترین  توصیه  های سازمان جهانی صحت و یونیسف  بوده است. طی سال های گذشته سوء تغذیه ، عفونت های تنفسی واسهال به عنوان علت های  اصلی مرگ و میر اطفال بوده اند. دراین راستا، گزارش هایی  مبنی بر این که  تغذیه با شیر مادر تا حد قابل  توجهی از  بروز این  بیماری ها می کاهد به چشم می خورد .

خانم  سکندری گفت: تغذیه کودک از شیرمادر راحت ترین و  مطمین ترین روش به خاطر برطرف کردن نیاز های کودک می باشد، اما عامل های همچون: شاغل بودن مادر، توصیه اطرافیان  و ازهمه مهم  تر باورهای غلط مادران و نگرش آنان نسبت به شیردهی براین مقوله تاثیرات منفی گذاشته است.

وی افزود: با آنکه تغذیه با شیر مادر دراین  کشور گسترده است، اما باآنهم مادران زودتر تغذیه کودکان باشیرشان را متوقف میکنند.

به نظر خانم سکندری، بیشتر مادران بسیار زود  تغذیه با شیر شان را توقف می دهند و یاهم قبل از وقت غذا های مایع وغلیظ را به کودک میدهند،  تغذیه با شیر مادر نه تنها از مرگ و میر کودکان جلوگیری می کند،  بل برای مادر  نیز فواید زیاد  دارد.

به گفته داکتر فهیمه سکندری، متخصصان تغذیه پیشنهاد می کنند که به مجرد تولد نوزاد، تغذیه با شیر مادر آغاز شود. این کار سبب ۲۲در صد کاهش در مرگ ومیر نوزادان گردیده  و بر خلاف تأخیر تغذیه در شروع  ساعات پس از ولادت  سبب بلند  رفتن ۳۰ در صد  مرگ و میر نوزادان میگردد .

داکتر نعمت الله امیری موظف در شفاخانه صحت طفل ایندراگاندی با بیان این مطلب که شیر مادر  به عنوان  بهترین فرآورده غذایی می تواند درخدمت رشد و سلامت نوزاد  قرار گیرد می گوید:

“عدم  تغذیه نوزادان باشیر مادر،  هزینه های مستقیم وغیر مستقیم و نا محسوس  گوناگونی را برجامعه تحمیل می کند که اگر بتوان تغذیه نوزادان  باشیر مادر را ۳۵ تا ۷۵ درصد  در کشور افزایش داد، هزینه های  سنگینی از حوزه سلامت کودک برداشته  میشود.

وی با اشاره به این مطلب  که شیرمادر برای هرنوزادی لازم و برای نوزادان  نارس واجب تر است می افزاید: در دیگر کشورها ” بانک شیر ” مادر وجود  دارد که در جامعه مانند  واکسیناسیون در مقابل  بیماری هاست واز این رو مادرانی که شیر اضافی دارند، شیرشان را به بانک اهدا میکنند؛ اما در کشورما  این سنت هنوز رایج  نگردیده است و مردم ما  تاحدود زیاد با این کار نا آشنا استند.

وی گفت: شیر مادر بهترین منبع  برای  تغذیه، رشد  و نمو ی نوزادان  است،  به طوری که تحقیقات نشان  داده است  کودکانی که از شیر مادر تغذیه میکنند در بزرگ سالی، از رشد شخصیتی  وضریب هوشی بالایی برخوردار می شوند.

وی با بیان این مطلب که شیر مادر  به دلیل دارا بودن مواد  غذایی مقوی برای رشد و نموی شیر خواران ضروری است،
می افزاید:

نوزادانی که درآغاز تولد،  شیر مادر می‎خورند، اگر حدود ۳ کیلو وزن داشته باشند،   ماه بعد  وزن شان ۲ برابر و در یکسالگی حدود ۱۰ کیلو گرام میشود .

به نظر داکتر امیری، شیر مادر ازنظر دارا بودن انواع  ویتامین  ها و مواد مغذی برای نوزادان عالی است و تاثیر مثبت را در رشد و نمو شیرخواران  دارد، البته مشروط  برآنکه تغذیه مادر از مواد  غذایی اولیه ی تازه و مناسب باشد.

گل علم ناصری

ممکن است شما دوست داشته باشید